Την τελετή εγκαινίων του νέου «Έξυπνου» Κτιρίου του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Εθνικού Κέντρου Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος» πραγματοποίησε σήμερα ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, παρουσία του υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου. Η σύγχρονη, βιοκλιματική ερευνητική εγκατάσταση, προϋπολογισμού 8,5 εκατ. ευρώ, φιλοξενεί έρευνα αιχμής στην Τεχνητή Νοημοσύνη, στα δίκτυα επόμενης γενιάς και στην κυβερνοασφάλεια.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν, μεταξύ άλλων, ο υφυπουργός Ανάπτυξης για την Έρευνα και την Καινοτομία Σταύρος Καλαφάτης, ο γενικός γραμματέας Έρευνας και Καινοτομίας Δημήτρης Τερζής και ο διευθυντής και πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του «Δημόκριτου» Βαγγέλης Καρκαλέτσης. Παρόντες ήταν επίσης ο αναπληρωτής διευθυντής του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών Γιώργος Παλιούρας, εκπρόσωποι της Βουλής, καθώς και μέλη της ερευνητικής, ακαδημαϊκής κοινότητας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Ο υπουργός Ανάπτυξης ανακοίνωσε, σύμφωνα με την ανακοίνωση, τη δημιουργία του όγδοου Ινστιτούτου του «Δημόκριτου», το οποίο θα ονομάζεται Ινστιτούτο για την Ακεραιότητα, την Ασφάλεια και την Ηθική της Έρευνας (IRISE). Με διεπιστημονική αποστολή, θα συμβάλει στην παραγωγή γνώσης, εργαλείων και πολιτικών για αξιόπιστη Τεχνητή Νοημοσύνη, κυβερνοασφάλεια και υπεύθυνη έρευνα.
Ο κ. Θεοδωρικάκος επισήμανε πως η τεχνολογική ανάπτυξη οφείλει να πλαισιώνεται από κανόνες, εγγυήσεις ασφάλειας και ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο. «Η τεχνολογική πρόοδος θέτει ένα εξίσου σπουδαίο ερώτημα: όχι μόνο τι μπορούμε να κάνουμε με την Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) και τις νέες τεχνολογίες, αλλά και μέσα σε ποιο πλαίσιο θα το κάνουμε. Με ποιους κανόνες, με ποιες εγγυήσεις ασφάλειας και με ποια ευθύνη απέναντι στον άνθρωπο», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Υπογράμμισε ακόμη: «στηρίζουμε την επιστημονική συνεργασία και την ελευθερία της έρευνας, προστατεύοντας ταυτόχρονα το δημόσιο συμφέρον και τα δικαιώματα των πολιτών. Γιατί η έρευνα που υπηρετούμε έχει επίκεντρο τον άνθρωπο».
Το κτίριο, όπως ανέφερε, χρηματοδοτήθηκε από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και αποτελεί μέρος του ευρύτερου σχεδίου για επέκταση και αναβάθμιση των εγκαταστάσεων του «Δημόκριτου». Ο υπουργός ευχαρίστησε επίσης τους προκατόχους του για τη συνεισφορά τους στην ολοκλήρωση του έργου, τονίζοντας τον ρόλο της θεσμικής συνέχειας.
Συνδέοντας το έργο με την πρόσφατη πρωτοβουλία στο Λαύριο, ο κ. Θεοδωρικάκος είπε: «Χθες στο Λαύριο, με τον εθνικό υπερυπολογιστή “Δαίδαλο”. Και σήμερα εδώ, με αυτό το νέο εκπληκτικό “έξυπνο” κτίριο του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, που πιστεύω ότι θα γίνει σύμβολο του ελληνικού δημόσιου τομέα του αύριο, το οποίο έρχεται με ταχύτητα», σημειώνοντας πως οι δύο δράσεις αναδεικνύουν τον ρόλο της Ελλάδας στη νέα τεχνολογική εποχή.
