Η δυνατότητα για ψώνια στη λαϊκή αγορά μετά το τέλος της πρωινής εργασίας θα δοθεί σε περισσότερους καταναλωτές, καθώς ανοίγει ο δρόμος για τη λειτουργία απογευματινών αγορών. Η αλλαγή εντάσσεται στις σημαντικές παρεμβάσεις που προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης, με ευρύτερο στόχο να αλλάξει ο τρόπος λειτουργίας του υπαίθριου εμπορίου, να μειωθεί η γραφειοκρατία και να διευκολυνθούν χιλιάδες παραγωγοί και επαγγελματίες πωλητές σε όλη τη χώρα.
Με το νέο πλαίσιο, ένας πωλητής μπορεί να συμμετέχει την ίδια μέρα σε δύο λαϊκές αγορές, μία πρωινή και μία απογευματινή. Προβλέπονται επίσης ταχύτερη έκδοση αδειών, πιο απλή διαδικασία για την εξασφάλιση θέσης και κατάργηση των τακτικών ανανεώσεων των ψηφιακών αδειών, εφόσον συντρέχουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Οι σχετικές ρυθμίσεις ψηφίστηκαν τον περασμένο Απρίλιο και πλέον αποσαφηνίζονται με εγκύκλιο της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, που εκδόθηκε τώρα. Είχαν προηγηθεί μήνες διαβουλεύσεων του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, με εκπροσώπους των λαϊκών αγορών, ώστε να αντιμετωπιστούν προβλήματα που επί χρόνια επιβάρυναν την καθημερινή λειτουργία τους. Η κυβέρνηση επιδιώκει με το μέτρο να διευρύνει τις επιλογές των καταναλωτών και να ενισχύσει τον ανταγωνισμό μεταξύ των πωλητών, δημιουργώντας περιθώρια για χαμηλότερες τιμές στα προϊόντα.
Η απογευματινή λειτουργία εκτιμάται ότι θα διευκολύνει κυρίως τους εργαζομένους που μέχρι σήμερα δεν προλάβαιναν να επισκεφθούν τη λαϊκή αγορά της γειτονιάς τους. Ταυτόχρονα, περισσότεροι καταναλωτές θα μπορούν να προσεγγίσουν τα προϊόντα παραγωγών και επαγγελματιών πωλητών μέσα στην ίδια ημέρα. Έτσι, παραγωγός που συμμετέχει σε πρωινή αγορά θα έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει τις πωλήσεις του σε άλλη απογευματινή, εφόσον διαθέτει τις απαιτούμενες θέσεις δραστηριοποίησης. Η διεύρυνση αυτή προσφέρει περισσότερες δυνατότητες διάθεσης της παραγωγής του και ενδεχομένως αύξησης του εισοδήματός του. Δεν συνεπάγεται, πάντως, ότι κάθε υφιστάμενη λαϊκή αγορά θα λειτουργεί αυτόματα και το απόγευμα. Θεσπίζεται το πλαίσιο για τη δημιουργία απογευματινών αγορών, με τις διαδικασίες οργάνωσης και λειτουργίας που προβλέπονται.
Άδειες παραγωγών στις λαϊκές αγορές σε πέντε εργάσιμες ημέρες
Σημαντική παρέμβαση αφορά και τον χρόνο έκδοσης άδειας για παραγωγούς που επιθυμούν να πωλούν τα προϊόντα τους στις λαϊκές αγορές. Η νέα ρύθμιση ορίζει ότι η αρμόδια υπηρεσία οφείλει να εκδίδει την άδεια παραγωγού πωλητή μέσα σε πέντε εργάσιμες ημέρες από τη στιγμή που θα παραλάβει τα απαραίτητα δικαιολογητικά. Στόχος είναι να αποφεύγονται οι καθυστερήσεις που συχνά εμπόδιζαν την έναρξη της δραστηριότητας. Επιπλέον, οι ψηφιακές άδειες στο πληροφοριακό σύστημα «Ανοιχτή Αγορά» θα έχουν πλέον απεριόριστη διάρκεια, εφόσον οι κάτοχοί τους εξακολουθούν να πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις και να διαθέτουν τα απαιτούμενα δικαιολογητικά σε ισχύ. Κατά συνέπεια, οι πωλητές απαλλάσσονται από την περιοδική ανανέωση της ψηφιακής άδειας. Εξακολουθούν, ωστόσο, να δεσμεύονται από τις προϋποθέσεις που θέτει η νομοθεσία.
Μέριμνα προβλέπεται και για επαγγελματίες που έχουν παλαιές έντυπες άδειες, οι οποίες έχουν λήξει αλλά παραμένουν σε ισχύ ως προς την ύπαρξή τους. Οι πωλητές αυτοί διατηρούν το δικαίωμα να εργάζονται νόμιμα μέχρι να ολοκληρωθεί η ψηφιοποίηση της άδειάς τους, αρκεί να καταθέσουν τη σχετική αίτηση και να λάβουν τη βεβαίωση που προβλέπεται. Η υποβολή μίας αίτησης καλύπτει όλες τις θέσεις δραστηριοποίησης του ενδιαφερομένου, ακόμη και αν αυτές υπάγονται σε διαφορετικές περιφέρειες. Όταν τα απαραίτητα έγγραφα τηρούνται σε άλλη δημόσια υπηρεσία, οι υπηρεσίες θα τα αναζητούν μεταξύ τους, χωρίς να χρειάζεται ο πωλητής να πηγαίνει από γραφείο σε γραφείο.
