Καθώς οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης συναντώνται σήμερα στο Ecofin στις Βρυξέλλες, αναζητούν συμφωνία για τη φορολόγηση των καπνικών προϊόντων. Στις συνομιλίες υπολογίζονται οι πιθανές μεγάλες αυξήσεις στις τιμές των τσιγάρων, αλλά και ο κίνδυνος να ενισχυθεί το λαθρεμπόριο. Στο τραπέζι βρίσκεται συμβιβαστική πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας, ωστόσο οι θέσεις των κρατών-μελών εξακολουθούν να απέχουν σημαντικά και η συμφωνία παραμένει δύσκολη.
Μικρότερες αυξήσεις στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης και περισσότερο χρόνο για προσαρμογή ζητά και η Ελλάδα. Στόχος είναι να αποφευχθούν απότομες επιβαρύνσεις για τους καταναλωτές και να μην αναζωπυρωθεί το παράνομο εμπόριο καπνού.
Τον Ιούλιο του 2025 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε αρχική πρόταση για να αυξηθεί ο ελάχιστος ειδικός φόρος στα τσιγάρα από 90 σε 215 ευρώ ανά 1.000 τεμάχια, μεταβολή περίπου 139%. Η πρόταση διευρύνει παράλληλα το ευρωπαϊκό φορολογικό πλαίσιο, ώστε να καλύπτει τα θερμαινόμενα προϊόντα καπνού, τα υγρά αναπλήρωσης για ηλεκτρονικά τσιγάρα και τα σακουλάκια νικοτίνης. Η Κομισιόν επιδιώκει να μειώσει την κατανάλωση καπνού, να προστατεύσει περισσότερο τη δημόσια υγεία και να περιορίσει τις μεγάλες διαφορές στη φορολογία μεταξύ των κρατών-μελών. Κράτη του ευρωπαϊκού Νότου, ωστόσο, διατυπώνουν επιφυλάξεις τόσο για το ύψος όσο και για την ταχύτητα των αυξήσεων, προειδοποιώντας ότι οι ακριβότερες τιμές ενδέχεται να οδηγήσουν περισσότερους καταναλωτές στην παράνομη αγορά.
Η θέση της Ελλάδας για τους φόρους στα καπνικά προϊόντα
Η Αθήνα θέλει να μεταφερθούν οι νέες φορολογικές επιβαρύνσεις αρκετά χρόνια αργότερα. Σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, στο συμβιβαστικό σχέδιο που συζητείται έχει συμπεριληφθεί πρόβλεψη για εφαρμογή των αυξήσεων στην Ελλάδα από το 2036, αντί του 2028 που όριζε η αρχική πρόταση της Κομισιόν. Αντίστοιχες ανησυχίες εκφράζουν η Ιταλία και η Ρουμανία, με αναφορές στις συνέπειες για την κατανάλωση από τη νόμιμη αγορά και για τα δημόσια έσοδα.
Η Γαλλία ως παράδειγμα για το λαθρεμπόριο τσιγάρων
Στις συνομιλίες γίνεται αναφορά και στη Γαλλία: σύμφωνα με την ίδια έκθεση, το 2025 τα παράνομα τσιγάρα αποτελούσαν το 41,4% της συνολικής κατανάλωσης. Οι απώλειες φορολογικών εσόδων εκτιμήθηκαν σε 10,4 δισ. ευρώ, ενισχύοντας τους φόβους για τις επιπτώσεις μεγάλων φορολογικών αυξήσεων χωρίς επαρκή μεταβατική περίοδο. Το ευρωπαϊκό παζάρι είχε αντιμετωπίσει εμπόδια και τον περασμένο Ιούνιο, όταν η κυπριακή προεδρία απέσυρε το θέμα από την ημερήσια διάταξη του Ecofin, καθώς δεν υπήρχε συναίνεση.
