Την απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά ηλικίας κάτω των 15 ετών, που αναμένεται να τεθεί σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2027, σχολίασε ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, μιλώντας στην εκπομπή «Ευθέως» του ΕΡΤnews με τον Παναγιώτη Στάθη.

Σύμφωνα με τον υπουργό, ο οποίος έχει αναλάβει κεντρική θέση στην προώθηση της νομοθετικής πρωτοβουλίας, η Ελλάδα θα είναι η πρώτη χώρα της Ευρώπης που θα εφαρμόσει αυτό το ηλικιακό όριο. Στόχος, όπως είπε, είναι να περιοριστούν οι συνέπειες της υπερβολικής χρήσης ψηφιακών πλατφορμών από ανηλίκους.

Ο ίδιος σημείωσε ότι εδώ και δύο χρόνια η κυβέρνηση έχει θέσει στο επίκεντρο των πρωτοβουλιών της την εξάρτηση των παιδιών από τα κοινωνικά δίκτυα. Παράλληλα, τόνισε ότι η παρατεταμένη χρήση τους ενδέχεται να επηρεάσει την ψυχική υγεία, τον ύπνο και την κοινωνική ανάπτυξη των ανηλίκων.

«Εδώ και δύο χρόνια η ελληνική κυβέρνηση και ο Έλληνας Πρωθυπουργός, έχουν αναδείξει το ζήτημα του ψηφιακού εθισμού των ανηλίκων λόγω της υπερβολικής χρήσης των κοινωνικών δικτύων, τις “ομηρίες” που βιώνουν πολλά παιδιά και πολλές οικογένειες από τον χρόνο που σπαταλούν μπροστά στην οθόνη, που πλέον αποδεδειγμένα, με βάση ιατρικές επιστημονικές μελέτες με βάση εκθέσεις του ΟΟΣΑ ως προς τις επιπτώσεις στην εκπαίδευση, έχουν πολύ σοβαρές παρενέργειες σε ζητήματα ψυχικής υγείας, σε ζητήματα ποιότητας του ύπνου, σε ζητήματα κοινωνικοποίησης των παιδιών που πλέον εγκλωβίζονται μπροστά από μια οθόνη και δεν αναπτύσσουν τις κοινωνικές σχέσεις και τις φιλίες τους», είπε, χαρακτηρίζοντας το φαινόμενο «διεθνές πρόβλημα».

Ο υπουργός υποστήριξε ότι η ελληνική πλευρά βοήθησε ώστε το θέμα να αναδειχθεί σε «προτεραιότητα για την ελληνική και την ευρωπαϊκή πολιτική σκηνή», ενώ παράλληλα επιδίωξε να υπάρξει κοινό πλαίσιο για την αντιμετώπισή του.

«Αναλάβαμε πρωτοβουλίες, κάναμε υπομνήματα πολλαπλά στις ευρωπαϊκές Αρχές και συνδιαμορφώσαμε μαζί με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς μια εθνική και ταυτόχρονα ευρωπαϊκή λύση», δήλωσε.

Πώς θα λειτουργήσει η απαγόρευση και η επιλογή του ορίου των 15 ετών

Για τη λειτουργία του νέου συστήματος μίλησε ο Άκης Σκέρτσος, διευκρινίζοντας ότι οι εταιρείες που διαχειρίζονται τα κοινωνικά δίκτυα θα είναι υπεύθυνες για την επαλήθευση της ηλικίας των χρηστών.

Όπως εξήγησε, με τη νομοθετική παρέμβαση «ουσιαστικά μεταφέρει στις εταιρείες τεχνολογίας, στις μεγάλες πλατφόρμες δηλαδή την υποχρέωση να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν έναν αξιόπιστο και αποτελεσματικό μηχανισμό ταυτοποίησης της ηλικίας των χρηστών».

Για το όριο που επιλέχθηκε, ο υπουργός επικαλέστηκε επιστημονικά στοιχεία, τα οποία, όπως ανέφερε, δείχνουν ότι τα μικρότερα παιδιά είναι πιο εκτεθειμένα στους κινδύνους από την υπερβολική χρήση των κοινωνικών δικτύων.

