Στις 3 Νοεμβρίου 1944, η Ελλάδα εκδίδει το χαρτονόμισμα με τη μεγαλύτερη ονομαστική αξία στην ιστορία της: 100 δισεκατομμύρια δραχμές. Παρά το αστρονομικό ποσό, η πραγματικότητα ήταν εντελώς διαφορετική, καθώς το χαρτονόμισμα είχε ελάχιστη αξία. Ο υπερπληθωρισμός της Κατοχής είχε οδηγήσει την ελληνική οικονομία σε κατάρρευση.

Η απελευθέρωση από τους Γερμανούς είχε μόλις έρθει, όμως η τετραετής κατοχή είχε αφήσει πίσω της καταστροφικές οικονομικές συνέπειες. Για να καλύψουν τις ανάγκες τους, οι κατοχικές αρχές επέβαλαν δυσβάστακτες οικονομικές επιβαρύνσεις και προχώρησαν σε μαζική έκδοση χρήματος. Οι τιμές εκτοξεύονταν χωρίς έλεγχο, οι αποταμιεύσεις χάνονταν και η αγοραστική αξία της δραχμής μειωνόταν συνεχώς.

Στα χρόνια 1941-1944, η Τράπεζα της Ελλάδος τύπωνε διαρκώς χαρτονομίσματα υψηλότερης αξίας. Αρχικά κυκλοφορούσαν χιλιάρικα, στη συνέχεια εκατομμύρια και αργότερα δισεκατομμύρια. Η αύξηση των αριθμών δεν σήμαινε ότι οι Έλληνες είχαν πλουτίσει· αντίθετα, τα χρήματά τους έχαναν ολοένα μεγαλύτερο μέρος της αξίας τους.

Μόλις 6 επί 12 εκατοστά ήταν οι διαστάσεις του ιστορικού χαρτονομίσματος, το οποίο έφερε την υπογραφή του Ξενοφώντα Ζολώτα. Εκείνη την περίοδο ήταν συνδιοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, ενώ αργότερα έγινε πρωθυπουργός. Στην εμπρόσθια όψη υπήρχε η κεφαλή της νύμφης Δηιδάμειας και στην πίσω οι δύο πλευρές αρχαίου νομίσματος του Κοινού των Ηπειρωτών, πολιτικής ομοσπονδίας της αρχαίας Ηπείρου.

Η κυκλοφορία του χαρτονομίσματος κράτησε λίγο: στις 10 Νοεμβρίου η κυβέρνηση εφάρμοσε νομισματική μεταρρύθμιση, ορίζοντας ότι κάθε νέα δραχμή αντιστοιχούσε σε 50 δισεκατομμύρια παλιές. Κατά συνέπεια, τα 100 δισεκατομμύρια δραχμές έγιναν μόλις δύο νέες δραχμές.

Σήμερα, το χαρτονόμισμα των 100 δισεκατομμυρίων εκτίθεται στο Μουσείο Χαρτονομισμάτων της Ιονικής Τραπέζης στην Κέρκυρα. Αποτελεί ακόμη ένα από τα πιο χαρακτηριστικά σύμβολα της οικονομικής καταστροφής που προκάλεσε η Κατοχή.

Άλλα γεγονότα που συνέβησαν σαν σήμερα

1503: Ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι ζωγραφίζει τη Λίζα Γκεραρντίνι, σύζυγο του Φλωρεντινού εμπόρου Φραντσέσκο ντελ Τζοκόντο. Το έργο έγινε γνωστό ως «Μόνα Λίζα» και συγκαταλέγεται στους πιο διάσημους πίνακες παγκοσμίως.

1839: Ξεκινά ο Πρώτος Πόλεμος του Οπίου ανάμεσα στην Κίνα και τη Μεγάλη Βρετανία. Η Βρετανία επιδιώκει να συνεχιστεί το προσοδοφόρο εμπόριο οπίου, απέναντι στο οποίο στέκονται οι κινεζικές αρχές.

1839: Με την έναρξη της περιόδου μεταρρυθμίσεων «Τανζιμάτ», ο σουλτάνος Αμπντούλ Μετζίτ Α΄ επιδιώκει τον εκσυγχρονισμό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στους στόχους περιλαμβάνονται η αναδιοργάνωση της διοίκησης και η κατοχύρωση βασικών δικαιωμάτων για τους υπηκόους.

1898: Τερματίζεται, έπειτα από 229 χρόνια οθωμανικής κυριαρχίας, η παρουσία των τελευταίων Οθωμανών στρατιωτών στην Κρήτη, καθώς αποχωρούν από το νησί. Ο πρίγκιπας Γεώργιος θα φτάσει στις 9 Δεκεμβρίου, αναλαμβάνοντας καθήκοντα ύπατου αρμοστή της αυτόνομης Κρητικής Πολιτείας.

1903: Ο Ολλανδός γιατρός Βίλελμ Αϊντχόβεν δημιουργεί ένα ευαίσθητο γαλβανόμετρο, με το οποίο μπορεί να καταγράφεται με ακρίβεια η ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς. Η εφεύρεση ανοίγει τον δρόμο για τη σύγχρονη ηλεκτροκαρδιογραφία.

