Οι 14 ιστορικοί συρμοί της Γραμμής 1 του Μετρό της Αθήνας (ΗΣΑΠ) μεταβαίνουν σε νέα εποχή, μέσα από ένα πρόγραμμα πλήρους ανακατασκευής.

Στις εγκαταστάσεις της Α΄ Βιομηχανικής Περιοχής (Α΄ ΒΙΠΕ) Βόλου, οι εργασίες συνεχίζονται καθημερινά με εντατικούς ρυθμούς. Σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα, ο δεύτερος συρμός αναμένεται να φτάσει στην Αθήνα τον Δεκέμβριο και ο τρίτος τον Φεβρουάριο του 2027, ενώ ακόμη δύο θα ακολουθήσουν έως την άνοιξη. Οι υπόλοιποι προβλέπεται να παραδοθούν σταδιακά μέχρι το τέλος του 2027, βάσει της σύμβασης που έχει συνάψει η ΣΤΑΣΥ με την ισπανική CAF.

Στις αρχές Οκτωβρίου ξεκίνησε δρομολόγια στη Γραμμή 1 του Μετρό ο πρώτος ανακατασκευασμένος συρμός της 8ης παραλαβής. Η ένταξή του σηματοδότησε σημαντική πρόοδο στον εκσυγχρονισμό του τροχαίου υλικού της ιστορικής γραμμής της Αθήνας.

Κατασκευασμένοι το 1985 από τις Siemens/MAN, οι 14 συρμοί της 8ης παραλαβής εξυπηρετούν τη Γραμμή 1 εδώ και πάνω από τέσσερις δεκαετίες. Τώρα περνούν από εκτεταμένες εργασίες ανακατασκευής, ώστε να αποκτήσουν σύγχρονη τεχνολογία, αναβαθμισμένα συστήματα ασφαλείας και καλύτερες συνθήκες για τους επιβάτες, με ορίζοντα τουλάχιστον 25 ακόμη ετών λειτουργίας.

Με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ υλοποιείται το πρόγραμμα ανακατασκευής των 72 βαγονιών του ΗΣΑΠ, συνολικού προϋπολογισμού 71,7 εκατ. ευρώ.

Αθανάσιος Κοτταράς: Πρωτοποριακή ανακατασκευή συρμών στην Ελλάδα

Κατά την ξενάγηση εκπροσώπων του Τύπου στις εγκαταστάσεις του Βόλου, ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑ.ΣΥ. Αθανάσιος Κοτταράς ανέφερε ότι περίπου 60-70 εργαζόμενοι απασχολούνται καθημερινά στο «lifting» των συρμών, με την τεχνογνωσία της αναδόχου CAF.

Στην τεχνική βάση υπάρχει δυνατότητα ταυτόχρονης φιλοξενίας και ανακατασκευής τεσσάρων συρμών. Όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες ολικής ανακαίνισης σε έναν συρμό και αυτός περάσει τις στατικές δοκιμές, μεταφέρεται στη βάση της ΣΤΑΣΥ στα Σεπόλια, στην Αθήνα, όπου πραγματοποιούνται οι δυναμικές δοκιμές. Έπειτα εντάσσεται σε λειτουργία και στη θέση του φτάνει ο επόμενος συρμός, ώστε η πλήρης ανακατασκευή να προχωρά σταδιακά για το σύνολο του στόλου.

«Πρόκειται για ένα πρωτόγνωρο εγχείρημα για τα ελληνικά δεδομένα, καθώς η εκτεταμένη ανακατασκευή συρμών πραγματοποιείται για πρώτη φορά στη χώρα μας. Ένα έργο με σημαντικές τεχνικές και επιχειρησιακές προκλήσεις, οι οποίες εντάθηκαν από τις δυσκολίες του ευρύτερου διεθνούς περιβάλλοντος. Ωστόσο, χάρη στη συνεργασία, την επιμονή και τη σκληρή δουλειά των ανθρώπων της CAF και της ΣΤΑ.ΣΥ, καταφέραμε να ξεπεράσουμε τα εμπόδια και να προχωρήσουμε στην υλοποίησή του» δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΣΤΑΣΥ.

Ο κ. Κοτταράς πρόσθεσε: «Στόχος μας είναι ένας ΗΣΑΠ πιο σύγχρονος, προσβάσιμος και αξιόπιστος, με περισσότερα δρομολόγια και μικρότερες χρονοαποστάσεις και καλύτερη καθημερινή εμπειρία για κάθε επιβάτη». Όπως επισήμανε, μετά την ολοκλήρωση του έργου οι συρμοί της Γραμμής 1 αναμένεται να περνούν ανά λιγότερο από 6 λεπτά στις ώρες αιχμής, έναντι 7 λεπτών σήμερα.

Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι από τον νέο χρόνο θα κυκλοφορούν 19 συρμοί στις ώρες αιχμής, με απόσταση 6 λεπτών μεταξύ των δρομολογίων. Πέρυσι ο μέσος όρος ήταν 17 συρμοί, ενώ τον Οκτώβριο έφτασαν τους 18· το 2026 οι χρονοαποστάσεις ήταν 7 λεπτά. Με την άφιξη του ανακαινισμένου συρμού στην Αθήνα τον Οκτώβριο, ενισχύθηκε η υπηρεσία σε σύγκριση με τον Οκτώβριο του 2025 και εκτελέστηκαν συνολικά 427 επιπλέον δρομολόγια.