«Με βάση τις περισσότερες επιστημονικές έρευνες, αυτό είναι το κατώφλι της ηλικίας, στο οποίο υπάρχει μια μεγαλύτερη ευαλωτότητα των παιδιών, άρα χρειάζονται αυξημένη προστασία. Από τα 15 έως τα 18 έτη που παραμένει ανήλικο ένα παιδί, αρχίζουμε σταδιακά και ως πολιτεία να του αναγνωρίζουμε περισσότερα δικαιώματα. Ένας ανήλικος 17 χρονών πλέον ψηφίζει. Ένας ανήλικος 16 ετών μπορεί να πάρει δίπλωμα. Ένας ανήλικος 15 ετών και πάνω με τη συναίνεση των γονιών μπορεί να εργαστεί. Άρα κάποια δικαιώματα σταδιακά εκχωρούνται, με βάση πάντα συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Κάτω από τα 15 όμως, απαιτείται αυξημένη προστασία και αυτό λέει και η εθνική και η Ευρωπαϊκή νομοθεσία», ανέφερε.

Kids Wallet: Η εφαρμογή και η ευθύνη των γονέων

Ο υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στο Kids Wallet, την εφαρμογή που δίνει ήδη στους γονείς τη δυνατότητα να περιορίζουν τη διαδικτυακή δραστηριότητα των παιδιών τους.

«Είναι η ελληνική ψηφιακή εφαρμογή γονικού ελέγχου για τη ρύθμιση του περιεχομένου και της χρήσης που κάνει ένας ανήλικος στο κινητό του σε σχέση με το διαδίκτυο, την πλοήγηση στο διαδίκτυο, τη χρήση κοινωνικών δικτύων. Είναι μια εύχρηστη εφαρμογή που θα θέλαμε να την έχουν χρησιμοποιήσει οι περισσότεροι γονείς», ανέφερε.

Η εφαρμογή επιτρέπει στους γονείς να ορίζουν πόσο θα χρησιμοποιούν τα παιδιά το κινητό τους, αλλά και ποιες εφαρμογές θα μπορούν να ανοίγουν.

Ο κ. Σκέρτσος αναγνώρισε, πάντως, πως η χρήση της από τις οικογένειες δεν έχει φτάσει στο επιθυμητό για την κυβέρνηση επίπεδο. Αυτό, όπως ανέφερε, συνυπολογίστηκε στην απόφαση να θεσπιστεί ένας καθολικός ηλικιακός περιορισμός.

«Καταλάβαμε ότι οι γονείς θέλουν περισσότερη βοήθεια και η βοήθεια θα έρθει μέσα από αυτόν τον οριζόντιο περιορισμό», είπε, προσθέτοντας ότι είναι «επιστημονικά αποδεδειγμένο πλέον και ενδεδειγμένο να τεθούν αυτά τα όρια».

Επαλήθευση ηλικίας και πρόστιμα που φτάνουν το 6% του ετήσιου τζίρου

Ο υπουργός παραδέχθηκε ότι οι υφιστάμενοι έλεγχοι έχουν σοβαρά κενά, απαντώντας σε ερώτηση για το πώς θα εμποδίζεται η πρόσβαση παιδιών που δηλώνουν ψευδή ηλικία όταν ανοίγουν λογαριασμό.

«Μέχρι στιγμής όλοι μεταξύ μας κοροϊδευόμασταν και η ευρωπαϊκή νομοθεσία και οι πλατφόρμες και οι γονείς γιατί βασιζόμασταν στην απλή δήλωση του χρήστη και δεν γινόταν απολύτως καμία διασταύρωση με κάποια πρόσθετα φίλτρα που μπορούν να υπάρξουν τόσο από την πλευρά των πλατφορμών όσο και από την πλευρά της πολιτείας σε σχέση με την πραγματική εξακρίβωση», τόνισε.

Όπως ανέφερε, οι εταιρείες έχουν ήδη στη διάθεσή τους τεχνολογικά εργαλεία και δεδομένα, τα οποία μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να ελέγχουν αν ένας λογαριασμός ανήκει σε ανήλικο.

«Αρχικά οι πλατφόρμες μπορούν να κάνουν περισσότερα. Έχουν όλα τα δεδομένα για να εξακριβώσουν αν ο χρήστης που έχει τον συγκεκριμένο λογαριασμό είναι ανήλικος ή όχι», ανέφερε. Πρόσθεσε ότι «η πρόσφατη ενέργεια που κάνουμε εμείς είναι ότι σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουμε πλέον τον ευρωπαϊκό ψηφιακό μηχανισμό που μπορεί να κάνει αυτήν τη διασταύρωση».

