Νέα δεδομένα προκύπτουν για την αμερικανική διπλωματική αποστολή στην Αθήνα, καθώς η Κίμπερλι Γκίλφοϊλ αποχώρησε από τη θέση της πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα. Καθώς η Ουάσινγκτον εξετάζει ποιος θα την αντικαταστήσει, οι αναφορές στις καταγγελίες που συνδέθηκαν με την ίδια πυροδοτούν πολιτικές αντιπαραθέσεις. Παράλληλα, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο οι αρμόδιες αμερικανικές αρχές να διερευνήσουν περαιτέρω την υπόθεση.
Η αλλαγή στην ηγεσία της πρεσβείας φέρνει ξανά στο προσκήνιο το αν η αποχώρηση της πρώην πρέσβη θα επηρεάσει τις σχέσεις Ελλάδας και ΗΠΑ, καθώς και τις συμφωνίες που βρίσκονται σε εξέλιξη. Μιλώντας στην ΕΡΤ για το θέμα, ο Αριστοτέλης Τσιαμπίρης, καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Πειραιώς, τόνισε ότι η Αθήνα πρέπει να διατηρεί λειτουργική συνεργασία με τον εκάστοτε εκπρόσωπο της αμερικανικής κυβέρνησης, ανεξάρτητα από την προσωπικότητά του.
Οι έρευνες σε εξέλιξη και οι καταγγελίες για την Κίμπερλι Γκίλφοϊλ
Για την υπόθεση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ, ο Αριστοτέλης Τσιαμπίρης σημείωσε ότι πρέπει να γίνεται σεβαστό το τεκμήριο της αθωότητας. Εκτίμησε, παράλληλα, πως οι αρμόδιες υπηρεσίες των ΗΠΑ μπορεί να εξετάσουν την υπόθεση πιο διεξοδικά, καθώς το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στην έρευνα του Στέιτ Ντιπάρτμεντ.
Η πιθανή έναρξη διαδικασιών κοινοβουλευτικού ελέγχου από τους Δημοκρατικούς στο Κογκρέσο, πρόσθεσε, ενδέχεται να οδηγήσει στην ανάδειξη νέων στοιχείων. Ωστόσο, ο καθηγητής διευκρίνισε ότι δεν διαθέτει ειδική πληροφόρηση για το αν υπάρχουν πρόσθετα ευρήματα πέρα από όσα έχουν ήδη γίνει γνωστά.
Αναφερόμενος στις συνθήκες της αποχώρησης της πρώην πρέσβη, ο καθηγητής την ενέταξε στο ευρύτερο πολιτικό περιβάλλον των ΗΠΑ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών. Όπως είπε, οι πολιτικές εξελίξεις και οι πιέσεις που ασκούνται αυτή την περίοδο μπορεί να συνέβαλαν στην επιτάχυνση της διαδικασίας αποχώρησής της.
Ποιος ασκεί προσωρινά καθήκοντα στην πρεσβεία των ΗΠΑ στην Αθήνα
Η αποχώρηση της Γκίλφοϊλ δεν σημαίνει ότι σταματά η λειτουργία της αμερικανικής πρεσβείας, καθώς προβλέπεται μεταβατική λύση μέχρι να επιλεγεί ο διάδοχός της. Όπως ανέφερε ο καθηγητής, χρέη επικεφαλής αναλαμβάνει ο δεύτερος στην ιεραρχία της αποστολής, ο διπλωμάτης καριέρας Τζ. Χακ.
Ο Αμερικανός διπλωμάτης, σύμφωνα με τον καθηγητή, είναι χαμηλών τόνων και γνωρίζει τα ενεργειακά ζητήματα που απασχολούν την ευρύτερη περιοχή. Η παρουσία του, εκτίμησε, μπορεί να εξασφαλίσει την ομαλή συνέχιση των εργασιών της πρεσβείας μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία επιλογής νέου πρέσβη.
Ποιοι βρίσκονται στο τραπέζι για τη διαδοχή της Γκίλφοϊλ
Έχει ήδη αρχίσει η συζήτηση για τον επόμενο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής στην Ελλάδα, με διάφορα ονόματα πιθανών υποψηφίων να αναφέρονται δημόσια. Ωστόσο, μέχρι τώρα δεν έχει υπάρξει ανακοίνωση ή επιβεβαίωση για το ποιος θα αναλάβει τη θέση.
