Μεγάλο δημόσιο πάρκο, υπόγειες αίθουσες που θα φωτίζονται φυσικά και εκθεσιακή διαδρομή από τη Νεολιθική Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα περιλαμβάνουν οι οριστικές μελέτες, οι οποίες εγκρίθηκαν.
Στην Πατησίων, μπροστά στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, το σχέδιο για το μέλλον του χώρου δεν περιορίζεται σε μεγαλύτερες αίθουσες και νέα είσοδο. Προβλέπει δημόσιο κήπο, σημείο συνάντησης και μια ανάσα στην πόλη. Κάτω από το έδαφος, οι επισκέπτες θα ακολουθούν μια διαδρομή χιλιάδων χρόνων, με το φυσικό φως να εισχωρεί στους νέους εκθεσιακούς χώρους.
Αυτή είναι η πρόταση που αποτυπώνεται στις οριστικές μελέτες επέκτασης και αναβάθμισης του μουσείου, οι οποίες έλαβαν θετική γνωμοδότηση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και το Κεντρικό Συμβούλιο Νεωτέρων Μνημείων. Ακολουθεί πλέον το επόμενο στάδιο του έργου, με αρχιτεκτονικό σχεδιασμό από τα γραφεία Chipperfield–Τομπάζη.
Το νεοκλασικό κτίριο διατηρεί τον πρωταγωνιστικό του ρόλο
Στον νέο σχεδιασμό, το ιστορικό κτίριο εξακολουθεί να αποτελεί το αναγνωρίσιμο πρόσωπο του μουσείου. Οι επικαιροποιημένες μελέτες προβλέπουν μείωση κατά τρία μέτρα στο ύψος της πρόσοψης της υπόγειας επέκτασης προς την Πατησίων, ώστε να προβάλλεται καλύτερα η νεοκλασική όψη.
Προς την οδό Πατησίων θα εκτείνεται η επέκταση, όπου θα δημιουργηθούν νέα κεντρική είσοδος και μεγάλη πλατεία υποδοχής. Η επίσκεψη θα αρχίζει από εκεί, ενώ οι εσωτερικές συνδέσεις θα οδηγούν από τους νέους χώρους στο υφιστάμενο μουσείο.
Στόχος είναι οι επισκέπτες να περιηγούνται σε ένα ενιαίο συγκρότημα, μέσα από μια πορεία που ενώνει τις διαφορετικές ιστορικές περιόδους και συλλογές.
Το πάρκο ως σημείο συνάντησης για την πόλη
Μια ιδιαίτερη πτυχή της πρότασης αναπτύσσεται στον εξωτερικό χώρο: ένα μεγάλο δημόσιο πάρκο με εκτεταμένη φύτευση και υποδομές για συνάντηση, αναψυχή και εστίαση.
Ο κήπος προορίζεται να αποτελέσει για τους Αθηναίους και τους επισκέπτες της πόλης έναν χώρο για ξεκούραση, στάση ή συνάντηση με φίλους, δίπλα σε ένα από τα σημαντικότερα μουσεία της χώρας.
«Με τη δημιουργία του αναβαθμισμένου δημόσιου κήπου, αναδύεται ένας νέος χώρος συνάντησης, πρασίνου και πολιτισμού, ανοικτός προς όλους», δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, επισημαίνοντας τον δεσμό με την πόλη που επιδιώκεται να αναπτύξει το μουσείο.
Υπόγειοι χώροι με φως και νερό
Στο κέντρο της επέκτασης σχεδιάζεται αίθριο, με υδάτινο στοιχείο στο υπόγειο επίπεδο. Η κατασκευή θα επιτρέπει στο φυσικό φως να περνά στο εσωτερικό και θα διευκολύνει τον προσανατολισμό των επισκεπτών.
Οι νέες πορείες θα πλαισιώνονται από ευέλικτες αίθουσες ελεύθερης κίνησης και οπτική επικοινωνία ανάμεσα στους χώρους. Παράλληλα, θα δημιουργηθούν μικρότερες εκθεσιακές ενότητες για προσεκτικότερη παρατήρηση.
Με την εναλλαγή των χώρων, ο επισκέπτης θα μπορεί να επιλέγει διαφορετικό ρυθμό: είτε να αποκτά συνολική εικόνα μιας εποχής είτε να αφιερώνει περισσότερο χρόνο σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο.
Τέσσερα επίπεδα για μια πορεία στην ιστορία
Η νέα μουσειολογική αφήγηση θα αναπτύσσεται σε τέσσερις ορόφους: δύο στην επέκταση και δύο στο ιστορικό κτίριο. Θα παρουσιάζει την πορεία του ελληνικού πολιτισμού από τη Νεολιθική Εποχή έως την Ύστερη Αρχαιότητα.
Τις ιστορικές περιόδους θα ενώνει ένας κεντρικός άξονας, με έμφαση στη διαχρονική εξέλιξη της ελληνικής τέχνης και ιδίως της γλυπτικής. Από τις περιφερειακές διαδρομές θα είναι δυνατή η αναλυτικότερη περιήγηση στις συλλογές.
Στους χώρους εξυπηρέτησης περιλαμβάνονται καινούργιο φουαγιέ με εκδοτήρια και υπηρεσίες πληροφόρησης, φύλαξη προσωπικών αντικειμένων, εστιατόριο, αμφιθέατρο πολλαπλών χρήσεων, πωλητήριο και αίθουσες για περιοδικές εκθέσεις.
Τα επόμενα στάδια για το μουσείο
Το πεδίο των μελετών εκτείνεται σε ολόκληρο το οικοδομικό τετράγωνο και στο μουσειακό συγκρότημα, όπου ανήκει και το Επιγραφικό Μουσείο. Στο σχέδιο εντάσσονται τεχνικές και στατικές εργασίες, αναβάθμιση των συνθηκών έκθεσης και συντήρηση των αρχιτεκτονικών και διακοσμητικών στοιχείων του ιστορικού κτιρίου.
Τη χρηματοδότηση της εκπόνησης των μελετών εξασφαλίζει δωρεά 40 εκατ. ευρώ από τον Σπύρο και τη Ντόροθυ Λάτση, αφιερωμένη στη μνήμη του Ιωάννη και της Εριέττας Λάτση. Τον Απρίλιο του 2024, η Βουλή κύρωσε τη σχετική σύμβαση.
Το ειδικό πολεοδομικό σχέδιο εγκρίθηκε τον περασμένο Ιούνιο, αναφέρει το υπουργείο Πολιτισμού, ενώ εκκρεμεί η έγκριση της στρατηγικής μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Οι φωτορεαλιστικές εικόνες παρουσιάζουν την τελική μορφή ενός έργου που δεν έχει ολοκληρώσει ακόμη τα στάδιά του. Παράλληλα, προβάλλουν μια αισιόδοξη προοπτική για την Πατησίων: ένα ιστορικό μουσείο με περισσότερο χώρο για τους θησαυρούς του και ένας κήπος με μεγαλύτερη έκταση για τους ανθρώπους της πόλης.