Επισήμανε ακόμη πως η ελληνική νομοθεσία πρέπει να εναρμονίζεται με τους ευρωπαϊκούς κανόνες για τις ψηφιακές υπηρεσίες, οι οποίοι δεν επιβάλλουν τη χρήση συγκεκριμένης εθνικής εφαρμογής για τον έλεγχο της ηλικίας.

Αναγνώρισε, παράλληλα, ότι το μέτρο δεν θα αποκλείσει ολοκληρωτικά την πρόσβαση των παιδιών κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Έχουμε αποφασίσει ως πολιτεία με βάση επιστημονικές εισηγήσεις, ότι κάνει κακό στα μικρότερα παιδιά. Θέλει μια πιο λελογισμένη χρήση στα μεγαλύτερα παιδιά, άρα να καθίσουμε να βρούμε μια λύση. Αυτό το μήνυμα στέλνουμε και γνωρίζουμε ότι δεν θα έχουμε 100% συμμόρφωση. Δεν πρέπει δηλαδή να έχουμε μαξιμαλιστικές προσδοκίες ότι όλα τα παιδιά, όλες οι οικογένειες θα αξιοποιήσουν αυτή τη δυνατότητα ή ότι θα είναι δηλαδή μια εξασφαλισμένη λύση που θα αποδώσει στο 100%. Κανένας περιορισμός, καμία απαγόρευση δεν φέρνει 100% συμμόρφωση», δήλωσε.

Όπως είπε, από την 1η Ιανουαρίου 2027 οι πλατφόρμες θα είναι υποχρεωμένες να τηρούν το νέο πλαίσιο. Σε διαφορετική περίπτωση, θα επιβάλλονται κυρώσεις μετά από σχετικές καταγγελίες.

Σε περίπτωση που οι γονείς διαπιστώσουν ότι τα παιδιά τους έχουν πρόσβαση σε υπηρεσίες τις οποίες καλύπτει η απαγόρευση, θα μπορούν να καταγγέλλουν το περιστατικό στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ).

«Να αναπτύξουν δηλαδή αυτόν τον μηχανισμό. Για την επαλήθευση μπορούν να αξιοποιήσουν την ψηφιακή εφαρμογή που διαθέτει η Ελλάδα ή η Ευρωπαϊκή Ένωση. Μπορούν και όχι. Σε κάθε περίπτωση όμως, αν αποδειχθεί και γίνει καταγγελία, την οποία μπορεί να κάνει και ο γονιός στις αρμόδιες Αρχές, εν προκειμένω στην Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών που είναι ο εθνικός συντονιστής. Αν κάνει καταγγελία ότι το παιδί μου έχει μπει στην τάδε πλατφόρμα που καταλαμβάνεται από τις ρυθμίσεις, ενώ δεν θα έπρεπε να είχε επιτραπεί αυτή η είσοδος, τότε η πλατφόρμα αντιμετωπίζει σε ευρωπαϊκό επίπεδο πρόστιμο ύψους ίσο με το 6% του ετήσιου τζίρου», εξήγησε.

Για να αναδείξει το ύψος των πιθανών προστίμων, ο Άκης Σκέρτσος παρέθεσε στοιχεία για τον τζίρο και τη χρηματιστηριακή αξία των μεγαλύτερων εταιρειών τεχνολογίας.

«Σήμερα, οι τρεις από τις μεγαλύτερες εταιρείες τεχνολογίας που έχουν μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν ετήσιο τζίρο 800 δισεκατομμύρια ευρώ, έχουν κεφαλαιοποίηση 6 τρισεκατομμύρια ευρώ. Μιλάμε για κολοσσούς και αυτό δείχνει και την σημασία της προσπάθειας που κάνει μια χώρα με το δικό μας μέγεθος πρώτη σε ευρωπαϊκό επίπεδο απέναντι σε τεχνολογικούς κολοσσούς. Επομένως, θα έχουν να αντιμετωπίσουν μόνο οι τρεις από τις μεγαλύτερες εταιρείες 6% πρόστιμα επί του ετήσιου τζίρου που ισοδυναμεί με 48 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι πάρα πολύ ισχυρός λόγος συμμόρφωσης και συνεργασίας με τις ευρωπαϊκές και τις εθνικές αρχές κάθε χώρας, ώστε να κάνουμε το καλύτερο που μπορούμε για τα παιδιά μας», κατέληξε.