Ο Αριστοτέλης Τσιαμπίρης δεν θέλησε να κάνει εκτιμήσεις για συγκεκριμένους υποψηφίους, επισημαίνοντας ότι την απόφαση θα λάβει η αμερικανική πλευρά. Εκτίμησε ακόμη ότι ο νέος πρέσβης μπορεί να επιλέξει πιο διακριτικό τρόπο προσέγγισης και χαμηλότερους τόνους στη δημόσια παρουσία του, δίνοντας διαφορετικό ύφος στην εκπροσώπηση των ΗΠΑ στην Ελλάδα.
Άμυνα, εξοπλιστικά και Κάθετος Διάδρομος στις σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ
Για την Ελλάδα, το βασικό ερώτημα είναι αν η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ θα έχει συνέπειες στις συμφωνίες και τα κοινά προγράμματα που υλοποιούνται. Ο καθηγητής σημείωσε ότι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις θεμελιώνονται σε ευρύτερα γεωπολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, τα οποία δεν εξαρτώνται μόνο από το πρόσωπο που ηγείται της αμερικανικής πρεσβείας.
Σημαντικό μέρος των διμερών σχέσεων αποτελούν οι συνεργασίες στην άμυνα και στους εξοπλισμούς, όπως και οι ενεργειακές πρωτοβουλίες. Ανάμεσά τους βρίσκεται ο λεγόμενος Κάθετος Διάδρομος, που αφορά τη μεταφορά φυσικού αερίου και την ενίσχυση των ενεργειακών διασυνδέσεων στην ευρύτερη περιοχή.
Ο Αριστοτέλης Τσιαμπίρης εξήγησε ότι τα έργα αυτά ξεπερνούν το πλαίσιο συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ, καθώς περιλαμβάνουν και άλλες χώρες, όπως η Αλβανία, η Ρουμανία και η Ουκρανία. Η εμπλοκή περισσότερων κρατών τούς προσδίδει ευρύτερη γεωπολιτική βαρύτητα.
«Τα γεωπολιτικά συμφέροντα δεν εξαρτώνται από το ποιος είναι πρέσβης», ανέφερε, εκτιμώντας πως ο διάδοχος της Γκίλφοϊλ θα αναλάβει να συνεχίσει την προώθηση των σημαντικών κοινών πρωτοβουλιών.
Γιατί οι ΗΠΑ επιλέγουν και πρόσωπα εκτός του διπλωματικού σώματος
Ο καθηγητής αναφέρθηκε επίσης στην αμερικανική πρακτική διορισμού πρέσβεων, τονίζοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες εδώ και χρόνια επιλέγουν πρόσωπα από τον πολιτικό ή τον επιχειρηματικό χώρο, τα οποία δεν έχουν διπλωματική σταδιοδρομία.
Η ίδια πρακτική ακολουθείται και σε σημαντικές πρεσβείες, όπως στο Λονδίνο, στο Παρίσι και στην Αθήνα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Τζορτζ Τσούνη, τον οποίο επέλεξε η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν για τη θέση του πρέσβη των ΗΠΑ στην Αθήνα. Ο Τσούνης είχε ελληνικές ρίζες, αλλά δεν προερχόταν από την παραδοσιακή διπλωματική ιεραρχία.
Ο Αριστοτέλης Τσιαμπίρης επισήμανε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να αποφασίσει ποιον θα επιλέξει η Ουάσινγκτον ως εκπρόσωπό της στη χώρα.
«Εμείς, ως χώρα, είμαστε αναγκασμένοι να συνεργαστούμε με όποιον μας στέλνουν εκείνοι, με τα καλά τους και τα κακά τους», ανέφερε, υπενθυμίζοντας πως η επιλογή και ο διορισμός του πρέσβη ανήκουν αποκλειστικά στην αμερικανική πλευρά.
