Νέα πολιτική αναταραχή προκαλεί στην Τουρκία η αποχώρηση της Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά από τις θέσεις που κατείχε στην κυβέρνηση και στο AKP, ενώ η αντιπολίτευση στρέφεται πλέον ευθέως κατά του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Η πρώην υπουργός Οικογένειας και Κοινωνικών Υπηρεσιών βρίσκεται στο επίκεντρο του σκανδάλου των επενδυτικών κεφαλαίων που βρίσκεται υπό έρευνα από τις αρχές της Τουρκίας. Οι καταγγελίες αφορούν κερδοσκοπικές συναλλαγές και επαναφέρουν το κρίσιμο ερώτημα για το εάν γνώριζε ο Ερντογάν.

Η παραίτηση της Καγιά που προκάλεσε πολιτική θύελλα

Από το σύνολο των κομματικών θέσεων που κατείχε παραιτήθηκε η Φατμά Μπετούλ Σαγιάν Καγιά, αντιπρόεδρος του κυβερνώντος Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP). Ο πρόεδρος Ερντογάν αποδέχθηκε την παραίτησή της, σε μια ενέργεια που εκλαμβάνεται ως απόπειρα να απομακρυνθούν οι «σκιές» που βαραίνουν το κόμμα.

Η Καγιά, με δήλωσή της, υπογράμμισε ότι θέλει να εξεταστούν πλήρως όσα της αποδίδονται. «Ο πρόεδρός μας δήλωσε ότι, όποιος κι αν είναι, οι ισχυρισμοί πρέπει να διερευνηθούν σε όλες τους τις διαστάσεις. Θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό να διαλευκανθούν οι ισχυρισμοί χωρίς να αφήνουν περιθώριο για καμία αμφιβολία», ανέφερε.

Οι καταγγελίες για κέρδη 2,17 δισ. λιρών από μετοχές

Στο κέντρο των αποκαλύψεων έχουν τεθεί οι χρηματιστηριακές συναλλαγές της πρώην υπουργού και του συζύγου της, Ιλιάς Καγιά, σε μετοχές της Özata Denizcilik.

Τα στοιχεία που προκάλεσαν αίσθηση δημοσιοποίησε ο Ζεϊνέλ Εμρέ, εκπρόσωπος του Νέου Κόμματος (Yeniden Refah):

  • Η Καγιά μαζί με τον σύζυγό της επένδυσαν περίπου 163 εκατ. λίρες, αγοράζοντας μετοχές της Özata Denizcilik.
  • Αργότερα πούλησαν τις μετοχές αντί 2,17 δισ. λιρών, αφού η τιμή τους σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο μέσα σε διάστημα λίγων μηνών.

Στο μικροσκόπιο των τουρκικών ΜΜΕ βρίσκονται τόσο η χρονική στιγμή των πωλήσεων όσο και οι πολιτικές σχέσεις του ιδιοκτήτη της εταιρείας. Ωστόσο, αυτές οι καταγγελίες δεν αποτελούν από μόνες τους τεκμήριο παράνομης ενέργειας.

Η πραγματική κλίμακα του κέρδους των 2,17 δισ. λιρών

Το ύψος των ποσών ενδέχεται να μοιάζει αφηρημένο. Η σύγκρισή τους, όμως, με δεδομένα της καθημερινότητας στην Τουρκία αποτυπώνει καθαρότερα την πραγματική έκταση του κέρδους:

  • Το ποσό ισούται με τις μηνιαίες συντάξεις 92.136 συνταξιούχων ή με όσα λαμβάνουν ετησίως 7.678 συνταξιούχοι.
  • Ισοδυναμεί με τις μηνιαίες αποδοχές 77.290 εργαζομένων που αμείβονται με τον κατώτατο μισθό ή με τους ετήσιους μισθούς 6.440 εργαζομένων αυτής της κατηγορίας.
  • Το συγκεκριμένο ποσό θα επαρκούσε για την αγορά 1.496 καινούργιων Fiat Egea του 2026 ή 1.625 νέων Opel Corsa του ίδιου έτους.
  • Σε χαρτονομίσματα των 200 λιρών, τα 2,17 δισ. λίρες θα είχαν βάρος 12,26 τόνων – περίπου όσο ζυγίζουν δύο ελέφαντες.

Μέσα από αυτές τις συγκρίσεις αποτυπώνεται η απόσταση που χωρίζει το καθημερινό επίπεδο διαβίωσης των πολιτών στην Τουρκία από τα κέρδη τα οποία φέρεται να εξασφάλισε το ζεύγος Καγιά.

AKP: «Δεν υπάρχει συστημικός κίνδυνος» για την οικονομία

Την παραίτηση επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος του AKP, Ομέρ Τσελίκ, διευκρινίζοντας παράλληλα ότι η Καγιά έχει πάψει να ανήκει στο κόμμα.

«Όποιος κάνει λάθος θα λογοδοτήσει ενώπιον του νόμου», δήλωσε ο Τσελίκ. Συμπλήρωσε πως η τουρκική οικονομία δεν αντιμετωπίζει συστημικό κίνδυνο και ότι από την κυβέρνηση θα ληφθούν όλα τα αναγκαία διοικητικά και δικαστικά μέτρα.

Η αντιπολίτευση πιέζει τον Ερντογάν: «Ήξερες ή δεν ήξερες;»

Μετά την παραίτηση της Καγιά, η αξιωματική αντιπολίτευση κλιμάκωσε απότομα την πολιτική αντιπαράθεση. Ο επικεφαλής του CHP, Οζγκιούρ Οζέλ, διατύπωσε το ερώτημα που βρίσκεται στο επίκεντρο:

«Είχες γνώση ή δεν είχες; Υπάρχουν δύο επιλογές. Ή γνώριζες, άρα είσαι μέσα σε αυτή την υπόθεση, είσαι ακριβώς στην κορυφή. Ή, αν λες ότι δεν γνώριζες, τότε ο λαός έστησε μια τέτοια κομπίνα και εσύ δεν το αντιλήφθηκες».

Παράλληλα, ο Οζέλ ζήτησε από τον Ερντογάν να συμπράξει με την αντιπολίτευση ώστε να ερευνηθεί η υπόθεση, δηλώνοντας: «Ή θα συνεργαστείς μαζί μας για να στεγνώσουμε αυτόν τον βάλτο ή θα πνιγείς μέσα σε αυτόν».

Τα επόμενα βήματα στην έρευνα για το σκάνδαλο των funds

Τη διερεύνηση της υπόθεσης έχουν πλέον αναλάβει οι δικαστικές αρχές, ενώ οι αρμόδιες αρχές στην Τουρκία έχουν ήδη δεσμεύσει περιουσιακά στοιχεία εταιρειών που εμπλέκονται στο σκάνδαλο των funds.

Η αποχώρηση της Καγιά συνιστά για το AKP κίνηση περιορισμού της πολιτικής ζημιάς. Αντίθετα, η αντιπολίτευση τη χρησιμοποιεί για να αποδώσει την ευθύνη προσωπικά στον Ερντογάν, με το ερώτημα «Ήξερε ή δεν ήξερε;» να αναμένεται ότι θα κυριαρχήσει έντονα τις προσεχείς εβδομάδες.