Ο κυβερνητικός προγραμματισμός μέχρι την ολοκλήρωση της τρέχουσας θητείας προβλέπει 90 συγκεκριμένα παραδοτέα σε 20 υπουργεία. Τα 27 από αυτά προγραμματίζεται να έχουν υλοποιηθεί έως το τέλος του 2026, ενώ τα υπόλοιπα 63 το 2027.
Υπό την προεδρία του Κυριάκου Μητσοτάκη, το σχέδιο παρουσιάστηκε τη Δευτέρα 2 Νοεμβρίου στο Υπουργικό Συμβούλιο. Οι παρεμβάσεις αφορούν την οικονομία, την εργασία, την υγεία, την εκπαίδευση, τη στέγαση, τη Δικαιοσύνη, την άμυνα και τις δημόσιες υπηρεσίες.
Στη συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου τέθηκαν επίσης νομοθετικές πρωτοβουλίες με άμεσο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των πολιτών και των εργαζομένων. Σε αυτές περιλαμβάνεται η ρύθμιση για την τεχνητή νοημοσύνη στην αγορά εργασίας, με πρόβλεψη για έλεγχο των αποφάσεων που λαμβάνουν αλγόριθμοι και προστασία των εργαζομένων σε ψηφιακές πλατφόρμες. Συζητήθηκε ακόμη η αναβάθμιση της Δικαστικής Αστυνομίας σε Σώμα Ασφαλείας, καθώς και αλλαγές στον αντιντόπινγκ και μέτρα για ταχύτερη προώθηση επενδύσεων.
Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης σε 20 υπουργεία και τα 90 παραδοτέα
Την παρουσίαση του σχεδιασμού έκαναν ο Κωστής Χατζηδάκης, αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Επικρατείας, ο υπουργός Επικρατείας Χρήστος-Γεώργιος Σκέρτσος, καθώς και οι υπουργοί που έχουν την αρμοδιότητα. Την ευθύνη του συντονισμού έχει η Γενική Γραμματεία Συντονισμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης.
Για κάθε υπουργείο έχουν οριστεί συγκεκριμένα ορόσημα, τα οποία καλύπτουν πεδία όπως η αναμόρφωση των δημόσιων υπηρεσιών, η προσέλκυση επενδύσεων, η ενίσχυση υποδομών και η αναβάθμιση της ασφάλειας. Η κυβέρνηση επισημαίνει ότι τα 90 παραδοτέα δεν αποτελούν το σύνολο των δεσμεύσεων των υπουργείων, αλλά καταγράφουν τις προτεραιότητες για την περίοδο που αφορά ο σχεδιασμός.
Στον οικονομικό τομέα, ο προγραμματισμός περιλαμβάνει το φορολογικό νομοσχέδιο με τα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ του 2026, την ενεργοποίηση του Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων και δράσεις για την προσέλκυση άμεσων ξένων επενδύσεων. Προβλέπονται επίσης νέοι κύκλοι ενισχύσεων για μεγάλες επενδύσεις, τη μεταποίηση και την εφοδιαστική αλυσίδα, καθώς και για περιοχές με ειδικά καθεστώτα στήριξης.
Για την αγορά εργασίας, στις βασικές επιδιώξεις περιλαμβάνονται η επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας σε επιπλέον κλάδους, η θέσπιση ρυθμίσεων για την απασχόληση μέσω ψηφιακών πλατφορμών και η επιδοτούμενη εργασία ανέργων σε νησιωτικές και ορεινές περιοχές.
Τεχνητή νοημοσύνη στην εργασία και προστασία εργαζομένων πλατφορμών
Η Νίκη Κεραμέως, υπουργός Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, παρουσίασε νομοσχέδιο που καθορίζει τους κανόνες για τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης στην αγορά εργασίας και προβλέπει προστασία για όσους εργάζονται μέσω ψηφιακών πλατφορμών. Βασικός σκοπός του είναι να ενσωματωθεί στην ελληνική νομοθεσία η ευρωπαϊκή Οδηγία 2024/2831, η οποία αποσκοπεί στη βελτίωση των συνθηκών εργασίας στην οικονομία των πλατφορμών.
