Παρότι η ασφαλιστική προστασία έχει διευρυνθεί τα τελευταία χρόνια, στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπάρχει σημαντικό κενό κάλυψης έναντι των φυσικών καταστροφών . Στα τέλη του 2025 ήταν ασφαλισμένο το 20,5% των κατοικιών και το 17,9% των κτιρίων, με περίπου τέσσερις στις πέντε κατοικίες να μένουν χωρίς ασφάλιση.
Σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιριών Ελλάδος, το 2025 τα ασφαλιστήρια κατοικίας έφτασαν τα 1,355 εκατ., παρουσιάζοντας άνοδο 8,7%. Από αυτά, 1,184 εκατ. περιλάμβαναν κάλυψη κτιρίου, αριθμός αυξημένος κατά 11,1%. Το ποσοστό των κτιρίων με ασφάλιση στη χώρα ανήλθε σε 17,9%, σημειώνοντας ενίσχυση κατά 1,8 ποσοστιαίες μονάδες.
Ισχυρότερη ήταν η άνοδος στις κατοικίες που είχαν προστασία για σεισμό και καιρικά φαινόμενα. Στο τέλος του 2025 οι ασφαλισμένες κατοικίες με αυτές τις καλύψεις ανέρχονταν σε 846.620, αυξημένες κατά 27,8% σε ετήσια βάση. Επί του συνόλου των συμβολαίων που περιλάμβαναν κάλυψη κτιρίου, αντιπροσώπευαν το 71,5%, έναντι 62,2% στα τέλη του 2024.
Απαιτήσεις άνω των 1,2 δισ. ευρώ για ασφαλισμένες ζημιές
Η οικονομική επιβάρυνση από τις φυσικές καταστροφές καταγράφεται στα δεδομένα που συγκεντρώνει η ΕΑΕΕ. Κατά την περίοδο 1993-2025 σημειώθηκαν 59 μεγάλα καταστροφικά γεγονότα και δηλώθηκαν 56.493 ζημιές. Οι απαιτήσεις έφτασαν τα 1,026 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, ενώ σε σταθερές τιμές του 2025 ανήλθαν σε 1,275 δισ. ευρώ.
Κατά το εννεάμηνο του 2026 προστέθηκαν δύο περιστατικά, στα οποία αντιστοιχούσαν 2.376 ζημιές και απαιτήσεις συνολικού ύψους 26,53 εκατ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο μερίδιο των ασφαλισμένων ζημιών σχετίζεται με φυσικά φαινόμενα που συνδέονται με το κλίμα. Οι βροχοπτώσεις και οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν το 64,2% του αριθμού των ζημιών και το 78,8% της αξίας των απαιτήσεων. Για τους σεισμούς, τα αντίστοιχα ποσοστά είναι 24,1% ως προς τις ζημιές και 15,2% ως προς το ποσό των απαιτήσεων.
Στα δεδομένα της ΕΑΕΕ αποτυπώνονται διαφορετικά χαρακτηριστικά κινδύνου για κάθε κατηγορία. Οι βροχοπτώσεις γίνονται συχνότερες τα τελευταία χρόνια και προκαλούν μεγάλες καταστροφές, κυρίως σε επιχειρήσεις και υποδομές. Οι δασικές πυρκαγιές έχουν μεγάλη ένταση και έντονη εποχικότητα, ενώ ο σεισμός παραμένει ένας από τους βασικούς κινδύνους στη χώρα.
Το θεσμικό πλαίσιο ασφάλισης για κατοικίες και επιχειρήσεις
Για τις κατοικίες, η ισχύουσα ρύθμιση προβλέπει έκπτωση ΕΝΦΙΑ 20% για φορολογητέα αξία έως 500.000 ευρώ και 10% για αξία πάνω από αυτό το όριο. Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ασφάλιση της κατοικίας για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα, για τουλάχιστον τρεις μήνες μέσα στο ίδιο έτος, καθώς και για το σύνολο της αξίας ανακατασκευής.
Για τις επιχειρήσεις, η ασφάλιση είναι υποχρεωτική όταν ο κύκλος εργασιών τους ξεπέρασε τις 500.000 ευρώ κατά το προηγούμενο φορολογικό έτος. Η κάλυψη πρέπει να αφορά δασική πυρκαγιά, πλημμύρα και σεισμό και να αντιστοιχεί τουλάχιστον στο 70% της αξίας ορισμένων στοιχείων ενεργητικού: κτιριακών εγκαταστάσεων, εξοπλισμού, πρώτων υλών, εμπορευμάτων και επαγγελματικών οχημάτων.
Από 216.051 το 2024, τα ασφαλιστήρια επιχειρήσεων αυξήθηκαν σε 244.166 το 2025, καταγράφοντας ετήσια άνοδο 13%.
Οι θέσεις της Πολιτείας και της ασφαλιστικής αγοράς
Η γενική διευθύντρια της ΕΑΕΕ, Ελίνα Παπασπυροπούλου, παρουσίασε το έργο της Ένωσης στην καταγραφή και επεξεργασία στοιχείων, στην ενημέρωση και στην αξιοποίηση της διεθνούς εμπειρίας. Αναφέρθηκε επίσης στη συνεργασία με την Πολιτεία και τα συναρμόδια υπουργεία με στόχο την ενίσχυση της ασφαλιστικής κάλυψης.
Στις δράσεις πρόληψης, αντιμετώπισης και αποκατάστασης των επιπτώσεων από φυσικές καταστροφές εστίασε ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Κωνσταντίνος Κατσαφάδος. Παράλληλα, χαρακτήρισε την ασφαλιστική αγορά σημαντικό σύμμαχο της Πολιτείας.
Η γενική γραμματέας Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους Θεώνη Αλαμπάση υπογράμμισε την ανάγκη αλλαγής κατεύθυνσης: από την αποκατάσταση μετά την καταστροφή σε προληπτική θωράκιση. Όπως ανέφερε, το μοντέλο αυτό προϋποθέτει συνδυασμό πρόληψης, ιδιωτικής ασφάλισης και κρατικής αρωγής.
Για τη συμβολή των ασφαλιστικών επιχειρήσεων στην απορρόφηση, τη μεταφορά και την κατανομή των κινδύνων μίλησε ο γενικός διευθυντής Εποπτείας της Τράπεζας της Ελλάδος Ιωάννης Τσικριπής. Επισήμανε, επίσης, τη σημασία που έχει ένα ισχυρό εποπτικό πλαίσιο.
Οι προτάσεις της ΕΑΕΕ για την ασφαλιστική κάλυψη
Για την ασφάλιση των κατοικιών, η ΕΑΕΕ εισηγείται καλύτερη ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τους κινδύνους και υψηλότερα ποσοστά έκπτωσης στον ΕΝΦΙΑ. Προτείνει ακόμη να εξεταστούν επιπλέον φορολογικά κίνητρα για τους ιδιοκτήτες.
Στον τομέα των επιχειρήσεων, οι προτάσεις της περιλαμβάνουν αποτελεσματική εφαρμογή της υποχρεωτικής ασφάλισης και θέσπιση συστηματικών ελέγχων για τη συμμόρφωση. Η ΕΑΕΕ εισηγείται επίσης να επεκταθεί η υποχρέωση σε επιχειρήσεις με κύκλο εργασιών κάτω από 500.000 ευρώ και να συνεργαστεί η Πολιτεία για τη στήριξη επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην ασφάλιση μέσω της ελεύθερης αγοράς.