Παρά τη σημαντική καθυστέρηση στην παράδοση του έργου, δεν αναμένεται να επιβληθούν πρόσθετα πρόστιμα στην ανάδοχο εταιρεία, καθώς έχουν ήδη επιβληθεί όλα όσα προβλέπει η σύμβαση.

Ο γενικός διευθυντής Συντήρησης της ΣΤΑΣΥ, Χρήστος Μαμαλουκάκης, διευκρίνισε ότι οι παρεμβάσεις δεν περιορίζονται σε επισκευή ή αισθητική ανανέωση. Όπως ανέφερε, ουσιαστικά δημιουργείται μια νέα γενιά συρμών: από το αρχικό τροχαίο υλικό που φτάνει στην τεχνική βάση του Βόλου μένει μόνο το μεταλλικό αμάξωμα (σασί), ενώ τα κύρια συστήματα και ο παλιός εξοπλισμός αντικαθίστανται.

Αναβάθμιση των συστημάτων με διατήρηση του αμαξώματος

Αναλυτικά, οι παρεμβάσεις που πραγματοποιούνται περιλαμβάνουν:

  • Αντικατάσταση του συστήματος έλξης και εγκατάσταση νέων κινητήρων εναλλασσόμενου ρεύματος.
  • Νέο σύστημα ελέγχου για την πέδηση.
  • Τοποθέτηση νέων μηχανισμών στις πόρτες των επιβατών.
  • Εγκατάσταση σύγχρονου ηλεκτρολογικού και πνευματικού εξοπλισμού.
  • Τοποθέτηση συστημάτων CCTV, με κάμερες τόσο στο εσωτερικό όσο και γύρω από τους συρμούς.
  • Δημιουργία ειδικών χώρων για επιβάτες με αναπηρία και για τη μεταφορά αμαξιδίων.
  • Νέα παράθυρα, καθίσματα και δάπεδα.
  • Εγκατάσταση οθόνης στην καμπίνα του οδηγού για τον έλεγχο του συρμού.
  • Τοποθέτηση σύγχρονων οθονών με ενημέρωση και πληροφορίες για τους επιβάτες.
  • Νέα πλευρικά εσωτερικά καλύμματα και φωτισμός LED για την αναβάθμιση του εσωτερικού.
  • Εκσυγχρονισμός του συστήματος κλιματισμού.
  • Επισκευή του εξοπλισμού που παραμένει και επανατοποθέτησή του.

Όπως ανέφερε ο γενικός διευθυντής συντήρησης, Χρήστος Μαμαλουκάκης, η ανακατασκευή αρχίζει στο Βόλο με τον καθαρισμό των βαγονιών και την αφαίρεση των graffiti. Ακολουθούν η αποσυναρμολόγηση και η απομάκρυνση του παλαιού εξοπλισμού. Στη συνέχεια επισκευάζεται και βάφεται το αμάξωμα, τοποθετούνται νέες καλωδιώσεις και σωληνώσεις και εγκαθίσταται ο καινούργιος εξοπλισμός, ενώ ο επισκευασμένος εξοπλισμός που διατηρείται επανατοποθετείται. Πριν φύγουν από το Βόλο με προορισμό τις εγκαταστάσεις της ΣΤΑΣΥ στα Σεπόλια, οι συρμοί περνούν από στατικές δοκιμές.

Στη συνέχεια, τα βαγόνια μεταφέρονται οδικώς στις εγκαταστάσεις της ΣΤΑΣΥ στα Σεπόλια, όπου ακολουθούν οι εξής εργασίες:

  • Συναρμολογούνται τα βαγόνια ώστε να σχηματιστεί ολοκληρωμένος συρμός.
  • Ολοκληρώνονται οι στατικές δοκιμές.
  • Αρχίζουν οι δυναμικές δοκιμές στη δοκιμαστική γραμμή των Σεπολίων.
  • Περατώνονται οι δυναμικές δοκιμές και προσομοιώνεται η λειτουργία στη Γραμμή 1.
  • Εκπαιδεύονται οι οδηγοί και το τεχνικό προσωπικό.

Με αυτή τη διαδικασία κάθε συρμός περνά από τους αναγκαίους τεχνικούς και λειτουργικούς ελέγχους, προτού ενταχθεί στην εξυπηρέτηση των επιβατών.

Τι θα αλλάξει για τους επιβάτες της Γραμμής 1

Η διοίκηση της ΣΤΑΣΥ αναφέρει ότι οι εργασίες εκσυγχρονίζουν συνολικά τις μετακινήσεις στη Γραμμή 1, ενισχύοντας την αξιοπιστία και την άνεση, αλλά και τη δυνατότητα πρόσβασης.

Οι συρμοί θα διαθέτουν πλέον για την εξυπηρέτηση των επιβατών:

  • Σύγχρονα συστήματα παρακολούθησης και ενισχυμένης επιτήρησης.
  • Καινούργιες οθόνες για ενημέρωση και πληροφόρηση των επιβατών.
  • Καλύτερη πρόσβαση και ευκολότερη μετακίνηση για άτομα με αναπηρία.
  • Νέα καθίσματα, παράθυρα, δάπεδα και εσωτερικές επενδύσεις.
  • Φωτισμό LED σύγχρονης τεχνολογίας.
  • Κλιματισμό με αναβαθμισμένο σύστημα.
  • Καινούργια συστήματα έλξης και πέδησης, για λειτουργία με μεγαλύτερη ασφάλεια και αξιοπιστία.