1918: Στο Κίελο ξεκινά η εξέγερση των Γερμανών ναυτών, η οποία σύντομα επεκτείνεται σε όλη τη χώρα. Το επαναστατικό κύμα καταλήγει στην ανατροπή της γερμανικής μοναρχίας και στην παραίτηση του Κάιζερ Γουλιέλμου Β΄, στις 9 Νοεμβρίου.

1935: Διεξάγεται στην Ελλάδα το δημοψήφισμα για την επαναφορά της μοναρχίας, με επίσημο αποτέλεσμα 97,8% υπέρ της επιστροφής του Γεωργίου Β΄. Η διαδικασία σημαδεύεται από εκτεταμένη νοθεία και εκφοβισμό των ψηφοφόρων.

1944: Κυκλοφορεί το χαρτονόμισμα των 100 δισεκατομμυρίων δραχμών, με τη μεγαλύτερη ονομαστική αξία που καταγράφηκε στην ελληνική ιστορία. Η έκδοσή του αποτυπώνει τον καλπάζοντα πληθωρισμό της Κατοχής, ο οποίος είχε σχεδόν μηδενίσει την αξία του νομίσματος.

1968: Η κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου στην Αθήνα μετατρέπεται σε μαζική αντιδικτατορική διαδήλωση. Περίπου 250.000 άνθρωποι αποχαιρετούν τον «Γέρο της Δημοκρατίας», πραγματοποιώντας την πρώτη τόσο μεγάλη δημόσια κινητοποίηση κατά της χούντας.

1968: Ο Αλέκος Παναγούλης παραπέμπεται στο Στρατοδικείο για την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Γεωργίου Παπαδόπουλου, που είχε γίνει στις 13 Αυγούστου. Η θανατική καταδίκη του θα εκδοθεί στις 17 Νοεμβρίου, αλλά δεν θα εκτελεστεί ύστερα από διεθνείς αντιδράσεις.

2003: Χωρίς να διεξαχθεί ψηφοφορία, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ εγκρίνει ελληνικό ψήφισμα για την Ολυμπιακή Εκεχειρία. Με αυτό καλούνται τα κράτη να τηρήσουν την ειρήνη στη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, το 2004.

Γεννήσεις

1970 – Μάρω Λύτρα, Ελληνίδα τραγουδίστρια, γνωστή για τη συμμετοχή της σε τηλεοπτικά μουσικά προγράμματα και τη δυναμική της φωνή. Εντάχθηκε στον κόσμο της ελληνικής μουσικής σκηνής με εμφανίσεις σε τηλεοπτικές εκπομπές και συμμετοχές σε μουσικούς διαγωνισμούς. Αν και δεν υπήρξε ποτέ μια από τις πιο εμπορικές τραγουδίστριες, η παρουσία της στην τηλεόραση και το ιδιαίτερο στυλ της την έκαναν αγαπητή στο κοινό.

Θάνατοι

1869 – Ανδρέας Κάλβος, Έλληνας ποιητής, γνωστός για τα πατριωτικά του ποιήματα και τις «Ωδές», έργο που καθιέρωσε τη νεοελληνική ποίηση ως μέσο εθνικής αφύπνισης και κοινωνικής κριτικής. Γεννημένος στην Κεφαλονιά, υπήρξε σημαντικός εκπρόσωπος του Ρομαντισμού και της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Τα έργα του, γεμάτα συναισθηματική ένταση και υψηλό λόγο, ενέπνευσαν τη γενιά του, διατηρώντας ακόμα και σήμερα την επιρροή τους στη σύγχρονη ελληνική λογοτεχνία.

1954 – Ανρί Ματίς (Henri Matisse), Γάλλος ζωγράφος και γλύπτης, από τους κορυφαίους εκπροσώπους του Φωβισμού. Ο Ματίς με τη χρήση έντονων χρωμάτων και απλοποιημένων μορφών δημιούργησε έργα που αμφισβήτησαν τις παραδοσιακές αντιλήψεις για την τέχνη και επηρέασαν βαθιά την πορεία της σύγχρονης τέχνης. Έργα του όπως «Η Χορός» και «Η κόρη με το πράσινο φόρεμα» αποπνέουν ένταση και ζωντάνια, ενώ η συνεισφορά του στην ανάπτυξη της σύγχρονης αισθητικής παραμένει ανεκτίμητη.

1939 – Γιάννης Καλαμίτσης, Έλληνας στιχουργός και ραδιοφωνικός παραγωγός, γνωστός για τους ευαίσθητους στίχους του και τις συνεργασίες του με σημαντικούς συνθέτες, όπως ο Χρήστος Νικολόπουλος και ο Τάκης Σούκας. Δημιούργησε τραγούδια που αγαπήθηκαν από το ευρύ κοινό, με θεματολογία που συχνά ακουμπούσε τη λαϊκή ψυχή και τις καθημερινές ιστορίες των ανθρώπων, αφήνοντας χαρακτηριστικό αποτύπωμα στο σύγχρονο ελληνικό τραγούδι.

Εορτολόγιο

Ακεψιμάς