Στη συνάντηση των υπουργών Ενέργειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο Δουβλίνο κυριαρχούν οι υψηλές τιμές των καυσίμων, καθώς και το ενδεχόμενο να επιβαρυνθούν περαιτέρω οι Ευρωπαίοι καταναλωτές πριν από τον χειμώνα.
Η άτυπη σύνοδος διεξάγεται υπό συνθήκες ισχυρής ενεργειακής πίεσης: ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και ο αποκλεισμός των Στενών του Ορμούζ, που ισχύει από τα τέλη Φεβρουαρίου, έχουν ανεβάσει αισθητά το κόστος προμήθειας ενέργειας για τις 27 χώρες.
Κατά τον ευρωπαίο επίτροπο Νταν Γιόργκενσεν, το κόστος τροφοδοσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει ήδη υπερβεί τα 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
Πετρέλαιο και στρατηγικά αποθέματα στο επίκεντρο
Παρότι δεν προβλέπονται μεγάλες αποφάσεις ή ανακοινώσεις από τη συνάντηση στην Ιρλανδία, οι υπουργοί της Ευρώπης αναμένεται να συζητήσουν τον συντονισμό της ευρωπαϊκής απάντησης στην ενεργειακή κρίση μαζί με τον επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας, Φατίχ Μπιρόλ.
Όπως είπε, τα μέλη του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας θα αξιολογήσουν εάν χρειάζεται να διοχετευθούν επιπλέον ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα πετρελαίου στην αγορά.
«Παρακολουθούμε πολύ στενά τις αγορές, ειδικά τις αγορές προϊόντων, του ντίζελ και άλλων. Εάν υπάρξει ανάγκη, φυσικά, θα συζητήσουμε με τις κυβερνήσεις των μελών τη λήψη των αναγκαίων μέτρων», δήλωσε ο Φατίχ Μπιρόλ σε δημοσιογράφους στο Δουβλίνο, πριν από τη σύνοδο των υπουργών Ενέργειας.
Πάντως, ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας απέφυγε να σχολιάσει τις προτάσεις για νέα αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων, για τις οποίες έχουν γίνει αναφορές και από τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, με σκοπό τον περιορισμό των πιέσεων στις τιμές του πετρελαίου.
Έκκληση για μείωση της κατανάλωσης ενέργειας
Πριν από τη συνεδρίαση, ο Νταν Γιόργκενσεν έστειλε γραπτή σύσταση στα κράτη-μέλη, με αίτημα τον περιορισμό της ζήτησης φυσικού αερίου και της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας στις ώρες αιχμής.
Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης γίνεται ενόψει της περιόδου θέρμανσης, η έναρξη της οποίας τοποθετείται από τα μέσα Οκτωβρίου έως τις αρχές Νοεμβρίου.
Ο Phuc-Vinh Nguyen, από το Ινστιτούτο Jacques-Delors, εξηγεί ότι οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να ενημερωθούν εγκαίρως οι καταναλωτές, προκειμένου να αποτραπεί μια ξαφνική αύξηση της ζήτησης.
Ταυτόχρονα, η Ευρωπαϊκή Ένωση θέλει να αποφύγει το ενδεχόμενο οι ευρωπαϊκές χώρες να κινηθούν μαζικά για την αναπλήρωση των ενεργειακών αποθεμάτων τους. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να εντείνει ακόμη περισσότερο τις ανοδικές πιέσεις στις τιμές.
Για την εποχή αυτή, τα αποθέματα περιγράφονται ως «εξαιρετικά χαμηλά». Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση είναι περίπου 70%, στη Γαλλία ανέρχεται σε 82%, ενώ στη Γερμανία και την Ολλανδία περιορίζεται στο 57%.
Παρά τα μειωμένα επίπεδα αποθεμάτων, ο Νταν Γιόργκενσεν διαβεβαιώνει πως η ασφάλεια του ενεργειακού εφοδιασμού δεν αντιμετωπίζει άμεση απειλή.
Τιμές-ρεκόρ για το ντίζελ στην Ευρώπη
Η εξάρτηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης από εισαγόμενους υδρογονάνθρακες στενεύει τα περιθώρια άμεσης παρέμβασης απέναντι στη μεγάλη αύξηση των τιμών.