«Η Ελλάδα δεν είναι θεατής στις τεχνολογικές εξελίξεις. Η Ελλάδα συμμετέχει με δυναμικό ρόλο στη νέα τεχνολογική εποχή που κινείται με τεράστια ταχύτητα. Παράγει η ίδια γνώση, τεχνολογία και καινοτομία, για να τις αξιοποιήσει προς όφελος της οικονομίας, της κοινωνίας και των πολιτών», υπογράμμισε.
Κατά τον υπουργό Ανάπτυξης, η σημασία του νέου κτιρίου αποτυπώνεται στις ευκαιρίες που παρέχει στους επιστήμονες και τους ερευνητές, στις συνεργασίες που θα αναπτυχθούν και στη μετατροπή της ερευνητικής γνώσης σε εφαρμογές, προϊόντα και νέες επιχειρήσεις. Η εξέλιξη αυτή, όπως σημείωσε, ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Μιλώντας για την ιστορική παρουσία του «Δημόκριτου» στον τομέα της Πληροφορικής, αναφέρθηκε στα πρώτα ηλεκτρονικά συστήματα που συνδέθηκαν με τον ερευνητικό αντιδραστήρα, στον «Πρωτέα» —έναν από τους πρώτους υπολογιστές ελληνικού σχεδιασμού και κατασκευής— και στο δίκτυο «Αριάδνη», το οποίο συνέβαλε στην ανάπτυξη του Διαδικτύου στη χώρα.
«Η πατρίδα μας είχε, έχει και θα συνεχίσει να έχει πραγματικά σπουδαίους επιστήμονες. Ο δικός μας ρόλος είναι να τους προσφέρουμε σύγχρονες υποδομές, τα μέσα, τις ευκαιρίες και τις δυνατότητες που χρειάζονται για να κάνουν το επόμενο βήμα εδώ, στην πατρίδα μας», σημείωσε.
Παρουσιάζοντας στη συνέχεια τις βασικές δράσεις του υπουργείου Ανάπτυξης για τον παραγωγικό μετασχηματισμό, έθεσε στο επίκεντρο τη βιομηχανία, την έρευνα και την καινοτομία. Όπως είπε, βρίσκεται σε φάση ολοκλήρωσης πρόγραμμα άνω των 300 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούμενο από το Ταμείο Ανάκαμψης, για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού των ερευνητικών κέντρων σε όλη τη χώρα.
Επανέλαβε ακόμη τη δέσμευση πως όσα έργα δεν ολοκληρωθούν μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος θα ενταχθούν στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων του υπουργείου Ανάπτυξης, προκειμένου όλα τα ερευνητικά ινστιτούτα να διαθέτουν σύγχρονες υποδομές.
Αναφέρθηκε, τέλος, στα κίνητρα που ενισχύουν τη σύνδεση έρευνας, παραγωγής και επιχειρήσεων. Σε αυτά περιλαμβάνονται φορολογικές υπερεκπτώσεις έως 315% για δαπάνες έρευνας και ανάπτυξης, τα Κέντρα Ικανοτήτων και τα Γραφεία Μεταφοράς Τεχνολογίας, καθώς και η στήριξη τεχνοβλαστών και νεοφυών επιχειρήσεων.
Ως ενδεικτική πρωτοβουλία παρουσίασε τη σύμπραξη του υπουργείου Ανάπτυξης με την OpenAI και την Endeavor Greece στο πλαίσιο του Greek AI Startup Accelerator. Μέσω του προγράμματος, 21 νεοφυείς επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης, τεχνογνωσία και διεθνή δίκτυα συνεργασίας.
«Πιστεύω στην έρευνα που έχει αποτελέσματα στην οικονομία και στην κοινωνία. Στην έρευνα που δεν μένει κλεισμένη μέσα στα εργαστήρια, αλλά μετατρέπεται σε καινοτομία, σε επένδυση, σε προϊόν, σε εξαγωγές, σε περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας. Αυτό είναι το νέο παραγωγικό μοντέλο που υλοποιούμε», ανέφερε, θέτοντας ως στόχο μια Ελλάδα με ισχυρότερη βιομηχανία, επιχειρήσεις που καινοτομούν και περισσότερες επαγγελματικές προοπτικές για τους νέους επιστήμονες στη χώρα.
