Το Σάββατο 17 Οκτωβρίου 2026, το εορτολόγιο αναφέρει ότι γιορτάζουν ο Αντίγονος, ο Ευπρέπιος, ο Ευπρέπειος, ο Ευπρεπής και η Ευπρεπία. Σήμερα, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά επίσης τον Προφήτη Ωσηέ και τον Άγιο Ανδρέα τον Οσιομάρτυρα, που είναι γνωστός ως «ο εν τη Κρίσει».

Τα ονόματα που γιορτάζουν στις 17 Οκτωβρίου

Το εορτολόγιο για σήμερα περιλαμβάνει τα ακόλουθα ονόματα:

  • Αντίγονος
  • Ευπρέπιος
  • Ευπρέπειος
  • Ευπρεπής
  • Ευπρεπία

Τα ονόματα που γιορτάζουν αύριο

Την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026, σύμφωνα με το εορτολόγιο, έχουν γιορτή οι εξής:

  • Λουκάς
  • Λουκία
  • Λουκίτσα
  • Μαρίνος

Οι άγιοι και οι μνήμες που τιμά σήμερα η Ορθόδοξη Εκκλησία:

Τον Προφήτη Ωσηέ, τον Άγιο Ανδρέα τον Οσιομάρτυρα «του εν τη Κρίσει», τους Αγίους Κοσμά, Δαμιανό, Λεόντιο, Άνθιμο και Ευπρέπιο τους Αναργύρους, τους Αγίους Αντίγονο, Λουκιανό, Τερέντιο, Νικομήδη και Θεοφάνη, τις Αγίες Ισιδώρα και Νεοφύτη, καθώς και τον Άγιο Κοσμά τον εν Γεωργία. Η ημέρα περιλαμβάνει ακόμη την ανακομιδή και την κατάθεση στην Κωνσταντινούπολη του ιερού λειψάνου του Αγίου και Δικαίου Λαζάρου, αλλά και τη μνήμη των Προστατών και Πολιούχων Αγίων της Ιεράς Μητροπόλεως Ύδρας.

Άγιος Ανδρέας ο Οσιομάρτυρας: Η αντίσταση του Κρητικού στην Εικονομαχία και η σύγκρουσή του με τον αυτοκράτορα

Κρητικής καταγωγής ήταν ο Άγιος Ανδρέας ο Οσιομάρτυρας, «ο εν τη Κρίσει», ο οποίος έζησε τον 8ο αιώνα μ.Χ., όταν η Βυζαντινή Αυτοκρατορία δοκιμαζόταν από έντονες θρησκευτικές αντιπαραθέσεις. Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 17 Οκτωβρίου, συνδέοντάς τον με την αντίσταση στην Εικονομαχία.

Στον θρόνο βρισκόταν τότε ο Κωνσταντίνος Ε΄, αυτοκράτορας από το 741 έως το 775 και ένας από τους βασικούς υπέρμαχους της Εικονομαχίας. Με την πολιτική αυτή αμφισβητούνταν η τιμητική προσκύνηση των θρησκευτικών εικόνων, γεγονός που όξυνε τις αντιπαραθέσεις τόσο στην Εκκλησία όσο και στην αυτοκρατορία.

Η εκκλησιαστική παράδοση θέλει τον Ανδρέα να πληροφορείται τους διωγμούς όσων υπερασπίζονταν τις εικόνες και να αποφασίζει να φύγει από την Κρήτη με προορισμό την Κωνσταντινούπολη. Εκεί, σύμφωνα με τη διήγηση, είδε από κοντά τις επιπτώσεις της πολιτικής του αυτοκράτορα.

Όπως αναφέρει η παράδοση, ο Ανδρέας συνάντησε τον Κωνσταντίνο Ε΄ καθώς επέστρεφε στο παλάτι και τον ρώτησε χωρίς περιστροφές: «Άρα χριστιανός ει, βασιλεύ;», δηλαδή «Είσαι λοιπόν χριστιανός, βασιλιά;». Η ανοιχτή αμφισβήτηση της αυτοκρατορικής στάσης εξόργισε τον αυτοκράτορα.

Ακολούθησε διαταγή του Κωνσταντίνου για τη σύλληψη του Ανδρέα. Ο συναξαριστής αναφέρει πως τον ξυλοκόπησαν και τον βασάνισαν. Όταν αξιωματούχος τον κατηγόρησε ότι προσβάλλει τον αυτοκράτορα, ο Ανδρέας φέρεται να απάντησε με λόγια που διασώζει η εκκλησιαστική παράδοση:

«Οὐδεὶς ἁμαρτάνει βασιλέα ἐλέγχων παρανομοῦντα».

Δηλαδή: «Κανείς δεν αμαρτάνει όταν ελέγχει έναν βασιλιά που παρανομεί».

Στην αφήγηση του μαρτυρίου του, ο Ανδρέας παραδίδεται σε ομάδα εικονομάχων και υφίσταται κακοποίηση. Έπειτα, ένας άνδρας τον χτύπησε με τσεκούρι και του έκοψε το πόδι, με αποτέλεσμα να πεθάνει. Αρχικά άφησαν το λείψανό του σε ακάθαρτο μέρος· στη συνέχεια, χριστιανοί το περισυνέλεξαν και το έθαψαν σε περιοχή της Κωνσταντινούπολης που έφερε το όνομα «της Κρίσεως». Η περιοχή αυτή έδωσε στον Άγιο και την προσωνυμία του.

Ο Άγιος Ανδρέας συνδέθηκε με την υπεράσπιση των εικόνων και την αντίσταση στην αυτοκρατορική εξουσία για ζητήματα πίστης. Οι περιγραφές του μαρτυρίου του βασίζονται κυρίως στην εκκλησιαστική παράδοση, ενώ δεν είναι δυνατό να επαληθευτούν ανεξάρτητα όλες οι λεπτομέρειές τους μέσω ιστορικών πηγών. Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του στις 17 Οκτωβρίου, ενώ η αναφορά σε αυτόν γίνεται και στις 21 Οκτωβρίου, μαζί με τους Αγίους Στέφανο, Παύλο και Πέτρο.

Ακούστε το Απολυτίκιον

Το εορτολόγιο του Οκτωβρίου

Βρείτε αναλυτικά το εορτολόγιο Οκτωβρίου και τα ονόματα που γιορτάζουν κάθε ημέρα.

Σαν σήμερα, 17 Οκτωβρίου

Στο Σαν σήμερα μπορείτε να διαβάσετε τα σημαντικότερα ιστορικά γεγονότα, καθώς και τις γεννήσεις και τους θανάτους προσωπικοτήτων που άφησαν το αποτύπωμά τους στις 17 Οκτωβρίου.