Στις 10 Οκτωβρίου 1862, σαν σήμερα, τερματίζεται η βασιλεία του Όθωνα, πρώτου μονάρχη της Ελλάδας. Ο Βαυαρός βασιλιάς χάνει τον θρόνο ύστερα από σχεδόν 30 χρόνια, όταν ένα κίνημα εξαπλώνεται με ταχύτητα και φτάνει στην Αθήνα, κλείνοντας την οθωνική περίοδο.

Μακριά από την πρωτεύουσα βρίσκονται ο Όθωνας και η βασίλισσα Αμαλία, καθώς πραγματοποιούν περιοδεία στην Πελοπόννησο όταν εκδηλώνεται η ανατροπή. Κατά τη διάρκεια της νύχτας από τη 10η προς την 11η Οκτωβρίου, στρατιωτικοί και πολιτικοί στην Αθήνα ανακηρύσσουν έκπτωτο τον βασιλιά και σχηματίζουν προσωρινή κυβέρνηση.

Η κρίση που οδήγησε στην πτώση του είχε διαμορφωθεί σταδιακά. Τη βασιλεία του αποδυνάμωσαν η αντιπαράθεση με τις πολιτικές δυνάμεις, οι αιτιάσεις για αυταρχική διακυβέρνηση, οι ξένες παρεμβάσεις και η αδυναμία του βασιλικού ζεύγους να αποκτήσει διάδοχο. Τον Φεβρουάριο του 1862 είχε προηγηθεί η εξέγερση στο Ναύπλιο. Παρότι καταπνίγηκε, φανέρωσε την ευθραυστότητα στην οποία είχε περιέλθει το καθεστώς.

Όταν το βασιλικό ζεύγος επιστρέφει στον Πειραιά, η Αθήνα έχει ήδη περάσει στον έλεγχο των εξεγερμένων. Ο Όθωνας δεν επιχειρεί να ανακτήσει διά της βίας την εξουσία και επιβιβάζεται, μαζί με την Αμαλία, σε βρετανικό πολεμικό πλοίο, αναχωρώντας για πάντα από την Ελλάδα.

Την προσωρινή διακυβέρνηση αναλαμβάνει η Τριανδρία, με τους Δημήτριο Βούλγαρη, Κωνσταντίνο Κανάρη και Μπενιζέλο Ρούφο. Η χώρα περνά σε μια μεταβατική πολιτική περίοδο, ενώ αναζητείται νέος μονάρχης· η διαδικασία ολοκληρώνεται το 1863 με την επιλογή του Γεωργίου Α΄.

Μετά την αναχώρησή του, ο Όθωνας εγκαθίσταται στη Βαυαρία και πεθαίνει το 1867 στη Βαμβέργη. Μαρτυρίες της εποχής αναφέρουν ότι φορούσε την ελληνική φουστανέλα ως το τέλος της ζωής του. Έτσι κλείνει με έναν παράδοξο τρόπο η ιστορία του βασιλιά που κυβέρνησε την Ελλάδα για τρεις δεκαετίες, προτού αναγκαστεί να φύγει από τη χώρα.

Τι συνέβη ακόμη στις 10 Οκτωβρίου

Το 680 γίνεται η Μάχη της Καρμπάλα, στην περιοχή του σημερινού Ιράκ. Εκεί σκοτώνεται ο Χουσαΐν ιμπν Αλί, εγγονός του Μωάμεθ, και ο θάνατός του αποκτά κεντρική θέση στη σιιτική παράδοση. Η επέτειος τιμάται κάθε χρόνο την Ασούρα.

1780: Πλήττει την Καραϊβική ο Μεγάλος Τυφώνας του 1780, ο φονικότερος τυφώνας που έχει καταγραφεί στην ιστορία του Ατλαντικού. Μέσα σε λίγες ημέρες προκαλεί τον θάνατο τουλάχιστον 22.000 ανθρώπων, με ορισμένες εκτιμήσεις να ανεβάζουν τα θύματα περίπου στις 27.500.

Το 1862 πέφτει στην Ελλάδα η μοναρχία του Όθωνα. Προσωρινή κυβέρνηση, στην οποία συμμετέχουν οι Δημήτριος Βούλγαρης, Κωνσταντίνος Κανάρης και Μπενιζέλος Ρούφος, αναλαμβάνει την εξουσία και ξεκινά η διαδικασία για την ανάδειξη νέου βασιλιά.

1908: Αρχίζει να λειτουργεί το Παρθεναγωγείο Βόλου, με διευθυντή τον Αλέξανδρο Δελμούζο. Οι πρωτοποριακές παιδαγωγικές μέθοδοι και η χρήση της δημοτικής θα προκαλέσουν σφοδρές αντιδράσεις και τα περίφημα «Αθεϊκά του Βόλου».

Το 1935, ο Γεώργιος Κονδύλης ανατρέπει την κυβέρνηση του Παναγή Τσαλδάρη με τη στήριξη ανώτατων αξιωματικών. Η κίνησή του καταλύει στην πράξη τη Β΄ Ελληνική Δημοκρατία και προετοιμάζει την επιστροφή του βασιλιά Γεωργίου Β΄.

