Η Λίνα Μενδώνη, μιλώντας στην 4η Συνάντηση του Συμβουλίου της Συμμαχίας για την Πολιτιστική Κληρονομιά στην Ασία (ACHA – Alliance for Cultural Heritage in Asia), ανέδειξε τη σημασία της διεθνούς συνεργασίας, τη συμμετοχή της Ελλάδας στις σχετικές πρωτοβουλίες και τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνητή νοημοσύνη για τη διατήρηση και την ανάδειξη των πολιτιστικών αγαθών . Η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ότι η εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στον πολιτισμό απαιτεί επιστημονική τεκμηρίωση και ηθική ευθύνη.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, η υπουργός αναφέρθηκε τόσο στον εναρκτήριο χαιρετισμό της όσο και στη θεματική συζήτηση για την ενίσχυση της πολιτιστικής κληρονομιάς με τη συνδρομή των νέων τεχνολογιών. Τόνισε ότι η προστασία της προϋποθέτει να συνδυάζονται η ιστορική συνείδηση και η επιστημονική γνώση με την τεχνολογική καινοτομία και τη διεθνή συνεργασία. Ως πεδίο κοινής δράσης της Ελλάδας με τα μέλη της Συμμαχίας πρότεινε τη συνεργασία για την προστασία και την ανθεκτικότητα της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης.
Στον χαιρετισμό της για την έναρξη των εργασιών, η Λίνα Μενδώνη δήλωσε: «Η τιμητική πρόσκληση προς την Ελλάδα να συμμετάσχει στη Συνάντηση αναδεικνύει τη σημασία της ενεργούς παρουσίας της στον διεθνή διάλογο για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, αλλά και τη δυνατότητα σύνδεσης της ιστορικής γνώσης με τις σύγχρονες επιστημονικές και τεχνολογικές εξελίξεις. Αναδεικνύεται ο οικουμενικός χαρακτήρας της πολιτιστικής κληρονομιάς και η σημασία της διεθνούς συνεργασίας για την προστασία της ως συλλογική υποχρέωση της διεθνούς κοινότητας απέναντι στις επόμενες γενιές μέσα από συντονισμένη αντιμετώπιση προκλήσεων που συχνά υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα. Για τη διαφύλαξη αυτού του κοινού αγαθού της ανθρωπότητας, η μελέτη των κλασικών πολιτισμών συνιστά αναγκαία επένδυση για το μέλλον. Διότι προσφέρει τα πνευματικά εργαλεία που απαιτούνται για να αντιμετωπίσουμε τις σύνθετες προκλήσεις των καιρών μας. Η Ελλάδα και η Κίνα διαθέτουν μακρά παράδοση σε αυτόν τον τομέα και τα τελευταία χρόνια οι πολιτιστικές μας σχέσεις έχουν γνωρίσει ιδιαίτερη άνθηση έχοντας αναπτύξει εξαιρετικές πρωτοβουλίες. Η μνήμη πρέπει να εξελίσσεται σε επίκαιρη γνώση και κοινό όραμα για το μέλλον, να αποτελεί την πρώτη ύλη της δημιουργικότητας, της προόδου και της καινοτομίας των σύγχρονων κοινωνιών μας».
Αναφερόμενη στη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης και των νέων τεχνολογιών για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, η υπουργός έθεσε στο επίκεντρο την επιστημονική και ηθική ευθύνη που συνοδεύει την τεχνολογική πρόοδο. Όπως σημείωσε, η τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέες δυνατότητες στην έρευνα, την τεκμηρίωση και την πρόβλεψη κινδύνων, καθώς και στην προστασία των μνημείων. Παράλληλα, διευκολύνει την πρόσβαση στη γνώση και αναβαθμίζει την εκπαίδευση και την πολιτιστική εμπειρία. Η χρήση της, ωστόσο, πρέπει να γίνεται με επιστημονική υπευθυνότητα, διαφάνεια και δεοντολογικούς κανόνες, σεβόμενη την αυθεντικότητα και την πολυμορφία της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Η πρόληψη των συνεπειών της κλιματικής κρίσης στην πολιτιστική κληρονομιά αποτελεί, όπως τόνισε η Λίνα Μενδώνη, βασική προτεραιότητα για την αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα διαμορφώνει πολιτικές ώστε η τεχνητή νοημοσύνη να ενταχθεί στη διαχείριση, τη διατήρηση και την ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος. Η εθνική στρατηγική για την εφαρμογή της στον πολιτισμό περιλαμβάνει ένα ευρύ πεδίο παρεμβάσεων: αξιοποίηση πολιτιστικών δεδομένων, έρευνα και παρακολούθηση μνημείων, διεύρυνση της πρόσβασης του κοινού, ανάπτυξη δεξιοτήτων, προώθηση της καινοτομίας και διασφάλιση δεοντολογικής και υπεύθυνης χρήσης της τεχνολογίας. «Οι προκλήσεις, ωστόσο, είναι κοινές και υπερβαίνουν τα εθνικά σύνορα, καθιστώντας τη διεθνή συνεργασία και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας αναγκαίες προϋποθέσεις για την αποτελεσματική αντιμετώπισή τους. Η ανάπτυξη κοινών μεθοδολογιών και η διάδοση καλών πρακτικών μπορούν να συμβάλουν στη διαμόρφωση ενός υπεύθυνου πλαισίου αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης. Η τεχνολογία δεν αποτελεί αυτοσκοπό αλλά ένα μέσο που, υπό τις κατάλληλες επιστημονικές, δεοντολογικές και θεσμικές προϋποθέσεις, μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικά την προστασία και τη μετάδοση της πολιτιστικής κληρονομιάς στις επόμενες γενιές», σημείωσε η υπουργός Πολιτισμού.
Σύμφωνα με όσα γνωστοποίησε το ΥΠΠΟ, στο πλαίσιο των δράσεων της Συμμαχίας για την Πολιτιστική Κληρονομιά στην Ασία, η Ελλάδα εισηγήθηκε να συγκροτηθεί δίκτυο που θα ενισχύει την ανθεκτικότητα της ενάλιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Στο σχήμα θα μπορούσαν να ενταχθούν, εκτός από την Ελλάδα, η Κίνα, η Αίγυπτος, οι Μαλδίβες, το Πακιστάν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ώστε να αξιοποιηθεί η μεσογειακή εμπειρία σε συνδυασμό με την ασιατική τεχνογνωσία. Παράλληλα, θα προωθούνταν κοινές ερευνητικές προσεγγίσεις και η ανταλλαγή στοιχείων και καλών πρακτικών, με σκοπό την αντιμετώπιση των απειλών που δέχεται παγκοσμίως η ενάλια πολιτιστική κληρονομιά, μέσα από την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με το ΑΠΕ-ΜΠΕ.
