Ένα συμβούλιο νέων μπορεί να γίνει η αφετηρία για να ακουστεί στη δημοτική αρχή μια ιδέα για την πόλη μας. Ο ρόλος του είναι να αναδεικνύει τις ανάγκες των νέων και να μεταφέρει προτάσεις στον δήμαρχο, στο δημοτικό συμβούλιο και στις δημοτικές επιτροπές.
Δεν αποφασίζει το ίδιο για λογαριασμό του δήμου. Διαθέτει όμως θεσμική διαδρομή για να φέρει ένα ζήτημα στη συζήτηση, ενώ το νεότερο πλαίσιο ορίζει ποιοι ψηφίζουν και πώς εκλέγονται τα μέλη του.
Τι μπορεί να κάνει ένα συμβούλιο νέων;
Το Συμβούλιο Νέων έχει αποστολή να εντοπίζει, να αναδεικνύει και να παρακολουθεί ανάγκες και προβλήματα της νεολαίας σε τοπικό επίπεδο. Σε αυτά περιλαμβάνονται και τα ζητήματα που αντιμετωπίζουν νέοι με αναπηρία ή χρόνιες παθήσεις.
Μπορεί να γνωμοδοτεί προς τα όργανα του δήμου για θέματα της αρμοδιότητάς τους και, σε συνεργασία με τον δήμο, να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και δράσεις. Οι σχετικές δαπάνες για τις πρωτοβουλίες και τις δραστηριότητές του εγγράφονται στον δημοτικό προϋπολογισμό.
Ένα χειροπιαστό παράδειγμα έδωσε ο Δήμος Ορεστιάδας, εντάσσοντας το Δημοτικό Συμβούλιο Νέων στο επίσημο πρόγραμμα της Συνάντησης Νέων Άρδας 2026, με δραστηριότητες από τις 30 Ιουλίου έως τις 2 Αυγούστου.
Η διάκριση έχει σημασία: πρόκειται για συμβουλευτικό όργανο, όχι για ένα δεύτερο δημοτικό συμβούλιο που λαμβάνει δεσμευτικές αποφάσεις. Η συμμετοχή είναι εθελοντική και μη αμειβόμενη.
Πώς φτάνει μια πρόταση στη διοίκηση;
Ένας νέος που θέλει να θέσει ένα ζήτημα μπορεί να επικοινωνήσει με το επίσημο email του δήμου ή με τον αρμόδιο υπάλληλο ή το τμήμα νεολαίας και να ζητήσει να διαβιβαστεί η πρότασή του στο Συμβούλιο Νέων.
Βοηθά η πρόταση να περιγράφει συγκεκριμένα το σημείο ή το πρόβλημα, ποιους επηρεάζει και ποια αλλαγή ζητείται. Εφόσον είναι γνωστή, μπορεί να αναφερθεί και η αρμόδια δημοτική υπηρεσία.
Για να εγγραφεί ένα θέμα στην ημερήσια διάταξη του Συμβουλίου Νέων, πρέπει να το προτείνει ο πρόεδρός του ή τουλάχιστον τα μισά μέλη του. Το Συμβούλιο συνεδριάζει τουλάχιστον μία φορά ανά δύο μήνες.
Υπάρχει και συνέχεια προς τη δημοτική αρχή: ο πρόεδρος του Συμβουλίου Νέων καλείται υποχρεωτικά στις συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου και έχει δικαίωμα λόγου. Επιπλέον, το Συμβούλιο Νέων μπορεί να θέτει ένα θέμα σε κάθε ειδική συνεδρίαση λογοδοσίας της δημοτικής αρχής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε πρόταση γίνεται αυτομάτως απόφαση. Σημαίνει όμως ότι υπάρχει τρόπος να συζητηθεί θεσμικά, πέρα από την αρχική επικοινωνία με τον δήμο.
Ποιοι ψηφίζουν και ποιοι μπορούν να εκλεγούν;
Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβλέπει ότι, για δικαίωμα ψήφου ή υποψηφιότητας, ο ενδιαφερόμενος πρέπει κατά το έτος της εκλογής να μην έχει συμπληρώσει το 29ο έτος και να έχει δικαίωμα ψήφου στις εκλογές των οικείων δημοτικών αρχών.
Όσοι εκλεγούν διατηρούν τη θέση τους έως τη λήξη της θητείας τους, ακόμη και αν στο μεταξύ υπερβούν το ηλικιακό όριο. Ο νόμος προβλέπει επίσης αποκλεισμούς από την ιδιότητα μέλους, μεταξύ άλλων για βουλευτές, δημάρχους και αιρετούς δημοτικούς και περιφερειακούς συμβούλους.