Η αλλαγή στην ηγεσία της πρεσβείας ενδέχεται να επηρεάσει τόσο τη δημόσια επικοινωνία της αμερικανικής διπλωματικής αποστολής όσο και τις παρεμβάσεις της στην επικαιρότητα. Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι θα ανατραπούν αναγκαστικά οι βασικές προτεραιότητες ή οι συμφωνίες που στηρίζουν τη συνεργασία των δύο χωρών.
Τα δημοσιεύματα της Wall Street Journal και η ένταση με τον Λευκό Οίκο
Η αποχώρηση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ήρθε στο προσκήνιο μαζί με σειρά δημοσιευμάτων της Wall Street Journal, που ξεκίνησαν να εμφανίζονται στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Στο πρώτο ρεπορτάζ αναφερόταν ότι η Γκίλφοϊλ φερόταν να προωθεί ελληνική κατασκευαστική εταιρεία και να έχει στενή συνεργασία με τον κορυφαίο λομπίστα της. Οι πρωτοβουλίες σχετίζονταν με την προώθηση του αμερικανικού φυσικού αερίου, ιδίως μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Η Wall Street Journal δημοσίευσε στη συνέχεια δεύτερο ρεπορτάζ, με μηνύματα κειμένου που, σύμφωνα με την εφημερίδα, έδειχναν πως η πρώην πρέσβης είχε ζητήσει 100.000 δολάρια από τον Έρικ Ντίτερς, δωρητή του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος. Κατά τις αναφορές, είχε αιτιολογήσει το αίτημα επικαλούμενη οφειλή προς την American Express.
Την προηγούμενη χρονιά, προτού γίνει η ακρόαση για την επικύρωση του διορισμού της, η Γκίλφοϊλ φέρεται να είχε μιλήσει με αξιωματούχους του Λευκού Οίκου και να είχε ισχυριστεί πως τα επίμαχα μηνύματα δημιουργήθηκαν με τεχνητή νοημοσύνη. Πηγές που επικαλέστηκε η εφημερίδα ανέφεραν, πάντως, ότι οι αξιωματούχοι δεν πείστηκαν. Δημοσιογράφοι της Wall Street Journal έλεγξαν την αυθεντικότητα των μηνυμάτων που είχαν αποδοθεί στον δωρητή.
Η δημοσίευση τρίτου άρθρου το Σάββατο αύξησε ακόμη περισσότερο την πίεση. Η εφημερίδα αποκάλυψε ότι η Γκίλφοϊλ είχε δεχθεί ταξίδια με ιδιωτικό αεροσκάφος, καθώς και φιλοξενία σε ορισμένα από τα ακριβότερα ξενοδοχεία της Ευρώπης, από εφοπλιστή. Μετά τις νέες αποκαλύψεις, το κλίμα στην πρεσβεία φέρεται να έγινε ολοένα πιο τεταμένο.
Οι κινήσεις της Γκίλφοϊλ για να παραμείνει στη θέση της
Η Wall Street Journal περιέγραψε τις προσπάθειες της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ να περιορίσει τις επιπτώσεις των αποκαλύψεων και να αποτρέψει την απομάκρυνσή της, καθώς αυτές αυξάνονταν. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, τηλεφωνούσε σε κυβερνητικούς αξιωματούχους και σε πρόσωπα κοντά στον Αμερικανό πρόεδρο, επιδιώκοντας να υποβαθμίσει τη σημασία των δημοσιευμάτων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, η πρώην πρέσβης επικοινωνούσε τηλεφωνικά από την Αθήνα ακόμη και τις πρώτες πρωινές ώρες με κυβερνητικούς αξιωματούχους και κορυφαίους υποστηρικτές του Ντόναλντ Τραμπ, επιζητώντας την υποστήριξή τους.
Φέρεται επίσης να αναζητούσε ποιοι βρίσκονταν πίσω από τις διαρροές, οι οποίες την είχαν κάνει στόχο χλευασμού σε βραδινές τηλεοπτικές εκπομπές. Άτομα που γνώριζαν την υπόθεση ανέφεραν ότι υποψιάστηκε εργαζομένους της πρεσβείας, αλλά και μέλη της ομάδας ασφαλείας της.
