Η εποπτεία των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων και άλλων βασικών υποδομών της χρηματοπιστωτικής αγοράς, όπως τα γραφεία συμψηφισμού, θα περάσει σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η συμφωνία για τις μεταρρυθμίσεις επιτεύχθηκε την Παρασκευή, με σκοπό να προχωρήσει η ενοποίηση των κεφαλαιαγορών του μπλοκ. Η αναδιάρθρωση εντάσσεται στην ευρύτερη προσπάθεια των Βρυξελλών να ανακόψουν την υποχώρηση της ανταγωνιστικότητας της ΕΕ έναντι των ΗΠΑ.
Στόχος της αλλαγής είναι οι εταιρείες να εξασφαλίζουν επαρκή χρηματοδότηση και να αναπτύσσονται στην τοπική αγορά, χωρίς να χρειάζεται να περνούν τον Ατλαντικό για κεφάλαια.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί ότι το ισχύον μοντέλο περιορίζει τη ρευστότητα και ανεβάζει το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων. Σήμερα, 27 εθνικές αρχές εποπτεύουν πάνω από 35 χρηματιστήρια, ενώ λειτουργούν 17 χωριστοί κεντρικοί αντισυμβαλλόμενοι για τον συμψηφισμό και 28 κεντρικά αποθετήρια τίτλων για τον διακανονισμό συναλλαγών.
Με βάση τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν την Παρασκευή οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ, η Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), που εδρεύει στο Παρίσι, θα αναλάβει άμεση εποπτεία σημαντικών χρηματοπιστωτικών φορέων. Σε αυτούς περιλαμβάνονται οκτώ χώροι διαπραγμάτευσης, υποδομές μετασυναλλακτικών υπηρεσιών και ορισμένες πλατφόρμες ανταλλαγής κρυπτονομισμάτων, με εξαίρεση που εξασφάλισε η Γερμανία για τη Deutsche Börse.
Σύμφωνα με πρόσωπα που έχουν γνώση του συμβιβασμού, στους χώρους διαπραγμάτευσης που θα υπάγονταν απευθείας στην ESMA συγκαταλέγονται τα Euronext, Nasdaq, Cboe, Bloomberg και Tradeweb.
Η εξαίρεση για τη Deutsche Börse προκαλεί αντιδράσεις και προβλέπονται δικλίδες ασφαλείας
Η Γερμανία πέτυχε να μείνει εκτός εποπτείας η Deutsche Börse έως ότου φτάσει ένα συγκεκριμένο μερίδιο αγοράς. Η εξαίρεση αυτή προκάλεσε την οργή μικρότερων κρατών, ανάμεσά τους το Λουξεμβούργο και το Βέλγιο, που επιδίωξαν με τη σειρά τους να ανακτήσουν από την ESMA την εποπτεία φορέων οι οποίοι δραστηριοποιούνται στις χώρες τους.
Το νέο εποπτικό πλαίσιο προβλέπει ορισμένες ασφαλιστικές δικλίδες. Εννέα εθνικές αρχές, ενεργώντας από κοινού, θα έχουν τη δυνατότητα να αμφισβητήσουν σχέδιο δεσμευτικής απόφασης της ESMA, χωρίς όμως να αποκλείεται η Αρχή να παρακάμψει τις ενστάσεις τους, σύμφωνα με προσχέδιο συμβιβασμού που είδαν οι Financial Times.
Αντιδράσεις για την πρόσθετη γραφειοκρατία και τις χαμηλές φιλοδοξίες
Οι προβλεπόμενες δικλίδες προκαλούν επικρίσεις σε ορισμένες χώρες, που εκτιμούν ότι αυξάνουν τη γραφειοκρατία και το κόστος. Αυτό, υποστηρίζουν, δεν συνάδει με την επιδίωξη για απλούστερη και αποτελεσματικότερη εποπτεία της αγοράς, στα πρότυπα της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ (SEC). Για το ζήτημα είχε προειδοποιήσει σε πρόσφατη συνέντευξή της στους FT η απερχόμενη πρόεδρος της ESMA, Βερένα Ρος.
«Καταντάει να γίνεται ανταγωνιστικό μειονέκτημα το να βρίσκεσαι υπό την εποπτεία της ESMA», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Η Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, Ευρωπαία Επίτροπος αρμόδια για τη χρηματοπιστωτική ρύθμιση, αναγνώρισε επίσης ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε «απέχει σημαντικά από το επίπεδο φιλοδοξίας που απαιτείται».
«Χρειαζόμαστε η ESMA να γίνει ένας αποτελεσματικός εποπτικός φορέας, και αυτό απαιτεί μια ισχυρή επιχειρησιακή και ευέλικτη διακυβέρνηση. Το τρέχον κείμενο συμβιβασμού απλά δεν θα το επέτρεπε αυτό», πρόσθεσε η ίδια.
Η συμφωνία ως πρόοδος και το επόμενο στάδιο των διαπραγματεύσεων
Υπήρξαν και θετικές αντιδράσεις για τον συμβιβασμό, ο οποίος θα πρέπει να αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν αποκτήσει ισχύ νόμου της ΕΕ. Ορισμένοι τον χαρακτήρισαν ως το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα. «Έχουμε μια καλή, λειτουργική επιχειρησιακή συμφωνία», ανέφερε αξιωματούχος που είχε ενημερωθεί για τον συμβιβασμό.
«Οι άνθρωποι μπορούν να περιμένουν το τέλειο ή μπορούν να κρατηθούν από το χέρι και να κάνουν το άλμα μαζί για το κοινό καλό», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας, Σάιμον Χάρις, ο οποίος είχε την ευθύνη της προεδρίας των διαπραγματεύσεων.