Χρειάζεται προσοχή στις παλαιότερες πληροφορίες. Η κυβερνητική Πύλη Οικογενειακής Πολιτικής αναφέρει ηλικίες 15 έως 28 ετών και εγγραφή στο δημοτολόγιο ή μόνιμη κατοικία στον δήμο. Για τα κριτήρια εκλογής, σημείο αναφοράς είναι ο νεότερος νόμος 5314/2026, που ισχύει από τις 29 Ιουνίου 2026.
Αν υπάρχει αμφιβολία για το δικαίωμα συμμετοχής, ο ενδιαφερόμενος μπορεί να ζητήσει διευκρίνιση από τον δήμο, με βάση και τις ανακοινώσεις για την εκλογική διαδικασία.
Πότε γίνονται οι εκλογές και τι χρειάζεται;
Το νέο Συμβούλιο εκλέγεται με άμεση, καθολική και μυστική ηλεκτρονική ψηφοφορία, για θητεία 30 μηνών. Για την πρώτη εφαρμογή του συστήματος στην τρέχουσα δημοτική περίοδο, η εκλογή προβλέπεται την πρώτη Κυριακή του Φεβρουαρίου 2027 και οι υποψηφιότητες από τις 2 έως τις 15 Ιανουαρίου του ίδιου έτους.
Οι υποψηφιότητες υποβάλλονται ηλεκτρονικά μέσω ειδικής εφαρμογής στο gov.gr, με ταυτοποίηση μέσω κωδικών Taxisnet. Το κινητό τηλέφωνο και το email του υποψηφίου αντλούνται από το Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας.
Οι εκλογείς πρέπει επίσης να είναι εγγεγραμμένοι στο Εθνικό Μητρώο Επικοινωνίας έως την προβλεπόμενη προθεσμία. Η ημερομηνία των εκλογών είναι η πρώτη Κυριακή του Φεβρουαρίου 2027· το πλαίσιο δεν προσδιορίζει εδώ συγκεκριμένη ημερομηνία για την εγγραφή στο μητρώο. Ο δήμος διασταυρώνει τα στοιχεία δέκα ημέρες πριν από την ψηφοφορία, ενώ όποιος δεν είναι εγγεγραμμένος έως την παραμονή της σχετικής προθεσμίας δεν μπορεί να συμμετάσχει στην ηλεκτρονική ψηφοφορία.
Όσοι ενδιαφέρονται να ψηφίσουν ή να θέσουν υποψηφιότητα καλό είναι να ελέγχουν έγκαιρα τα στοιχεία επικοινωνίας τους και τις ανακοινώσεις του δήμου και του Υπουργείου Εσωτερικών για την εφαρμογή.
Πώς θα μάθω αν λειτουργεί στον δήμο μου;
Το νέο πλαίσιο προβλέπει Συμβούλιο Νέων σε κάθε δήμο με πληθυσμό πάνω από 2.000 κατοίκους. Στους μικρότερους δήμους, το δημοτικό συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει τη σύστασή του μέσα στους δύο πρώτους μήνες της αυτοδιοικητικής περιόδου.
Ο αριθμός των μελών εξαρτάται από τον πληθυσμό: από τρία μέλη σε δήμους έως 10.000 κατοίκους φτάνει στα 11 για δήμους πάνω από 100.000 κατοίκους, ενώ στον Δήμο Αθηναίων προβλέπονται 15 μέλη.
Για να δείτε τι ισχύει στον δήμο σας, ξεκινήστε από την επίσημη ιστοσελίδα του. Λέξεις όπως «Συμβούλιο Νέων», «εκλογές», «πρόσκληση» και «συνεδρίαση» μπορούν να οδηγήσουν σε ανακοινώσεις ή δράσεις. Μια παλιά ανάρτηση, πάντως, δεν αρκεί από μόνη της για να επιβεβαιώσει ότι το όργανο λειτουργεί σήμερα.
Αν δεν υπάρχουν πρόσφατες πληροφορίες, η ασφαλέστερη κίνηση είναι μια ερώτηση στον ίδιο τον δήμο: αν λειτουργεί Συμβούλιο, ποιος είναι ο τρόπος επικοινωνίας μαζί του και πού ανακοινώνονται οι συνεδριάσεις ή οι εκλογές. Έτσι, μια ιδέα για τη γειτονιά αποκτά έναν συγκεκριμένο παραλήπτη.
