Η παρέμβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ ήταν η πιο ηχηρή του ως πρωθυπουργού μέχρι σήμερα για τα ελληνοτουρκικά. Την ξεχώρισαν όχι μόνο ο ρόλος του ως προεδρεύοντος και το υψηλού θεσμικού επιπέδου ακροατήριο, αλλά και η επιλογή του να παρουσιάσει επιχειρήματα και χάρτες για το τουρκολιβυκό μνημόνιο.
Η επικύρωση από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης ήταν λανθασμένη, ενώ τα προηγούμενα χρόνια υπήρχε, δυστυχώς, εφησυχασμός ότι η Βεγγάζη δεν θα προχωρούσε σε αυτή την πολιτική κίνηση. Καθώς το ζήτημα απέκτησε μεγαλύτερη έκταση, αναδείχθηκε από πολλά διεθνή μέσα ενημέρωσης και συζητήθηκε σε διπλωματικούς κύκλους του εξωτερικού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιδίωξε να απαντήσει. Στο επίκεντρο της ομιλίας του έθεσε τη γεωγραφία: Ελλάδα και Λιβύη έχουν αντικείμενες ακτές και, ως γειτονικά κράτη, μπορούν να συμφωνήσουν στην οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους με βάση το Διεθνές Δίκαιο. Αντιθέτως, εξήγησε ότι Τουρκία και Λιβύη δεν έχουν ούτε αντικείμενες ούτε παρακείμενες ακτές, παρότι επιχείρησαν να ορίσουν μεταξύ τους θαλάσσιο σύνορο. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε παράλογη αυτή την ενέργεια και υπογράμμισε πως δεν υπάρχει προηγούμενο διαγώνιας οριοθέτησης αυτού του είδους.
Ώρες αργότερα, στην Αθήνα, ο πρέσβης της Τουρκίας, Τσαγατάι Ερτσιγές, μίλησε στη δεξίωση για την 103η επέτειο της ανακήρυξης της Τουρκικής Δημοκρατίας. Δεν αναφέρθηκε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο, αλλά τοποθετήθηκε για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τις «εκκρεμείς διαφορές» στο Αιγαίο, όπως τις αποκάλεσε, και την ανάγκη να υπάρξει ουσιαστικός διάλογος.
Ο Τούρκος πρέσβης επικαλέστηκε τη Διακήρυξη των Αθηνών του 2023 ως βάση για την προώθηση του διαλόγου και αναφέρθηκε στην ενίσχυσή του και στην επέκταση της συνεργασίας τα τελευταία χρόνια. Αναγνώρισε, ωστόσο, ότι αυτή η θετική πορεία δεν έφερε ουσιαστική πρόοδο στα ανοιχτά ζητήματα. «Ωστόσο, αυτή η θετική δυναμική δεν συνοδεύτηκε από πρόοδο στην επίλυση των εκκρεμών ζητημάτων μας, ιδίως εκείνων που αφορούν το Αιγαίο Πέλαγος. Δεν έχουμε ξεκινήσει ακόμη έναν ειδικό διάλογο για τον σκοπό αυτό», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε ότι η Τουρκία εξακολουθεί να επιδιώκει την επίλυση των θεμάτων αυτών «μέσω ουσιαστικού διαλόγου, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τις αρχές της καλής γειτονίας». «Η Τουρκία δεν αποτελεί απειλή για τους γείτονές της, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας», δήλωσε, για να συμπληρώσει ότι η χώρα του θα συνεχίσει να προστατεύει «τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντά» της.
«Ως δύο γείτονες, φέρουμε εμείς οι ίδιοι την ευθύνη για την επίλυση των διαφορών μας. Οι φίλοι και οι εταίροι μας μπορούν να συμβάλουν με τον καλύτερο τρόπο ενθαρρύνοντας τον διάλογο και υιοθετώντας μια δίκαιη και ισορροπημένη προσέγγιση», είπε.
Η εκτίμηση που διαμορφώνεται είναι πως τα ελληνοτουρκικά θα απασχολήσουν έντονα την επικαιρότητα τις επόμενες εβδομάδες. Η ελληνική κυβέρνηση αναμένει αυτή την εξέλιξη και δεν θα αιφνιδιαστεί αν σημειωθεί μεγαλύτερη ένταση στο Αιγαίο. Γι’ αυτό ο πρωθυπουργός επιδίωξε, μέσω της ομιλίας του στον ΟΗΕ, να αναδείξει και τις ευθύνες των συμμάχων.
