Μετά τον θάνατο της 20χρονης στη Θεσσαλονίκη, που ακολούθησε τη χρήση MDMA σε μουσικό πάρτι στη Θέρμη τα ξημερώματα της 10ης Οκτωβρίου, μιλήσαμε με τον Γιάννη Καρυδάκο, διευθυντή της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών στη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στους κινδύνους των συνθετικών ναρκωτικών, στη διακίνηση ουσιών με άγνωστη σύνθεση και στα νέα προϊόντα που εμφανίζονται στην ελληνική αγορά.
Ο κ. Καρυδάκος προειδοποιεί στο ΑΠΕ-ΜΠΕ για την αβεβαιότητα γύρω από τη σύνθεση των συνθετικών ναρκωτικών: «Ο άνθρωπος που παίρνει αυτό το ναρκωτικό δεν έχει ιδέα τι έχει μέσα». Όπως σημειώνει, η παραγωγή τους απαιτεί χημικές διαδικασίες, αλλά παραμένουν άγνωστα τόσο οι συνθήκες παρασκευής όσο και τα πρόσωπα που την αναλαμβάνουν. Έτσι, οι χρήστες λαμβάνουν ουσίες άγνωστης προέλευσης και δεν γνωρίζουν ούτε τα δραστικά συστατικά ούτε την αναλογία τους. «Δημιουργείται ένα επικίνδυνο προϊόν που δεν ξέρουμε τι περιέχει, ούτε υπό ποιες συνθήκες φτιάχτηκε και από ποιον», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Καρυδάκος.
Οι διωκτικές Αρχές, όταν εντοπίζουν και κατάσχουν τέτοιες ουσίες, τις διαβιβάζουν στο Γενικό Χημείο του Κράτους για να αναλυθεί εργαστηριακά η σύστασή τους, εξηγεί ο κ. Καρυδάκος. Ο χρήστης, αντίθετα, δεν μπορεί να εξακριβώσει τι περιέχει αυτό που αγοράζει. «Μπορεί να είναι ένα δηλητήριο που θα τους σκοτώσει επί τόπου», προειδοποιεί, αναδεικνύοντας τον κίνδυνο από τη λήψη ουσιών αδιευκρίνιστης σύνθεσης.
Τα διεγερτικά, το MDMA και η χρήση τους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Ο διευθυντής της Υποδιεύθυνσης Δίωξης Ναρκωτικών αναφέρει ότι στην Ελλάδα τα συνθετικά ναρκωτικά που εμφανίζονται συχνότερα είναι διεγερτικές ουσίες. Σε αυτές περιλαμβάνεται το MDMA, που είναι γνωστό και με την ονομασία «έκσταση».
Η αξιοποίηση διεγερτικών για μεγαλύτερη εγρήγορση και αντοχή έχει μακρά ιστορία. Ο κ. Καρυδάκος υπενθυμίζει ότι κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο οι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις χρησιμοποιούσαν ευρέως μεθαμφεταμίνη, με εμπορική ονομασία Pervitin, για να περιορίζουν την κόπωση και να κρατούν τους στρατιώτες σε εγρήγορση.
Την επίδραση που είχε η ουσία στους στρατιώτες περιγράφει ο κ. Καρυδάκος: «Ο λόγος που το έκαναν αυτό είναι γιατί η μεθαμφεταμίνη δίνει στον άνθρωπο τεράστια ενέργεια και του αφαιρεί τις αναστολές», αναφέρει, αναφερόμενος στον τρόπο με τον οποίο τα διεγερτικά επηρεάζουν τη συμπεριφορά.
Αργότερα, τα διεγερτικά συνδέθηκαν και με τη διασκέδαση, αναφέρει ο κ. Καρυδάκος. Ουσίες όπως το MDMA διαδόθηκαν σε νυχτερινά κέντρα και στη rave μουσική σκηνή, ενώ η δράση τους μπορεί να κάνει τον χρήστη να παραμένει σωματικά δραστήριος επί ώρες χωρίς να αντιληφθεί εγκαίρως ότι έχει κουραστεί.
Το MDMA συνδέεται, ωστόσο, με σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία: μπορεί να προκαλέσει επικίνδυνη άνοδο της θερμοκρασίας του σώματος, καρδιαγγειακά προβλήματα και διαταραχή στην ισορροπία των υγρών. Οι κίνδυνοι γίνονται μεγαλύτεροι όταν λαμβάνεται άγνωστη ποσότητα ή όταν συνδυάζεται με άλλες ουσίες.