Η πίεση στην αγορά καυσίμων είναι ιδιαίτερα έντονη, καθώς οι Ευρωπαίοι καταναλωτές βρίσκονται αντιμέτωποι με τιμές-ρεκόρ στα πρατήρια.
Την προηγούμενη εβδομάδα, η μέση τιμή του ντίζελ στην Ευρωπαϊκή Ένωση διαμορφώθηκε στα 2,23 ευρώ το λίτρο, από 1,59 ευρώ στα τέλη Φεβρουαρίου.
Απέναντι στην αύξηση του κόστους, οι Βρυξέλλες επιλέγουν στοχευμένα μέτρα στήριξης για τους κλάδους που δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση, ενώ έχουν ήδη χαλαρώσει τους κανόνες για τις κρατικές επιδοτήσεις.
Συζητείται η αναβολή του ευρωπαϊκού νόμου για το μεθάνιο
Ένα ακόμη θέμα που συνδέεται με την προσπάθεια άμβλυνσης των συνεπειών από την αύξηση των τιμών είναι η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις εκπομπές μεθανίου.
Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει ζητήσει από τις Βρυξέλλες σειρά διευκολύνσεων, στις οποίες συγκαταλέγεται η μετάθεση κατά ένα έτος της έναρξης εφαρμογής της ευρωπαϊκής οδηγίας για το μεθάνιο, ενός ιδιαίτερα ρυπογόνου αερίου που συμβάλλει στο φαινόμενο του θερμοκηπίου.
Σύμφωνα με την οδηγία αυτή, από το 2027 οι επιχειρήσεις που εισάγουν υδρογονάνθρακες στην Ευρώπη θα έχουν υποχρέωση να παρακολουθούν και να δηλώνουν τις εκπομπές μεθανίου οι οποίες συνδέονται με τις εισαγωγές τους.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δείχνει πρόθυμη να αναβάλει την εφαρμογή του μέτρου. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονη αντίδραση από περιβαλλοντικές οργανώσεις, που εκτιμούν ότι η αναβολή δεν θα βοηθήσει στη μείωση των τιμών και θα συνιστά, παράλληλα, νέα οπισθοχώρηση της ευρωπαϊκής πολιτικής για το κλίμα.
Η ανησυχία των Βρυξελλών για τις εξαγωγές ντίζελ από τις ΗΠΑ
Στο ήδη ασφυκτικό αυτό σκηνικό, η Ευρωπαϊκή Ένωση στρέφει την προσοχή της και στις εξελίξεις που σημειώνονται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Οι Βρυξέλλες ευελπιστούν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν θα απαγορεύσει τις αμερικανικές εξαγωγές ντίζελ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει αφήσει ανοιχτό αυτό το ενδεχόμενο, επιδιώκοντας να συγκρατήσει την τιμή του καυσίμου στην εσωτερική αγορά.
Η ηλεκτροκίνηση στον πυρήνα της μακροπρόθεσμης ενεργειακής στρατηγικής
Ταυτόχρονα με τα μέτρα για την τρέχουσα κρίση, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιμένει στην προοδευτική στροφή προς την εκτενέστερη αξιοποίηση της ηλεκτρικής ενέργειας στις μεταφορές, τη βιομηχανία και τη θέρμανση.
Με βάση τον σχεδιασμό των Βρυξελλών, η συμμετοχή της ηλεκτρικής ενέργειας στην τελική ενεργειακή κατανάλωση θα πρέπει να διπλασιαστεί μέχρι το 2040 και να ανέλθει στο 46%.
Παρά ταύτα, το σχετικό ποσοστό εξακολουθεί εδώ και χρόνια να κινείται κοντά στο 23%. Η επίτευξη του στόχου προσκρούει, μεταξύ άλλων, στο γεγονός ότι η ηλεκτρική ενέργεια κοστίζει περισσότερο από το φυσικό αέριο, καθώς και στη βραδεία απομάκρυνση των κτιρίων και των μεταφορών από τα ορυκτά καύσιμα.
Την ίδια στιγμή, Ισπανία, Πορτογαλία και Λουξεμβούργο προτείνουν να ενσωματωθεί στην ευρωπαϊκή νομοθεσία ένας υποχρεωτικός στόχος για την ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και μετά το 2030.
