Γεραπετρίτης με τον ΥΠΕΞ του Μαρόκου: Συνάντηση για μεταναστευτικό, Δυτική Σαχάρα και στρατηγική συνεργασία

Την ανάγκη για στενότερη ευρωπαϊκή και περιφερειακή συνεργασία στη διαχείριση της μετανάστευσης υπογράμμισε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης μετά τη συνάντησή του με τον Μαροκινό ομόλογό του Νάσερ Μπουρίτα, με αφορμή τις πρόσφατες εξελίξεις στα σύνορα του Μαρόκου με την Ισπανία στην περιοχή της Θέουτα.

Ο Έλληνας υπουργός σημείωσε ότι οι πιέσεις στα σύνορα αναδεικνύουν εκ νέου την ανάγκη για αποτελεσματική φύλαξη, συνεργασία με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης και καταπολέμηση των δικτύων διακινητών. Παράλληλα, συνέδεσε τη μεταναστευτική συνεργασία με τη συνολικότερη στρατηγική σχέση ΕΕ – Μαρόκου, η οποία επεκτείνεται πλέον σε τομείς όπως η ψηφιακή συνδεσιμότητα, η πράσινη ενέργεια και η περιφερειακή ασφάλεια.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Πράσινη Εταιρική Σχέση ΕΕ – Μαρόκου, που υπεγράφη τον Οκτώβριο του 2022 και αποτέλεσε την πρώτη αντίστοιχη συμφωνία της Ευρωπαϊκής Ένωσης με χώρα-εταίρο. Η Αθήνα βλέπει σημαντικό πεδίο συνεργασίας σε έργα καθαρής ενέργειας, διαχείρισης υδάτων και υποδομών, τομείς στους οποίους και οι δύο χώρες επιδιώκουν να διευρύνουν τη διμερή τους συνεργασία.

Κοινή γραμμή σε Διεθνές Δίκαιο και περιφερειακή σταθερότητα

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης υπογράμμισε ότι Ελλάδα και Μαρόκο συνδέονται με μακρόχρονους δεσμούς φιλίας και αμοιβαίας εμπιστοσύνης, επισημαίνοντας ότι ως μεσογειακές χώρες αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις και διαθέτουν σημαντικά πεδία σύγκλισης.

Κατά τις συνομιλίες των δύο υπουργών έγινε εκτενής συζήτηση για τα διμερή και περιφερειακά ζητήματα, με την ελληνική πλευρά να τονίζει ότι η στρατηγική σύγκλιση των δύο χωρών στηρίζεται στον σεβασμό του Διεθνούς Δικαίου, της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών και της πολυμερούς διπλωματίας.

Ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η Ελλάδα, ως εκλεγμένο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, κινείται με βάση τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το Διεθνές Δίκαιο, συμπεριλαμβανομένου του Δικαίου της Θάλασσας, επιδιώκοντας να λειτουργεί ως αξιόπιστος συνομιλητής και να προωθεί την ειρηνική επίλυση των διαφορών.

Η Δυτική Σαχάρα στο τραπέζι των συνομιλιών

Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στη Δυτική Σαχάρα, ενόψει της εξέτασης για την ανανέωση της εντολής της αποστολής του ΟΗΕ στην περιοχή, η οποία λήγει στις 31 Οκτωβρίου 2026.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης επανέλαβε ότι η Ελλάδα στηρίζει την πολιτική διαδικασία υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών και χαιρέτισε την υιοθέτηση της απόφασης 2797 του Συμβουλίου Ασφαλείας το 2025. Όπως ανέφερε, η Αθήνα θα συμμετάσχει εκ νέου ενεργά στη διαμόρφωση του σχετικού ψηφίσματος, στο πλαίσιο της προεδρίας της στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Παράλληλα, χαρακτήρισε την πρόταση αυτονομίας του Μαρόκου ως «σοβαρή και αξιόπιστη συμβολή» στην υπό εξέλιξη διαδικασία του ΟΗΕ, εκτιμώντας ότι θα μπορούσε να αποτελέσει την πλέον εφικτή βάση για την εξεύρεση μιας δίκαιης, διαρκούς και αμοιβαία αποδεκτής λύσης.

Ασφάλεια στη Μεσόγειο και ρόλος του Μαρόκου

Οι δύο υπουργοί συζήτησαν ακόμη τις προκλήσεις ασφαλείας στη Μεσόγειο και τη Βόρεια Αφρική, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να χαρακτηρίζει το Μαρόκο σημαντικό πυλώνα σταθερότητας στην περιοχή και να αναγνωρίζει τον ρόλο του στην οικονομική και πολιτική ανάπτυξη της αφρικανικής ηπείρου.

Στο ίδιο πλαίσιο εξετάστηκε η θαλάσσια ασφάλεια και η ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Η ελληνική πλευρά υπενθύμισε τον ρόλο της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή επιχείρηση EUNAVFOR ASPIDES στην Ερυθρά Θάλασσα και τη σημασία που αποδίδει στην προστασία των θαλάσσιων μεταφορών και των διεθνών εμπορικών οδών.

Από την πράσινη ενέργεια έως το Μουντιάλ του 2030

Πέρα από τα γεωπολιτικά ζητήματα, οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι υπάρχει σημαντικό περιθώριο για ενίσχυση των οικονομικών και εμπορικών σχέσεων. Οι ελληνικές εξαγωγές προς το Μαρόκο παραμένουν σε μεγάλο βαθμό συγκεντρωμένες στα πετρελαιοειδή και η Αθήνα επιδιώκει μεγαλύτερη διαφοροποίηση.

Το Μαρόκο αντιμετωπίζεται από την ελληνική πλευρά ως πύλη προς τις αγορές της Υποσαχάριας Αφρικής, ενώ ιδιαίτερες ευκαιρίες διαβλέπονται στις υποδομές ενόψει και του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2030, το οποίο θα συνδιοργανώσει η χώρα.

Στη συνάντηση εξετάστηκαν επίσης προοπτικές συνεργασίας στην πράσινη ενέργεια, τη διαχείριση υδάτων, τα λιμάνια, τη ναυτιλία και τον αγροδιατροφικό τομέα, ο οποίος αποτελεί βασική προτεραιότητα και για τις δύο χώρες.

Για την προώθηση των παραπάνω σχεδίων, οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι απαιτείται ενίσχυση των επαφών τόσο σε κυβερνητικό όσο και σε επιχειρηματικό επίπεδο. Σε αυτό το πλαίσιο, η Αθήνα θεωρεί ότι η σύγκληση της 8ης Συνόδου της Μεικτής Διυπουργικής Επιτροπής μπορεί να λειτουργήσει ως βασικό εργαλείο για νέες επενδυτικές και εμπορικές συμφωνίες.

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης κατέληξε ότι η επίσκεψη του Νάσερ Μπουρίτα στην Αθήνα δίνει νέα δυναμική στις σχέσεις Ελλάδας – Μαρόκου, με στόχο όχι μόνο την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας αλλά και τη συμβολή στη σταθερότητα της ευρύτερης Μεσογείου και της Βόρειας Αφρικής.