Η «ροζ κοκαΐνη» και η σύνθεση που αλλάζει
Ο κ. Καρυδάκος αναφέρεται ειδικά στη λεγόμενη «ροζ κοκαΐνη», που κυκλοφορεί επίσης ως «tusi» ή «tuci». Όπως διευκρινίζει, η ονομασία δεν σημαίνει ότι πρόκειται κατ’ ανάγκη για κοκαΐνη: είναι ένα μείγμα ουσιών, το οποίο μπορεί να έχει διαφορετική σύνθεση σε κάθε παρτίδα.
«Αυτό που βλέπουμε πολύ είναι η λεγόμενη ροζ κοκαΐνη, που δεν είναι κοκαΐνη, είναι συνθετικό ναρκωτικό και είναι πολύ δημοφιλές στη χώρα μας τα τελευταία ένα-δύο χρόνια», αναφέρει ο κ. Καρυδάκος, υπογραμμίζοντας ότι δεν έχει σταθερή σύσταση.
Η ανάλυση διαφορετικών δειγμάτων μπορεί να αποκαλύψει διαφορετικές ουσίες, επισημαίνει. Καθώς το περιεχόμενο μεταβάλλεται, οι επιδράσεις τους δεν μπορούν να προβλεφθούν και οι κίνδυνοι για όσους τις χρησιμοποιούν αυξάνονται.
Ταχυδρομικά δέματα και διαδίκτυο ως οδοί διακίνησης
Για τη μεταφορά συνθετικών ουσιών στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται, μεταξύ άλλων, ταχυδρομικές αποστολές, συχνά με μικρές ποσότητες, αναφέρει ο κ. Καρυδάκος.
Οι διωκτικές Αρχές έχουν επίσης εντοπίσει διακίνηση μέσω εφαρμογών επικοινωνίας στο διαδίκτυο. Παράλληλα, μέσω της αγοράς του σκοτεινού διαδικτύου, δηλαδή του darknet, είναι δυνατή η παραγγελία παράνομων ουσιών, με τις πληρωμές να πραγματοποιούνται με ψηφιακά νομίσματα.
Κατά την εκτίμηση του κ. Καρυδάκου, η διάδοση των συνθετικών ναρκωτικών στην Ελλάδα δεν έχει φτάσει τα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών χωρών. Παρά ταύτα, οι εξελίξεις στο εξωτερικό επηρεάζουν σταδιακά και την ελληνική αγορά.
Πού παρασκευάζονται τα συνθετικά ναρκωτικά που φτάνουν στην Ελλάδα
Ο κ. Καρυδάκος αναφέρει ότι το τελευταίο εργαστήριο συνθετικών ναρκωτικών που εντοπίστηκε στην Ελλάδα βρέθηκε στην Κόρινθο, στις αρχές του 2000. Όπως σημειώνει, στην εγχώρια αγορά εξακολουθούν να κυριαρχούν περισσότερο τα παραδοσιακά ναρκωτικά, δηλαδή η κάνναβη, η κοκαΐνη και η ηρωίνη.
Ως χώρες με πρωταγωνιστικό ρόλο στην παραγωγή συνθετικών ουσιών κατονομάζει την Ολλανδία, το Βέλγιο, την Πολωνία και την Τσεχία. Από τις χώρες αυτές, όπως αναφέρει, προέρχονται οι ουσίες που καταλήγουν στην Ελλάδα.
Για τη φαιντανύλη, ο κ. Καρυδάκος σημειώνει ότι, με βάση τα στοιχεία που διαθέτει η υπηρεσία του, δεν έχει καταγραφεί έως τώρα ανάλογη εξάπλωση στην Ελλάδα. Τονίζει, παράλληλα, πως η εμπειρία άλλων χωρών επιβάλλει να παρακολουθούνται οι νέες τάσεις στη διακίνηση των ναρκωτικών.
Πρόκειται για ισχυρό συνθετικό οπιοειδές, που ενέχει αυξημένο κίνδυνο υπερδοσολογίας. Η φαιντανύλη συνιστά μείζονα απειλή για τη δημόσια υγεία σε άλλες χώρες, με χαρακτηριστικότερη περίπτωση τις Ηνωμένες Πολιτείες.