Τρεις είναι οι κύριοι άξονες του σχεδίου. Πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η διαφάνεια στους αλγορίθμους που επηρεάζουν την καθημερινή εργασία. Οι εργαζόμενοι προβλέπεται να λαμβάνουν πιο ουσιαστική ενημέρωση σχετικά με τα κριτήρια και τις διαδικασίες που καθορίζουν αποφάσεις με σημαντικές συνέπειες για τη θέση τους, ενώ προβλέπεται και η προστασία των προσωπικών δεδομένων τους.
Η αποσαφήνιση της εργασιακής σχέσης των ανθρώπων που παρέχουν υπηρεσίες μέσω εφαρμογών και ψηφιακών πλατφορμών αποτελεί τον δεύτερο άξονα. Επιδιώκεται να προσδιορίζεται καθαρά το καθεστώς απασχόλησής τους, ώστε να εφαρμόζονται οι σχετικές διατάξεις της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας και να μπορούν να ασκούν ουσιαστικά τα δικαιώματά τους.
Ως τρίτος άξονας ορίζεται η διαφάνεια στις συμβάσεις και τις συνεργασίες που συνάπτονται μέσω πλατφορμών, ιδίως όταν εμπλέκονται σύνθετες μορφές υπεργολαβίας. Προβλέπονται ακόμη ισχυρότεροι μηχανισμοί ελέγχου και εφαρμογής των κανόνων, ευκολότερη πρόσβαση στη Δικαιοσύνη και βελτιωμένη συνεργασία των αρμόδιων αρχών.
Νέα οργανωτική δομή για τη Δικαστική Αστυνομία ως Σώμα Ασφαλείας
Στο Υπουργικό Συμβούλιο παρουσιάστηκε και θεσμική μεταβολή για τη Δικαστική Αστυνομία. Ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης πρότεινε νομοσχέδιο που προβλέπει τη μετατροπή της υπηρεσίας σε ιδιαίτερο ένοπλο Σώμα Ασφαλείας, με καινούργια οργανωτική διάρθρωση και ιεραρχία, καθώς και ξεχωριστό καθεστώς για το ένστολο προσωπικό.
Η αναδιοργάνωση προβλέπει τη σύσταση Αρχηγείου Δικαστικής Αστυνομίας και τη θέσπιση βαθμών για αξιωματικούς και υπαξιωματικούς. Επιπλέον, θα καθοριστούν ειδικά δικαιώματα και υποχρεώσεις, αντίστοιχα με όσα ισχύουν στα άλλα Σώματα Ασφαλείας.
Βασική αποστολή της Δικαστικής Αστυνομίας είναι να προστατεύει τη δημόσια τάξη στους χώρους των δικαστικών και εισαγγελικών αρχών και να υποστηρίζει το έργο των δικαστικών λειτουργών. Στις αρμοδιότητές της συγκαταλέγονται η φύλαξη των δικαστικών μεγάρων, η τήρηση της τάξης στις αίθουσες των ακροατηρίων και η σύλληψη δραστών εγκλημάτων στους συγκεκριμένους χώρους.
Κατόπιν εντολής των αρμόδιων αρχών, το προσωπικό της θα διενεργεί επίσης προκαταρκτικές εξετάσεις και προανακριτικές ενέργειες. Η υπηρεσία, στη νέα της μορφή, προβλέπεται να αποκτήσει ειδική επιχειρησιακή οργάνωση, ενώ για τους ένστολους θα ισχύει ιδιαίτερο καθεστώς, προσαρμοσμένο στις ανάγκες της αποστολής τους.