Στο νέο κτίριο βρίσκονται ακόμη η ομάδα του PHAROS, του ελληνικού Εργοστασίου Τεχνητής Νοημοσύνης, αλλά και η ερευνητική ομάδα του «Δημόκριτου», η οποία έχει αναλάβει τον συνολικό τεχνικό συντονισμό του εγχειρήματος. Τέσσερις φορείς έρευνας υπό την εποπτεία του υπουργείου Ανάπτυξης συμμετέχουν στην προσπάθεια: ο «Δημόκριτος», το «Αθηνά», το ΙΤΕ και το ΕΚΕΤΑ. Παράλληλα, ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» αυξάνει τις υπολογιστικές δυνατότητες για ερευνητικούς σκοπούς και για επιχειρήσεις που θέλουν να αξιοποιήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο κ. Θεοδωρικάκος επισήμανε ότι «όλοι εσείς, οι άνθρωποι του Δημόκριτου, είστε η σφραγίδα της αισιοδοξίας για ένα πετυχημένο αύριο για την πατρίδα μας και στην έρευνα και στην καινοτομία και στην οικονομική ανάπτυξη και στην κοινωνική συνοχή». Παράλληλα, ανέδειξε τον ρόλο της επένδυσης στην επιστημονική γνώση, στην καινοτομία και στην υπεύθυνη αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών για το μέλλον της χώρας.
Κατά τον χαιρετισμό του, ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης σημείωσε: «Στην κυβέρνηση και το υπουργείο Ανάπτυξης πιστεύουμε σταθερά ότι η επιστημονική γνώση αποκτά την πραγματική της αξία όταν περνά στην πράξη». Πρόσθεσε: «Στο Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών βλέπουμε τη διεπιστημονικότητα σε πλήρη εφαρμογή, με την έρευνα να απλώνεται σε κρίσιμους τομείς:
- Στον Πολιτισμό, με την ανάδειξη της κληρονομιάς μας μέσω του διαδραστικού περιπτέρου στο Λύκειο του Αριστοτέλη και της πρωτοβουλίας AiTHERION.
- Στο Περιβάλλον, με εφαρμογές ΤΝ για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την πρόληψη καταστροφών: το Εργοστάσιο ΤΝ PHAROS, το αυτόνομο σκάφος AngelFish στη λίμνη του Μαραθώνα και δορυφορικές εφαρμογές για τον εντοπισμό πετρελαιοκηλίδων.
- Στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τα Δίκτυα Επόμενης Γενιάς, με πρωτοποριακή πειραματική πλατφόρμα 6G στην Αθήνα, για την ανίχνευση πυρκαγιών, τη διάσωση, τις ασφαλείς μετακινήσεις και την εξοικονόμηση ενέργειας.
- Στην Υγεία, όπου η ομάδα BioHIT δραστηριοποιείται στην επαναστόχευση φαρμάκων και την ιατρική ακριβείας, ενώ το smartHEALTH και οι υποδομές του PHAROS φέρνουν τις λύσεις στην αγορά και την κοινωνία.
- Στην Κυβερνοασφάλεια και την ‘Αμυνα, με την προστασία κρίσιμων υποδομών και δικτύων, καθώς και ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκά έργα και στο Ευρωπαϊκό Ταμείο ‘Αμυνας (EDF).
«Η δυνατότητα σύνδεσης διαφορετικών επιστημονικών πεδίων αποτελεί συγκριτικό πλεονέκτημα για τον «Δημόκριτο» και το Τεχνολογικό Πάρκο «Λεύκιππος». Η συνύπαρξη ερευνητών και επιχειρήσεων παράγει συνέργειες που γεννούν καινοτόμες λύσεις. Το νέο κτίριο του ΙΠΤ ενισχύει ακριβώς αυτή την προσέγγιση, μετατρέποντας τη γνώση σε ουσιαστικό κοινωνικό όφελος», δήλωσε ο υφυπουργός Ανάπτυξης.
