Οι μονογονεϊκές οικογένειες θα μπορούν να λάβουν φορολογικές ελαφρύνσεις που έως τώρα έχαναν επειδή τα παιδιά τους εισπράττουν σύνταξη λόγω θανάτου. Με διάταξη στο φορολογικό νομοσχέδιο που βρίσκεται σε διαβούλευση καταργείται η φορολογική παγίδα των 3.000 ευρώ, η οποία δεν επέτρεπε στον επιζώντα γονέα να δηλώνει το παιδί ως εξαρτώμενο μέλος, όταν η σύνταξη που λάμβανε μετά τον θάνατο του πατέρα ή της μητέρας του υπερέβαινε αυτό το ποσό.
Η μεταβολή αναμένεται να αποτυπωθεί στα εκκαθαριστικά των φορολογικών δηλώσεων που θα κατατεθούν το 2027 και θα αφορούν τα εισοδήματα του 2026. Οι συντάξεις λόγω θανάτου που λαμβάνουν τα παιδιά δεν θα προσμετρώνται πλέον στο όριο των 3.000 ευρώ για να χαρακτηριστούν εξαρτώμενα μέλη.
Η ρύθμιση αποκαθιστά μια φορολογική στρέβλωση σε βάρος οικογενειών που είχαν χάσει τον έναν γονέα. Παρότι ο επιζών γονέας εξακολουθούσε να καλύπτει τις ανάγκες διαβίωσης και ανατροφής του παιδιού, η σύνταξη που εκείνο λάμβανε μπορούσε να στερήσει από τον γονέα τη φορολογική ελάφρυνση.
Το όριο των 3.000 ευρώ και η φορολογική παγίδα
Για να δηλωθεί σήμερα ένα παιδί ως εξαρτώμενο μέλος στη φορολογική δήλωση του γονέα, χρειάζεται να πληροί συγκεκριμένες προϋποθέσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται ετήσιο εισοδηματικό όριο 3.000 ευρώ. Για ορισμένες κατηγορίες ατόμων με αναπηρία προβλέπεται άλλο όριο. Αν η σύνταξη λόγω θανάτου που λαμβάνει το παιδί είναι μεγαλύτερη από 3.000 ευρώ ετησίως, ενδέχεται να χάσει την ιδιότητα του εξαρτώμενου μέλους για φορολογικούς σκοπούς, ακόμη κι αν δεν έχει άλλα εισοδήματα. Κατά συνέπεια, ο επιζών γονέας δεν δικαιούται τις φορολογικές ελαφρύνσεις που ισχύουν για φορολογουμένους με εξαρτώμενα παιδιά. Η απώλεια γίνεται ακόμη πιο σημαντική υπό το πρίσμα των νέων μειώσεων στους φορολογικούς συντελεστές, οι οποίες εξαρτώνται από τον αριθμό των τέκνων.
Η διάταξη του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπει ότι η σύνταξη λόγω θανάτου δεν θα συνυπολογίζεται στο συγκεκριμένο όριο. Συνεπώς, το παιδί θα εξακολουθεί να λογίζεται ως εξαρτώμενο μέλος, εφόσον πληροί και τις άλλες προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος.
Πώς εφαρμόζεται η ρύθμιση: παράδειγμα για μητέρα
Μετά τον θάνατο του συζύγου της, μια μητέρα μεγαλώνει μόνη το ανήλικο παιδί της. Το παιδί παίρνει σύνταξη λόγω θανάτου 400 ευρώ τον μήνα, που αντιστοιχούν σε 4.800 ευρώ τον χρόνο. Με το σημερινό φορολογικό καθεστώς, τα ετήσια αυτά ποσά υπερβαίνουν το όριο των 3.000 ευρώ και, ως εκ τούτου, το παιδί δεν μπορεί να δηλωθεί ως εξαρτώμενο μέλος για τις φορολογικές ελαφρύνσεις της μητέρας. Η νέα ρύθμιση εξαιρεί τα 4.800 ευρώ της σύνταξης από τον υπολογισμό του ορίου. Αν δεν υπάρχουν άλλα εισοδήματα που να αποκλείουν τον χαρακτηρισμό του παιδιού ως εξαρτώμενου μέλους και συντρέχουν οι υπόλοιπες προϋποθέσεις, η μητέρα θα εξακολουθεί να δικαιούται τις προβλεπόμενες μειώσεις φόρου.