Υγεία, σχολικές υποδομές και φοιτητική στέγη στον σχεδιασμό
Για την υγεία, το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει να συνεχιστεί και να διευρυνθεί το πρόγραμμα «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ ΙΙ». Στις παρεμβάσεις εντάσσονται ακόμη η οργάνωση και η λειτουργία του Ογκολογικού Νοσοκομείου Παίδων «Μαριάννα Β. Βαρδινογιάννη – ΕΛΠΙΔΑ» και η πιλοτική εφαρμογή νέου μοντέλου κοινοτικής φροντίδας και περίθαλψης στο σπίτι.
Για την εκπαίδευση, στο πρόγραμμα περιλαμβάνεται η παράδοση φοιτητικών εστιών στην Τρίπολη και στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Με την εκκίνηση των απαιτούμενων μελετών αναμένεται, παράλληλα, να ανακοινωθούν πάνω από 500 νέα σχολεία στο πλαίσιο του προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου». Στις βασικές επιδιώξεις είναι και η ολοκλήρωση του οδικού χάρτη για το Εθνικό Απολυτήριο.
Για την αντιμετώπιση του στεγαστικού, σχεδιάζεται η προώθηση του «Ανακαινίζω – Νοικιάζω», ώστε να αξιοποιηθούν κενές κατοικίες. Στις πρωτοβουλίες περιλαμβάνονται επίσης ο πρώτος διαγωνισμός κοινωνικής αντιπαροχής και η πρώτη διαγωνιστική διαδικασία για την αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων, με σκοπό τη δημιουργία προσιτής κατοικίας.
Νέο δρομολόγιο Αθήνα – Θεσσαλονίκη και έργα στον ΒΟΑΚ
Στο πλαίσιο των έργων υποδομής, προβλέπεται να δοθούν στην κυκλοφορία 25 χιλιόμετρα από τις παρακάμψεις του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου. Το σχέδιο περιλαμβάνει ακόμη παρεμβάσεις για την οδική ασφάλεια σε 130 χιλιόμετρα του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης.
Για τη σιδηροδρομική σύνδεση Αθήνας – Θεσσαλονίκης προγραμματίζεται να ξεκινήσει η δρομολόγηση νέου τρένου. Η συγκεκριμένη ενέργεια συγκαταλέγεται στα έργα και στις προτεραιότητες της επόμενης περιόδου.
Οι παρεμβάσεις στη δημόσια διοίκηση και τη Δικαιοσύνη προβλέπουν την ηλεκτρονική αυτεπάγγελτη αναζήτηση δικαιολογητικών, την καθιέρωση Ενιαίου Κώδικα Προσωπικού του Δημοσίου και πιλοτική εφαρμογή ψηφιακής κάρτας για τους δημόσιους υπαλλήλους. Επίσης, σχεδιάζονται η αναβάθμιση της «Διαύγειας» και η βελτίωση του συστήματος διαχείρισης υποθέσεων στη Διοικητική Δικαιοσύνη.
Στο ίδιο πλαίσιο, το οικοδομικό δίκαιο πρόκειται να αναμορφωθεί και το Κτηματολόγιο να αναδιαρθρωθεί, μετεξελισσόμενο σε Εθνικό Οργανισμό Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης.
Παραλαβή φρεγατών και ελικοπτέρων, εργοστάσιο drones στη Μαλακάσα
Για την άμυνα και την ασφάλεια προβλέπονται η παραλαβή δύο φρεγατών FDI και η προμήθεια επτά ελικοπτέρων Romeo MH-60R. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ακόμη την πρόσληψη 1.000 Επαγγελματιών Οπλιτών και την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του εργοστασίου μη επανδρωμένων μέσων στη Μαλακάσα.
Για την ενίσχυση της εσωτερικής ασφάλειας, προβλέπεται να δημιουργηθούν τρία νέα Γραφεία Αντιμετώπισης Ενδοοικογενειακής Βίας στην Αττική. Παράλληλα, θα αναβαθμιστούν οι ψηφιακές δυνατότητες της Ελληνικής Αστυνομίας και ο αριθμός έκτακτης ανάγκης 112.