Το 1964 εγκαινιάζεται στη Σύμη η πρώτη ελληνική μονάδα αφαλάτωσης θαλασσινού νερού. Η εγκατάσταση αποτελεί σημαντική εξέλιξη για την αντιμετώπιση της έλλειψης νερού στα νησιά.

Το 1964 ξεκινούν οι Ολυμπιακοί Αγώνες στο Τόκιο. Για πρώτη φορά, οι Αγώνες μεταδίδονται ζωντανά σε διεθνές επίπεδο μέσω δορυφόρου, εγκαινιάζοντας νέα εποχή στην τηλεοπτική κάλυψη του αθλητισμού παγκοσμίως.

Το 1970, τα Φίτζι γίνονται ανεξάρτητο κράτος, έπειτα από 96 χρόνια υπό βρετανική αποικιακή κυριαρχία.

Το 1973 παραιτείται ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Σπύρο Άγκνιου, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα για διαφθορά. Για κατηγορία φοροδιαφυγής δηλώνει no contest. Είναι ο δεύτερος αντιπρόεδρος στην αμερικανική ιστορία που εγκαταλείπει το αξίωμα.

Το 1975, η Ελίζαμπεθ Τέιλορ και ο Ρίτσαρντ Μπάρτον παντρεύονται ξανά, αυτή τη φορά στη Μποτσουάνα. Ο δεύτερος γάμος τους κρατά λιγότερο από ένα έτος.

Το 1993 το ΠΑΣΟΚ υπό τον Ανδρέα Παπανδρέου επιστρέφει στην κυβέρνηση, επικρατώντας στις βουλευτικές εκλογές με ποσοστό 46,88% και 170 έδρες. Η Νέα Δημοκρατία εξασφαλίζει 111 έδρες.

Το 1997, μπροστά στις κάμερες στη Στοά του Βιβλίου, η Νατάσα Αθήνη-Τσούνη χαστουκίζει τη Δήμητρα Λιάνη-Παπανδρέου. Το απρόσμενο συμβάν γίνεται ένα από τα περιστατικά που έμειναν στην τηλεοπτική ιστορία της δεκαετίας του ’90.

Το 2003 το Νόμπελ Ειρήνης απονέμεται στη Σιρίν Εμπάντι, δικηγόρο από το Ιράν και υπερασπίστρια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Είναι η πρώτη Ιρανή και η πρώτη μουσουλμάνα γυναίκα που λαμβάνει το βραβείο.

Το 2005, Χριστιανοδημοκράτες/Χριστιανοκοινωνιστές και Σοσιαλδημοκράτες καταλήγουν σε συμφωνία για τον σχηματισμό μεγάλου συνασπισμού στη Γερμανία. Η συμφωνία ανοίγει τον δρόμο για την ανάδειξη της Άνγκελα Μέρκελ στην πρώτη γυναίκα καγκελάριο της χώρας.

Γεννήσεις

1813 – Τζουζέπε Βέρντι (Giuseppe Verdi), Ιταλός συνθέτης, από τους κορυφαίους δημιουργούς στην ιστορία της όπερας. Γεννημένος στη Ρονκόλε της Πάρμα, συνέθεσε έργα που σημάδεψαν τον 19ο αιώνα, όπως ο «Ριγκολέτο» (1851), η «Τραβιάτα» (1853), ο «Τροβατόρε» και ο «Ναμπούκο» (1842), που ανέδειξε το πατριωτικό χορωδιακό «Va, pensiero» σε ύμνο της ιταλικής ενοποίησης. Με το πάθος, τη δραματική ένταση και τις αξέχαστες μελωδίες του, μίλησε κατευθείαν στην ψυχή του κοινού, συνδέοντας την τέχνη του με το εθνικό αίσθημα των Ιταλών. Η μουσική του συνεχίζει να συγκινεί παγκοσμίως, καθιερώνοντάς τον ως θεμελιωτή της όπερας του 19ου αιώνα.

1954 – Φερνάντο Σάντος (Fernando Santos), Πορτογάλος προπονητής ποδοσφαίρου, γνωστός για τη μεθοδικότητα, τη στρατηγική του σκέψη και τον χαμηλών τόνων χαρακτήρα του. Γεννημένος στη Λισαβόνα, εργάστηκε σε μεγάλους συλλόγους της Ελλάδας όπως ΑΕΚ, Παναθηναϊκός και ΠΑΟΚ, αφήνοντας έντονο αποτύπωμα στο ελληνικό ποδόσφαιρο. Ως ομοσπονδιακός τεχνικός της Εθνικής Ελλάδας (2010–2014) οδήγησε την ομάδα σε ιστορικές προκρίσεις, με κορυφαία στιγμή τη φάση των «16» του Μουντιάλ της Βραζιλίας. Στη συνέχεια ανέλαβε την Εθνική Πορτογαλίας, με την οποία κατέκτησε το Euro 2016 και το Nations League 2019, γράφοντας ιστορία για τη χώρα του. Θεωρείται ένας από τους πιο επιτυχημένους προπονητές εθνικών ομάδων στην Ευρώπη.