Σε μια ακόμη προσπάθεια, επικοινώνησε με τον Μάθιου Μπόιλ, επικεφαλής του γραφείου του συντηρητικού μέσου ενημέρωσης «Breitbart News» στην Ουάσινγκτον. Πηγές που επικαλέστηκε η εφημερίδα ανέφεραν ότι του ζήτησε να τη συνδράμει, ασκώντας πιέσεις σε αξιωματούχους της κυβέρνησης.
Πρόσωπο που γνώριζε τις εξελίξεις ανέφερε ότι ακόμη και νωρίς την Τρίτη η Γκίλφοϊλ εξακολουθούσε να διαβεβαιώνει τους συνεργάτες της πως θα ξεπερνούσε το σκάνδαλο. Τελικά, όμως, «καρατομήθηκε».
Οι Δημοκρατικοί ζητούν να διερευνηθεί πλήρως η υπόθεση
Η αποχώρηση της πρώην πρέσβη δεν αναμένεται να σταματήσει τις πολιτικές αντιδράσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες. Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο ζητούν να διερευνηθούν τόσο οι καταγγελίες εναντίον της όσο και οι πιθανές ευθύνες της κυβέρνησης Τραμπ για τον χειρισμό της υπόθεσης.
Σε δημόσιες δηλώσεις τους, στελέχη των Δημοκρατικών ανέφεραν ότι η Γκίλφοϊλ επιχείρησε να εξασφαλίσει οικονομικό όφελος μέσω της θέσης της. Παράλληλα, άλλοι επικρίνουν την κυβέρνηση, λέγοντας ότι η απομάκρυνσή της δεν έγινε λόγω των καταγγελιών για διαφθορά, αλλά επειδή αυτές είδαν το φως της δημοσιότητας.
Οι αναφορές αυτές εκφράζουν πολιτικές θέσεις των Δημοκρατικών και δεν αποτελούν επιβεβαιωμένα ευρήματα έρευνας.
Οι πιέσεις προς την αμερικανική κυβέρνηση μπορεί να ενταθούν μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, αν μεταβληθούν οι συσχετισμοί στο Κογκρέσο. Σε αυτή την περίπτωση, οι Δημοκρατικοί θα μπορούσαν να επιδιώξουν ευρύτερες κοινοβουλευτικές έρευνες, να πραγματοποιήσουν ακροάσεις και να ζητήσουν καταθέσεις από την Γκίλφοϊλ, συνεργάτες της και άλλα πρόσωπα με πιθανή γνώση των γεγονότων.
Μια πιθανή έρευνα δεν θα αφορούσε κατ’ ανάγκη μόνο τις ενέργειες της Γκίλφοϊλ. Στο πεδίο της θα μπορούσαν να βρεθούν και επιχειρηματικοί παράγοντες, καθώς και ο χειρισμός των καταγγελιών από την αμερικανική κυβέρνηση.
Παραμένει ανοιχτή η πιθανότητα να παραπεμφθεί η υπόθεση στη Δικαιοσύνη
Παράλληλα, ο γενικός επιθεωρητής του Στέιτ Ντιπάρτμεντ εξετάζει την υπόθεση. Αν η έρευνα εντοπίσει ενδείξεις πιθανών ποινικών αδικημάτων, η υπόθεση ενδέχεται να διαβιβαστεί στο υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ.
Το Κογκρέσο, από την πλευρά του, έχει τη δυνατότητα να διαβιβάσει στοιχεία στις αρμόδιες δικαστικές αρχές, εφόσον η κοινοβουλευτική έρευνα εντοπίσει ενδείξεις που καθιστούν αναγκαία περαιτέρω δικαστική διερεύνηση.
Έτσι, η απομάκρυνση της Κίμπερλι Γκίλφοϊλ από την αμερικανική πρεσβεία στην Αθήνα μπορεί να μειώσει προσωρινά την πολιτική πίεση προς τον Λευκό Οίκο, χωρίς να καθορίζει την κατάληξη των ερευνών. Νέες αποκαλύψεις, κοινοβουλευτικές κινήσεις ή διαβίβαση στοιχείων στη Δικαιοσύνη εξακολουθούν να είναι πιθανά ενδεχόμενα, καθώς οι αρμόδιες αμερικανικές αρχές συνεχίζουν την εξέταση των καταγγελιών.
