Η αμυντική συμφωνία Ελλάδας-Ισραήλ και η ενίσχυση της συνεργασίας τους προκαλούν έντονη ενόχληση στην Τουρκία, η οποία κατηγορεί την Αθήνα ότι επιχειρεί να την «περικυκλώσει» μέσω συμμαχιών. Την ίδια ώρα, οι ΗΠΑ χαιρέτισαν τη συνεργασία, ενώ οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, με τις στενότερες σχέσεις Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ και τις ήδη τεταμένες σχέσεις Άγκυρας-Τελ Αβίβ, τροφοδοτούν φόβους για περαιτέρω κλιμάκωση στην περιοχή.

Πιο αναλυτικά

Μια σειρά από γεγονότα που σχετίζονται με τη συνεργασία Ελλάδας-Ισραήλ έχουν ενοχλήσει σφόδρα την Τουρκία.

Αργά χτες το βράδυ, σε ένα ακόμη παραλήρημα εναντίον της Ελλάδας και του Κυριάκου Μητσοτάκη προχώρησε ο εκπρόσωπος του κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, του οποίου ηγείται ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, αποδεικνύοντας την εμμονή της γειτονικής χώρας και την ενόχλησή της για την αμυντική ενδυνάμωση και τις συμμαχίες που έχει συνάψει η κυβέρνηση της Αθήνας τα τελευταία χρόνια και τη διπλωματική κινητικότητα με τη Γαλλία και τη Σαουδική Αραβία.

Ο Ομέρ Τσελίκ, μετά τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του AKP υπό την προεδρία του Ερντογάν, επιτέθηκε με σφοδρότητα τόσο εναντίον της Ελλάδας και της συνεργασίας της με το Ισραήλ, όσο και στον Έλληνα πρωθυπουργό.

«Εμείς το λέμε από την αρχή: μπορούμε να επιλύσουμε όλα τα ζητήματα με την Ελλάδα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και, σε αυτό το πλαίσιο, οι δυνατότητες της τουρκικής διπλωματίας είναι πολύ μεγάλες. Λέμε ότι είμαστε γείτονες. Οι άλλοι μπορεί να φύγουν, αλλά εμείς θα παραμείνουμε εδώ. Δεν το λέμε αυτό ως ένδειξη αδυναμίας. Το λέμε ως μια χώρα που είναι εξαιρετικά ισχυρή τόσο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων όσο και στο πεδίο», τόνισε αρχικά ο εκπρόσωπος του AKP και πρόσθεσε:

«Ωστόσο, η αντίληψη της Ελλάδας ότι μπορεί να περικυκλώσει την Τουρκία μέσω ορισμένων δυσλειτουργικών συμμαχιών ή παραχωρώντας ορισμένες διαδικασίες της ίδιας της χώρας στο Ισραήλ αποτελεί μια εντελώς κενή και αβάσιμη προσέγγιση. Μια τέτοια στάση θα προκαλούσε επίσης μεγάλη ζημιά στην ίδια την Ελλάδα».

Είχε προηγηθεί η ανακοίνωση του State Department: «Οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρετίζουν τη συνεργασία μεταξύ της Ελλάδας και του Ισραήλ, η οποία προωθεί τους κοινούς μας στόχους στον τομέα της ασφάλειας».

Η αμερικανική τοποθέτηση ακολούθησε την υπογραφή στο Τελ Αβίβ της διακρατικής συμφωνίας, συνολικού ύψους 3,035 δισ. ευρώ, για την ανάπτυξη ενός πολυεπίπεδου αντιαεροπορικού και αντιβαλλιστικού συστήματος, το οποίο θα παρέχει επίσης προστασία από μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Επίσης ο Πρόεδρος του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτσογκ, επισκέφτηκε χτες τη Λευκωσία και πριν την κατ’ ιδίαν συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Κύπρου Νίκο Χριστοδουλίδη, σε δηλώσεις του, εξέφρασε την επιθυμία για μια τριμερή συνάντηση μεταξύ των Προέδρων της Κύπρου, του Λιβάνου και του Ισραήλ, σημειώνοντας ότι αυτό αποτελεί «όνειρο» για τον ίδιο και ότι είναι σημαντικό να «κινηθούμε προς την ειρήνη στην περιοχή».

Ισραηλινές αμυντικές εταιρείες επιδεικνύουν επίσης ενδιαφέρον να έρθουν στην Κύπρο και να δραστηριοποιηθούν στη χώρα ώστε να μπορούν δυνητικά να επωφεληθούν από το πρόγραμμα της ΕΕ, SAFE.

Αντίθετος με το ενδεχόμενο να αποκτήσει η Τουρκία αμερικανικά F-35 είχε πρόσφατα δηλώσει ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου, προειδοποιώντας για «επιθετικές βλέψεις της Τουρκίας» και επισημαίνοντας ότι «απειλεί την Ελλάδα και κατέχει τη μισή Κύπρο».

Οι σχέσεις Τουρκίας – Ισραήλ βρίσκονταν ήδη στο ναδίρ λόγω του πολέμου στη Γάζα, η ενισχυμένη παρουσία της Άγκυρας στη Συρία και η παράλληλη στρατιωτική δράση των δύο χωρών δημιουργούν πλέον ένα εξαιρετικά εύφλεκτο σκηνικό.

Διπλωματικοί κύκλοι στην Αθήνα λένε ότι η Άγκυρα καλλιεργεί την εικόνα της συμμαχίας Ισραήλ και Ελλάδας εδώ και μήνες και από το ότι το χρησιμοποίησε ως επιχείρημα και ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, στην προσπάθειά του να πείσει τους Αιγύπτιους να προσχωρήσουν στη Συμφωνία της Μέκκας.

Προσθέτουν ότι η Τουρκία χρησιμοποιεί την εγγύτητα Ελλάδας, Κύπρου και Ισραήλ συστηματικά ως επιχείρημα για να οξύνει το κλίμα απέναντι στη χώρα μας.

Αυτή η εξέλιξη ενέχει και τον κίνδυνο, σε περίπτωση ανάφλεξης ανάμεσα σε Τουρκία και Ισραήλ, η Τουρκία να στραφεί και εναντίον της Ελλάδας ή εναντίον της Κύπρου.