Η επιδείνωση των σχέσεων Τουρκίας–Ισραήλ αρχίζει να πλήττει πλέον και τις επιχειρήσεις, με την ισραηλινή Hamat να αποφασίζει το κλείσιμο της θυγατρικής της στη Σμύρνη μετά από ζημιές, χαμηλή ζήτηση και το τουρκικό εμπορικό μποϊκοτάζ κατά του Ισραήλ. Αν και άλλες ισραηλινές εταιρείες, όπως η Teva, η ICL και η Netafim, παραμένουν στην Τουρκία, η υπόθεση δείχνει ότι η πολιτική σύγκρουση μετατρέπεται σταδιακά σε πραγματικό επιχειρηματικό κόστος και αναδιαμορφώνει το οικονομικό τοπίο ανάμεσα στις δύο χώρες.
Πιο αναλυτικά
Η επιδείνωση των σχέσεων Τουρκίας–Ισραήλ αρχίζει να αφήνει βαθύτερο αποτύπωμα και στο επιχειρηματικό πεδίο, καθώς ισραηλινές εταιρείες επανεξετάζουν την παρουσία τους στην τουρκική αγορά.
Σύμφωνα με τη Globes, η ισραηλινή εταιρεία ειδών υγιεινής Hamat αποφάσισε να σταματήσει τη δραστηριότητα της τουρκικής θυγατρικής της MCP στη Σμύρνη, ενώ άλλες μεγάλες ισραηλινές εταιρείες, όπως η Teva, η ICL και η Netafim, συνεχίζουν να λειτουργούν στην Τουρκία παρά τις πολιτικές εντάσεις.
Η υπόθεση Hamat δείχνει ότι η εμπορική ρήξη ανάμεσα στην Άγκυρα και το Τελ Αβίβ δεν περιορίζεται πλέον σε διπλωματικές δηλώσεις ή κρατικές αποφάσεις. Περνά σταδιακά και στους επιχειρηματικούς ισολογισμούς.
Κλείνει το εργοστάσιο της Hamat στη Σμύρνη
Η Hamat αποφάσισε να σταματήσει την αυτοτελή παραγωγική της δραστηριότητα στην Τουρκία, περίπου μία δεκαετία μετά την εγκατάστασή της στη χώρα.
Η παραγωγή γινόταν μέσω της θυγατρικής MCP, η οποία κατασκεύαζε κεραμικά είδη υγιεινής, όπως λεκάνες και νιπτήρες, κυρίως για τις ανάγκες άλλων εταιρειών του ομίλου.
Το εργοστάσιο βρίσκεται στην οργανωμένη βιομηχανική ζώνη Kemalpaşa στη Σμύρνη και, σύμφωνα με τουρκικά μέσα, απασχολούσε περισσότερους από 200 εργαζομένους. Η μονάδα φέρεται να λειτουργούσε σε έκταση περίπου 30.000 τετραγωνικών μέτρων και να εξήγε προϊόντα σε περισσότερες από 20 χώρες.
Με την απόφαση για κλείσιμο, οι περισσότεροι εργαζόμενοι αναμένεται να απολυθούν.
Οι ζημιές και το μποϊκοτάζ Ερντογάν
Η απόφαση της Hamat δεν ελήφθη σε κενό περιβάλλον.
Σύμφωνα με το ισραηλινό ρεπορτάζ, οι ζημιές της τουρκικής δραστηριότητας αυξήθηκαν το πρώτο τρίμηνο του 2026, φτάνοντας περίπου τα 3 εκατομμύρια σέκελ.
Η εταιρεία αποδίδει την κατάσταση σε τρεις βασικούς παράγοντες: χαμηλή ζήτηση από τις υπόλοιπες θυγατρικές του ομίλου, δυσκολία προώθησης των προϊόντων στην τουρκική αγορά λόγω του εμπορικού μποϊκοτάζ που επέβαλε ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά του Ισραήλ και πίεση από φθηνές εισαγωγές από την Άπω Ανατολή.
Με απλά λόγια, το εργοστάσιο βρέθηκε ανάμεσα σε πολιτικό ρίσκο, εμπορικούς περιορισμούς και έντονο διεθνή ανταγωνισμό.
Πώληση μονάδας, γης και μηχανημάτων εξετάζει η εταιρεία
Η Hamat δεν περιορίζεται μόνο στο κλείσιμο της παραγωγής.
Εξετάζει και τρόπους αξιοποίησης των περιουσιακών στοιχείων της στην Τουρκία. Στο τραπέζι βρίσκεται η πώληση ολόκληρης της δραστηριότητας ή η ξεχωριστή πώληση του εργοστασίου, της γης και του μηχανολογικού εξοπλισμού.
Σύμφωνα με τα οικονομικά στοιχεία που επικαλούνται ισραηλινά μέσα, η αξία των μηχανημάτων και του εξοπλισμού στα βιβλία της εταιρείας ανερχόταν σε 53,5 εκατομμύρια σέκελ στο τέλος Μαρτίου 2026, ενώ η γη και το εργοστάσιο, χωρίς τον εξοπλισμό, εμφανίζονταν με αξία περίπου 28,8 εκατομμύρια σέκελ.