Στις πρόσθετες πρωτοβουλίες συγκαταλέγονται η καθιέρωση θαλάσσιων πάρκων στο Αιγαίο και το Ιόνιο και η δημόσια διαβούλευση για τον πολεοδομικό σχεδιασμό σε 601 δημοτικές ενότητες. Προβλέπονται επίσης μέτρα για την αγροτική παραγωγή, τον πολιτισμό, τον τουρισμό και τη νησιωτικότητα, ενώ στον κυβερνητικό σχεδιασμό περιλαμβάνεται η προετοιμασία της Ελληνικής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Νέος αντιντόπινγκ κώδικας και απλούστευση επενδυτικών αλλαγών
Στο Υπουργικό Συμβούλιο παρουσιάστηκε ακόμη νομοθετική πρωτοβουλία για την εναρμόνιση της ελληνικής νομοθεσίας με τον αναθεωρημένο Παγκόσμιο Κώδικα Αντιντόπινγκ του WADA, που θα εφαρμοστεί από το 2027. Η ομόφωνη έγκρισή του έγινε στις 5 Δεκεμβρίου 2025, στην Παγκόσμια Διάσκεψη για το Ντόπινγκ, και προβλέπεται να αντικαταστήσει το ισχύον πλαίσιο του νόμου 4791/2021.
Με τον κώδικα επιδιώκεται να προστατεύονται οι αθλητές και όσοι συμμετέχουν στον αθλητισμό από απαγορευμένες ουσίες και μεθόδους. Για τον σκοπό αυτό προβλέπονται κοινές, αποτελεσματικές διαδικασίες εντοπισμού, αποτροπής και πρόληψης του ντόπινγκ.
Παρεμβάσεις δρομολογούνται και στον Αναπτυξιακό Νόμο, ώστε να μειωθεί η γραφειοκρατία που επιβραδύνει την υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις ορισμένες μεταβολές σε εγκεκριμένες επενδύσεις θα μπορούν να γίνονται χωρίς αυτοτελή αίτηση τροποποίησης και διοικητική έγκριση.
Στις περιπτώσεις που καλύπτει η ρύθμιση συγκαταλέγονται μικρές αλλαγές στα επενδυτικά σχέδια και περιορισμένες περικοπές στην παραγωγική δυναμικότητα. Αφορά επίσης μεταβολές στη χρηματοδότηση, όπως την αντικατάσταση τραπεζικού δανεισμού με ομολογιακό, καθώς και αλλαγή του τόπου εγκατάστασης μέσα στην ίδια δημοτική ενότητα.
Επιχειρείται ακόμη η ταχύτερη πιστοποίηση και ολοκλήρωση των επενδύσεων. Για τα σχέδια που επιχορηγούνται, όταν η έκθεση ελέγχου υποβληθεί έως τις 30 Απριλίου, η απόφαση θα πρέπει να εκδίδεται έως το τέλος του ίδιου έτους. Στις επενδύσεις με φορολογική απαλλαγή, αντίθετα, ο χρόνος έκδοσης των αποφάσεων θα συνδέεται με την προθεσμία υποβολής των φορολογικών δηλώσεων.
Μειώνεται επίσης ο χρόνος για τον οποίο οι επιχειρήσεις οφείλουν να τηρούν τις δεσμεύσεις τους μετά την ολοκλήρωση των επενδύσεων. Η περίοδος για τις πολύ μικρές και τις μικρές επιχειρήσεις περιορίζεται από έξι σε τρία χρόνια, ενώ για τις μεσαίες και τις μεγάλες θα διαμορφωθεί σε πέντε χρόνια. Στον τουρισμό, ωστόσο, θα εξακολουθήσει να ισχύει δεκαετής περίοδος υποχρεώσεων.