Περισσότερες θέσεις στις λαϊκές αγορές για αγρότες και παραγωγούς
Κεντρικός στόχος είναι η ενίσχυση της παρουσίας των ίδιων των παραγωγών στις λαϊκές αγορές, ώστε να διαθέτουν απευθείας τα προϊόντα τους στους καταναλωτές. Για εποχική δραστηριότητα θα μπορεί εφεξής να διατίθεται έως και το 10% των θέσεων σε κάθε αγορά. Οι θέσεις αυτές θα παραχωρούνται σε παραγωγούς για διάστημα μέχρι έξι μηνών, δίνοντας τη δυνατότητα συμμετοχής σε όσους διαθέτουν προϊόντα που παράγονται σε συγκεκριμένες εποχές του έτους.
Ενδεικτικά, παραγωγός που διαθέτει εποχικά φρούτα ή λαχανικά θα μπορεί να ζητά θέση στην αγορά μόνο για όσο διάστημα έχει προϊόντα προς πώληση, χωρίς να υποχρεώνεται να κρατά σταθερά δεσμευμένο έναν χώρο. Η προβλεπόμενη διαδικασία θα είναι ταχεία: ο ενδιαφερόμενος καταθέτει αίτηση στην αρμόδια αρχή και αυτή την αναρτά για 48 ώρες. Εφόσον δεν υποβληθεί άλλη αίτηση για την ίδια θέση μέσα σε αυτό το διάστημα, η θέση παραχωρείται στον πρώτο αιτούντα. Αν εκδηλωθεί ενδιαφέρον από περισσότερους, η επιλογή γίνεται μέσω ηλεκτρονικής κλήρωσης. Παράλληλα, δίνεται στους δήμους η δυνατότητα να οργανώνουν αγορές στις οποίες θα λαμβάνουν μέρος μόνο παραγωγοί. Επιδίωξη είναι να αυξηθούν τα σημεία απευθείας πώλησης αγροτικών προϊόντων, με την κυβέρνηση να θεωρεί ότι η ενίσχυση της προσφοράς και ο ανταγωνισμός μπορούν να ωφελήσουν τους καταναλωτές.
Με συγκεκριμένους κανόνες για τη διαχείριση των θέσεων επιχειρεί να προχωρήσει το υπουργείο Ανάπτυξης, ρυθμίζοντας τις μετακινήσεις, τις ανταλλαγές και την απώλειά τους. Ξεχωρίζει η πρόβλεψη για πωλητή ο οποίος δεν παρουσιαστεί για 20 ημέρες, μέσα στο ίδιο έτος, στη συγκεκριμένη θέση: θεωρείται ότι έχει παραιτηθεί σιωπηρά. Σε αυτή την περίπτωση, η αρμόδια αρχή εκδίδει σχετική πράξη και αφαιρεί τη θέση από την άδειά του. Η απόφαση μπορεί να προσβληθεί με ένσταση, η οποία υποβάλλεται εντός 15 ημερών από την κοινοποίησή της. Η υπηρεσία πρέπει να εξετάσει το αίτημα και να εκδώσει απόφαση μέσα σε δέκα ημέρες από την κατάθεσή του.
Ρυθμίσεις αφορούν και τους πωλητές που θέλουν να αλλάξουν λαϊκή αγορά ή να διεκδικήσουν καλύτερη θέση σε εκείνη όπου ήδη δραστηριοποιούνται. Οι σχετικές αιτήσεις θα εξετάζονται σε δύο συγκεκριμένες περιόδους ετησίως, με προθεσμίες έως τις 24 Μαρτίου και τις 23 Σεπτεμβρίου. Για αλλαγή αγοράς απαιτείται να υπάρχει διαθέσιμη θέση, ενώ, όπου προβλέπεται, η επιλογή θα βασίζεται σε κριτήρια κατάταξης ή θα γίνεται με ηλεκτρονική κλήρωση.
Παράλληλα, αποσαφηνίζονται οι προθεσμίες για τη μεταβίβαση άδειας όταν πεθάνει ο κάτοχός της. Οι δικαιούχοι οφείλουν να υποβάλουν αίτηση μέσα σε 12 μήνες από τον θάνατο του αδειούχου. Αν περάσει το χρονικό αυτό όριο χωρίς αίτηση, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν είναι πλέον δυνατή η μεταβίβασή της. Το πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης διευκρινίσεις για τα τέλη συμμετοχής των πωλητών στις λαϊκές αγορές. Σε ορισμένες περιπτώσεις ανωτέρας βίας, όπως σοβαρά προβλήματα υγείας που οδηγούν σε νοσηλεία ή ακραία καιρικά φαινόμενα, μπορεί να προβλέπεται μείωση ή απαλλαγή από τις σχετικές επιβαρύνσεις, υπό τις νόμιμες προϋποθέσεις.
