Επιθεώρηση Εργασίας: Σαρωτικοί έλεγχοι σε τουρισμό και εστίαση – Πρόστιμα άνω των 25 εκατ. ευρώ

Στο «μικροσκόπιο» της Επιθεώρησης Εργασίας μπαίνουν επιχειρήσεις και κλάδοι στους οποίους καταγράφεται αυξημένος κίνδυνος παραβάσεων της εργατικής νομοθεσίας, με τους ελέγχους να εντείνονται κατά τη θερινή περίοδο και να επικεντρώνονται κυρίως στις περιοχές με υψηλή τουριστική δραστηριότητα.

Ωράρια, αδήλωτη εργασία, Ψηφιακή Κάρτα, υπερωρίες, αλλά και οι συνθήκες υγείας και ασφάλειας αποτελούν βασικά πεδία ελέγχου, με την Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας να αξιοποιεί πλέον ψηφιακά δεδομένα και εργαλεία ανάλυσης κινδύνου προκειμένου να εντοπίζει επιχειρήσεις στις οποίες υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα παραβατικότητας.

Η ένταση των ελέγχων αποτυπώνεται ήδη στα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου του 2026. Από τον Ιανουάριο έως και τον Ιούνιο πραγματοποιήθηκαν συνολικά 41.486 έλεγχοι και επιβλήθηκαν 8.690 κυρώσεις.

Ο συνολικός «λογαριασμός» των προστίμων έφτασε στα 25.572.413 ευρώ, δείχνοντας ότι κατά μέσο όρο πραγματοποιούνταν περισσότεροι από 225 έλεγχοι κάθε ημέρα του εξαμήνου.

Η αυξημένη δραστηριότητα δεν αποτελεί, πάντως, φετινό φαινόμενο. Τα στοιχεία του απολογισμού της Επιθεώρησης δείχνουν συνεχή αύξηση των ελέγχων την τελευταία τετραετία.

Από 65.286 ελέγχους το 2022, ο αριθμός αυξήθηκε στους 74.031 το 2023 και στους 79.290 το 2024, για να φτάσει στους 82.233 το 2025. Παράλληλα, την τριετία 2023-2025 οι ετήσιοι στόχοι που είχαν τεθεί ξεπεράστηκαν σταθερά.

Πάνω από 21 εκατ. ευρώ τα πρόστιμα για εργασιακές σχέσεις

Το μεγαλύτερο μέρος τόσο των ελέγχων όσο και των προστίμων του πρώτου εξαμήνου προήλθε από το πεδίο των εργασιακών σχέσεων.

Οι Επιθεωρητές Εργασιακών Σχέσεων πραγματοποίησαν 23.636 ελέγχους, από τους οποίους προέκυψαν 6.227 κυρώσεις. Τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν έφτασαν συνολικά στα 21.324.160 ευρώ.

Οι Επιθεωρητές Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία διενήργησαν επιπλέον 14.434 ελέγχους. Από αυτούς προέκυψαν 2.067 κυρώσεις, συνολικού ύψους 2.690.584 ευρώ.

Στο ίδιο διάστημα, οι Ειδικοί Επιθεωρητές πραγματοποίησαν 3.416 ελέγχους, επιβάλλοντας 396 κυρώσεις και πρόστιμα 1.557.669 ευρώ.

Τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι η ελεγκτική δραστηριότητα συνεχίζει και το 2026 την ανοδική πορεία των προηγούμενων ετών, με την τεχνολογία να αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ρόλο στην επιλογή των επιχειρήσεων που ελέγχονται.

Τουρισμός και εστίαση στο επίκεντρο

Η θερινή περίοδος μεταφέρει το βάρος των ελέγχων σε τουριστικές περιοχές και εποχικές επιχειρήσεις, όπου η απότομη αύξηση της απασχόλησης δημιουργεί αυξημένες ανάγκες εποπτείας.

Όπως ανέφερε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο αναπληρωτής διοικητής της Επιθεώρησης Εργασίας, Χαράλαμπος Βούρτσης, ο σχεδιασμός βασίζεται τόσο στα ευρήματα προηγούμενων ετών όσο και στη συσσωρευμένη εμπειρία των ελεγκτικών υπηρεσιών.

Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, ιδιαίτερη προτεραιότητα δίνεται σε δραστηριότητες που συνδέονται με τον τουρισμό και λειτουργούν σε περιοχές υψηλής τουριστικής κίνησης.

Οι επιθεωρητές ελέγχουν κυρίως εάν τηρούνται τα προβλεπόμενα χρονικά όρια εργασίας, εάν υπάρχουν περιπτώσεις μη δηλωμένης απασχόλησης και εάν εφαρμόζεται σωστά η Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.