Ωστόσο, εξωτερική αποτίμηση που έγινε στα τέλη του 2025 φέρεται να αποτιμά τα συγκεκριμένα περιουσιακά στοιχεία πολύ υψηλότερα, περίπου στα 97 εκατομμύρια σέκελ.
Δεν φεύγουν όλοι από την Τουρκία
Παρά τον τίτλο περί ισραηλινών εταιρειών που κλείνουν δραστηριότητες στην Τουρκία, η εικόνα δεν είναι ενιαία.
Η Hamat αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα επιχείρησης που δεν άντεξε τον συνδυασμό ζημιών, μποϊκοτάζ και χαμηλής ζήτησης. Όμως άλλες ισραηλινές εταιρείες συνεχίζουν να δραστηριοποιούνται στην τουρκική αγορά.
Μεταξύ αυτών αναφέρονται η Teva, η ICL και η Netafim, εταιρείες με διαφορετικά αντικείμενα και διεθνή παρουσία.
Αυτό δείχνει ότι η επιχειρηματική αποχώρηση δεν είναι ακόμη γενικευμένη, αλλά επιλεκτική. Οι εταιρείες που έχουν άμεση παραγωγική έκθεση, υψηλό λειτουργικό κόστος και δυσκολίες στην τοπική αγορά είναι πιο ευάλωτες. Όσες έχουν διαφορετικό μοντέλο δραστηριότητας ή ισχυρότερη διεθνή δικτύωση ενδέχεται να αντέχουν περισσότερο.
Το εμπάργκο που άλλαξε το οικονομικό περιβάλλον
Η Τουρκία έχει διακόψει από το 2024 τις εμπορικές συναλλαγές με το Ισραήλ, επικαλούμενη τον πόλεμο στη Γάζα και την ανθρωπιστική κατάσταση στον παλαιστινιακό θύλακα.
Η απόφαση αυτή έπληξε ένα εμπορικό κανάλι που επί χρόνια λειτουργούσε, ακόμη και όταν οι πολιτικές σχέσεις Άγκυρας-Τελ Αβίβ ήταν τεταμένες.
Η Τράπεζα του Ισραήλ έχει εκτιμήσει ότι οι ισραηλινές εξαγωγές προς την Τουρκία σταμάτησαν από τον Μάιο του 2024, μειώνοντας τις εξαγωγές προς την τουρκική αγορά κατά περίπου 1 δισ. δολάρια σε σύγκριση με το 2023.
Παράλληλα, οι εισαγωγές τουρκικών προϊόντων στο Ισραήλ μειώθηκαν σημαντικά, αν και δεν εξαφανίστηκαν πλήρως, καθώς μέρος του εμπορίου φαίνεται να συνεχίστηκε μέσω τρίτων χωρών ή εναλλακτικών διαδρομών.
Το μήνυμα για τις σχέσεις Άγκυρας-Τελ Αβίβ
Η αποχώρηση της Hamat από την Τουρκία έχει σημασία πέρα από το μέγεθος της ίδιας της εταιρείας.
Δείχνει ότι η πολιτική σύγκρουση μετατρέπεται σε επιχειρηματικό κόστος. Όταν μια εταιρεία δεν μπορεί να πουλήσει εύκολα στην τοπική αγορά, δυσκολεύεται να εξυπηρετήσει τον ίδιο τον όμιλό της και βλέπει τις ζημιές να αυξάνονται, η παρουσία σε μια χώρα γίνεται λιγότερο ελκυστική.
Για την Τουρκία, τέτοιες αποχωρήσεις στέλνουν μήνυμα πολιτικής συνέπειας προς το εσωτερικό ακροατήριο, καθώς η κυβέρνηση Ερντογάν έχει υιοθετήσει σκληρή γραμμή απέναντι στο Ισραήλ.
Για το Ισραήλ, όμως, αναδεικνύουν την ανάγκη διαφοροποίησης εφοδιαστικών αλυσίδων και παραγωγικών βάσεων, ώστε οι επιχειρήσεις να μην εξαρτώνται από μια χώρα που μπορεί να μετατρέψει την πολιτική κρίση σε εμπορικό εμπόδιο.
Οικονομία, πολιτική και νέα επιχειρηματική πραγματικότητα
Η υπόθεση Hamat δεν σημαίνει ότι οι οικονομικές σχέσεις Τουρκίας-Ισραήλ μηδενίζονται στην πράξη. Δείχνει όμως ότι το παλιό μοντέλο, όπου η οικονομική συνεργασία συνέχιζε να λειτουργεί κάτω από την επιφάνεια παρά τις πολιτικές συγκρούσεις, έχει δεχθεί σοβαρό πλήγμα.
Οι εταιρείες πλέον υποχρεώνονται να υπολογίζουν όχι μόνο κόστος παραγωγής, εργατικό δυναμικό και ζήτηση, αλλά και γεωπολιτικό ρίσκο.
Η Τουρκία ήταν για χρόνια σημαντική παραγωγική και εμπορική βάση για ισραηλινές επιχειρήσεις. Μετά τον πόλεμο στη Γάζα και το εμπάργκο της Άγκυρας, η παρουσία αυτή γίνεται πιο περίπλοκη.
Η Hamat είναι πιθανότατα μόνο ένα από τα πρώτα ορατά παραδείγματα αυτής της νέας πραγματικότητας.
