Η ενίσχυση της ελληνικής παρουσίας στα ανταγωνιστικά ευρωπαϊκά ερευνητικά προγράμματα και η στήριξη των επιστημόνων αποτέλεσαν το βασικό αντικείμενο της συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (ERC), καθηγήτρια Μαρία Λέπτιν.
Στο τραπέζι τέθηκε επίσης η πρόβλεψη για αυτόνομο υπουργείο Ανώτατης Εκπαίδευσης, Έρευνας και Καινοτομίας, το οποίο θα επιδιώξει να συντονίσει αποτελεσματικότερα τις σχετικές πολιτικές και να μειώσει τον κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων.
Όπως αναφέρεται στην ενημέρωση του Γραφείου Τύπου του Πρωθυπουργού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανέδειξε τον ρόλο του ERC ως διεθνούς σημείου αναφοράς για την ανεξάρτητη αξιολόγηση της επιστημονικής έρευνας, η οποία βασίζεται αποκλειστικά στην αριστεία.
Να στηρίζονται και προτάσεις με υψηλή αξιολόγηση που μένουν χωρίς χρηματοδότηση
Παρότι οι ελληνικές επιδόσεις στο πρόγραμμα «Horizon Europe» είναι ισχυρές, ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η συμμετοχή της χώρας στο ERC δεν έχει φτάσει ακόμη στο επίπεδο που επιτρέπουν οι δυνατότητές της.
Παρουσιάστηκαν, στο πλαίσιο αυτό, σχεδιαζόμενες πρωτοβουλίες για να προετοιμάζονται καλύτερα οι υποψήφιοι και να υποστηρίζονται οι νέοι ερευνητές. Στις παρεμβάσεις συγκαταλέγεται η χρηματοδότηση προτάσεων που αξιολογούνται υψηλά, χωρίς όμως να λαμβάνουν ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, καθώς και η αναβάθμιση των συνθηκών υποδοχής επιστημόνων στα ελληνικά πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα.
Η Ελλάδα επιδιώκει να οικοδομήσει σταθερή συνεργασία με το ERC, προκειμένου περισσότεροι διακεκριμένοι επιστήμονες να επιλέγουν τη χώρα για την έρευνά τους. Ταυτόχρονα, τάσσεται υπέρ της ενίσχυσης του Συμβουλίου στο επόμενο ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Πλαίσιο, με αυξημένο προϋπολογισμό και κατοχυρωμένη επιστημονική αυτονομία.
Οι δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης ανήλθαν σε 3,62 δισ. ευρώ το 2024
Στοιχεία για την εξέλιξη της έρευνας στην Ελλάδα από το 2019 παρέθεσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη συνάντηση. Με βάση τα στοιχεία αυτά, οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη σημείωσαν αύξηση 55% και διαμορφώθηκαν σε 3,62 δισ. ευρώ το 2024, ενώ το ερευνητικό προσωπικό ενισχύθηκε κατά 30%, φτάνοντας τις 50.900 θέσεις ισοδύναμης πλήρους απασχόλησης.
Κατά 84% αυξήθηκαν οι επιχειρηματικές δαπάνες για την έρευνα, μια εξέλιξη που, σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα, δείχνει ότι ο ιδιωτικός τομέας συμμετέχει περισσότερο στην παραγωγή νέας γνώσης.
Έγινε ειδική μνεία στην επιστροφή επιστημόνων στη χώρα, στην πρόοδο της καινοτομίας και στη δημιουργία νέων υποδομών, μεταξύ των οποίων ο υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και το εργοστάσιο τεχνητής νοημοσύνης «Pharos».
Όπως υπογραμμίστηκε, επιδίωξη είναι η επένδυση στη γνώση να ανοίξει περισσότερες προοπτικές για τη νέα γενιά και να συμβάλει στην αντιμετώπιση ζητημάτων όπως η κλιματική αλλαγή και η υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης.
Στη συνάντηση έλαβαν μέρος ακόμη ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο υφυπουργός Ανάπτυξης με αρμοδιότητα την έρευνα και την καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης.