Οι έλεγχοι δεν πραγματοποιούνται αποκλειστικά με επιτόπιες επιλογές. Η Επιθεώρηση αξιοποιεί στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ», εργαλεία ανάλυσης κινδύνου, καθώς και καταγγελίες που υποβάλλονται από εργαζομένους και συνδικαλιστικούς φορείς.

Όταν διαπιστώνονται παραβάσεις, ακολουθεί η επιβολή των διοικητικών κυρώσεων που προβλέπει η εργατική νομοθεσία.

Το επιχειρησιακό σχέδιο της Ανεξάρτητης Αρχής προβλέπει συγκεκριμένα κριτήρια για την επιλογή των επιχειρήσεων που θα ελεγχθούν.

Προτεραιότητα έχουν επιχειρήσεις και κλάδοι στους οποίους, βάσει των διαθέσιμων δεδομένων, εμφανίζεται υψηλός δείκτης κινδύνου παραβατικότητας.

Στη λίστα βρίσκονται επίσης εργοδότες που δεν έχουν ελεγχθεί κατά την τελευταία τριετία, καθώς και επιχειρήσεις στις οποίες είχαν διαπιστωθεί παραβάσεις στο παρελθόν. Στις τελευταίες, οι νέοι έλεγχοι αποσκοπούν και στο να διαπιστωθεί εάν υπήρξε συμμόρφωση ή εάν εμφανίζεται υποτροπή.

Ξεχωριστή κατηγορία αποτελούν οι εποχικές επιχειρήσεις, οι οποίες βρίσκονται στο επίκεντρο ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.

Αυξημένη προσοχή δίνεται ακόμη σε κλάδους όπου απασχολούνται εργαζόμενοι που έχουν αποσπαστεί από άλλες χώρες ή πολίτες τρίτων χωρών, προκειμένου να εντοπίζονται πιθανές περιπτώσεις εργασιακής εκμετάλλευσης.

Στον σχεδιασμό εντάσσονται επίσης οι επιχειρήσεις που εφαρμόζουν ή πρόκειται να ενταχθούν στην Ψηφιακή Κάρτα Εργασίας.

Από τους διανομείς μέχρι τα μεγάλα εργοτάξια

Οι έλεγχοι δεν περιορίζονται στον τουρισμό και στην εστίαση. Ενισχυμένη παρουσία προβλέπεται και στις υπηρεσίες διανομής και μεταφοράς, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τις συνθήκες εργασίας των διανομέων που χρησιμοποιούν δίκυκλα.

Στο στόχαστρο βρίσκεται επίσης το χονδρικό εμπόριο, με εξαίρεση το εμπόριο μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε περιοχές ή δραστηριότητες όπου εμφανίζονται υψηλότερα επίπεδα απασχόλησης ανηλίκων ή εκτιμάται ότι υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εργασιακής εκμετάλλευσης.

Παράλληλα, ελέγχους δέχονται μεγάλα κατασκευαστικά έργα, ενώ οι Ειδικοί Επιθεωρητές επικεντρώνονται μεταξύ άλλων στις κατασκευές και τα τεχνικά έργα, στα τουριστικά καταλύματα, στην εστίαση και στις εταιρείες προσωρινής απασχόλησης. Στο μέτωπο της υγείας και ασφάλειας, οι υπηρεσίες της Επιθεώρησης εξετάζουν την εφαρμογή των μέτρων προστασίας στους χώρους εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των δικαιωμάτων των εργαζομένων με αναπηρία.

Ειδικά τους θερινούς μήνες, στο επίκεντρο βρίσκεται και η εφαρμογή των μέτρων για τη θερμική καταπόνηση, καθώς οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνουν τους κινδύνους για όσους εργάζονται σε εξωτερικούς χώρους ή σε περιβάλλοντα με ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες.

Με περισσότερους από 41.000 ελέγχους μέσα σε μόλις έξι μήνες, η Επιθεώρηση Εργασίας δείχνει ότι το 2026 μπορεί να κινηθεί εκ νέου σε υψηλά επίπεδα ελεγκτικής δραστηριότητας. Το κρίσιμο στοίχημα, ωστόσο, δεν είναι μόνο ο αριθμός των ελέγχων και των προστίμων, αλλά κατά πόσο η αυξημένη παρουσία των ελεγκτικών μηχανισμών μεταφράζεται σε ουσιαστικό περιορισμό της αδήλωτης εργασίας και των παραβάσεων στην καθημερινότητα των εργαζομένων.