Θάνατοι

1831 – Γεώργιος Π. Μαυρομιχάλης, αγωνιστής της Ελληνικής Επανάστασης και μέλος της ιστορικής μανιάτικης οικογένειας Μαυρομιχαλαίων. Γιος του Πετρόμπεη, πολέμησε στον Αγώνα του 1821, αλλά έμεινε στην ιστορία για τη συμμετοχή του στη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδας, στις 27 Σεπτεμβρίου 1831, έξω από τον Άγιο Σπυρίδωνα στο Ναύπλιο. Η πράξη του, μαζί με τον αδελφό του Κωνσταντίνο, συνδέθηκε με τις πολιτικές αντιπαραθέσεις της εποχής και τη σύγκρουση του Κυβερνήτη με τις τοπικές ηγεμονικές οικογένειες. Μετά τη δολοφονία συνελήφθη και εκτελέστηκε, αφήνοντας πίσω του μια αμφιλεγόμενη αλλά καθοριστική παρουσία στην ταραγμένη πρώτη περίοδο του ελληνικού κράτους.

1951 – Γεώργιος Βλάχος, Έλληνας λόγιος και δημοσιογράφος, ιδρυτής της εφημερίδας «Καθημερινή» το 1919, η οποία καθιερώθηκε ως ένα από τα πιο σημαντικά έντυπα του ελληνικού Τύπου. Γεννημένος το 1872, διακρίθηκε για το καυστικό ύφος και τη διεισδυτική του γραφή, ενώ η εφημερίδα του εξέφραζε μια συντηρητική και φιλοβασιλική γραμμή, επηρεάζοντας σημαντικά την κοινή γνώμη.

1963 – Εντίθ Πιάφ (Édith Piaf), Γαλλίδα τραγουδίστρια, γνωστή ως το «Μικρό Σπουργίτι» της γαλλικής μουσικής σκηνής. Γεννημένη στο Παρίσι το 1915, έζησε μια ζωή γεμάτη δυσκολίες και πάθη, τα οποία αποτυπώθηκαν στη μοναδική, συγκινητική φωνή της. Με τραγούδια όπως το θρυλικό «La Vie en Rose» και το «Non, Je Ne Regrette Rien», άγγιξε εκατομμύρια ψυχές σε όλο τον κόσμο, εκφράζοντας τον πόνο, τον έρωτα και την ελπίδα. Παρά την τραγικότητα της προσωπικής της ζωής, κατόρθωσε να γίνει το απόλυτο σύμβολο του γαλλικού chanson, αφήνοντας πίσω της μια ανυπέρβλητη μουσική κληρονομιά.

1985 – Όρσον Γουέλς (Orson Welles), Αμερικανός σκηνοθέτης, ηθοποιός, σεναριογράφος και παραγωγός, από τις πιο εμβληματικές μορφές του κινηματογράφου. Γεννημένος το 1915, έμεινε στην ιστορία με το αριστούργημά του «Πολίτης Κέιν» (1941), που θεωρείται από πολλούς η σημαντικότερη ταινία όλων των εποχών για την καινοτόμα σκηνοθεσία και αφήγησή του. Πριν από αυτό είχε προκαλέσει αίσθηση με τη ραδιοφωνική του διασκευή στον «Πόλεμο των Κόσμων» (1938), που σκόρπισε πανικό στις ΗΠΑ. Η καριέρα του συνδύασε λαμπρές στιγμές με οικονομικές δυσκολίες, αλλά η καλλιτεχνική του τόλμη επηρέασε βαθιά τον παγκόσμιο κινηματογράφο. Θεωρείται διαχρονικό σύμβολο δημιουργικής ιδιοφυΐας και καινοτομίας.

2004 – Κρίστοφερ Ριβ (Christopher Reeve), Αμερικανός ηθοποιός, που έμεινε αθάνατος στη μνήμη του κοινού ως ο κινηματογραφικός Σούπερμαν στη σειρά ταινιών της δεκαετίας του ’70 και ’80. Γεννημένος το 1952, ξεχώρισε για το επιβλητικό παρουσιαστικό και το χαρισματικό του παίξιμο, ενσαρκώνοντας τον ήρωα που έγινε παγκόσμιο σύμβολο. Το 1995 τραυματίστηκε σοβαρά σε ατύχημα ιππασίας που τον άφησε τετραπληγικό, όμως από τότε αφιερώθηκε στον αγώνα για τα δικαιώματα των ατόμων με αναπηρία και τη χρηματοδότηση ερευνών για θεραπείες παράλυσης μέσω του Christopher Reeve Foundation. Ο θάνατός του το 2004 προκάλεσε συγκίνηση παγκοσμίως, αλλά η δύναμη και το κουράγιο του συνεχίζουν να εμπνέουν.

Εορτολόγιο

Ευλάμπιος, Ευλαμπία

Εθνικές γιορτές και επέτειοι

Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής
Παγκόσμια Ημέρα Όρασης (Κατά της Τύφλωσης)
Παγκόσμια Ημέρα Πίκλμπολ
Παγκόσμια Ημέρα Ψυχικής Υγείας