«Η πολιτική υπευθυνότητα απαιτεί να λέμε ολόκληρη την αλήθεια» τονίζει ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος, απαντώντας στην κριτική που διατύπωσε νωρίτερα ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς, με αφορμή τη σημερινή ανάρτηση του υπουργού για τα κυβερνητικά μέτρα στήριξης απέναντι στο στεγαστικό.
Ο κ. Σκέρτσος υπογραμμίζει ότι «Προτιμώ να παραμείνω στα στοιχεία και στους ανθρώπους που χρειάζονται λύσεις» και παραθέτει δεδομένα της Eurostat. Βάσει αυτών, το ποσοστό όσων κατοικούν σε νοικοκυριά όπου η στέγαση ξεπερνά το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος διαμορφωνόταν στο 36,2% το 2019, ενώ το 2025 έφτασε το 26,4%.
Παράλληλα, ζητεί από το ΠΑΣΟΚ να είναι συνεπές στις αναφορές του σε παραδείγματα άλλων χωρών. Όπως σημειώνει, έως πρόσφατα το κόμμα προέβαλλε την Ισπανία ως υπόδειγμα στεγαστικής πολιτικής, ενώ σήμερα χιλιάδες πολίτες της χώρας διαδηλώνουν διεκδικώντας προσιτή κατοικία και ενισχυμένη προστασία.
«Όταν προβάλλουμε ένα παράδειγμα ως επιτυχημένο, οφείλουμε να εξετάζουμε και τα αποτελέσματά του», σημειώνει, προσθέτοντας ότι «το στεγαστικό απαιτεί εφαρμόσιμες πολιτικές και διαρκή αξιολόγηση».
Η πλήρης απάντηση του υπουργού Επικρατείας:
«Στην ανάρτησή μου για το στεγαστικό, το ΠΑΣΟΚ απάντησε με προσωπικούς χαρακτηρισμούς και ευχολόγια. Εγώ προτιμώ να μείνω στα δεδομένα και στους ανθρώπους που έχουν ανάγκη από λύσεις.
Η πίεση στη στέγαση είναι υπαρκτή. Όπως συμβαίνει και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με σημαντικές αυξήσεις στις τιμές των ακινήτων και των ενοικίων. Αυτό καθιστά αναγκαία την εντατικότερη προσπάθεια και την ταχύτερη επίτευξη αποτελεσμάτων.
Η πολιτική υπευθυνότητα, όμως, επιβάλλει να παρουσιάζουμε ολόκληρη την αλήθεια.
Τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν ότι το ποσοστό των ανθρώπων που κατοικούν σε νοικοκυριά όπου η στέγαση καταναλώνει περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος ήταν:
▪️ 36,2% το 2019, και
▪️ 26,4% το 2025.
Πρόκειται για υποχώρηση 9,8 ποσοστιαίων μονάδων. Το 2019 η Ελλάδα βρισκόταν στην πρώτη θέση ως προς αυτόν τον αρνητικό δείκτη, ενώ σήμερα το ποσοστό των ανθρώπων που αντιμετωπίζουν αυτή την επιβάρυνση είναι αισθητά μικρότερο, ως αποτέλεσμα της πολιτικής που εφαρμόζεται.
Αυτό δεν συνεπάγεται ούτε μείωση των ενοικίων ούτε επίλυση του στεγαστικού προβλήματος. Δείχνει, ωστόσο, πως ο συγκεκριμένος δείκτης δεν επιβεβαιώνει τον ισχυρισμό της αντιπολίτευσης ότι η κατάσταση στη χώρα χειροτερεύει συνεχώς σε κάθε επίπεδο.
Το ίδιο ισχύει και για τον ισχυρισμό περί «μόνο αδράνειας και επιδότησης της ζήτησης».
Η αξιοποίηση ανενεργών δημόσιων ακινήτων για κοινωνικές κατοικίες, οι ενισχύσεις για ανακαίνιση και διάθεση κλειστών κατοικιών στην αγορά, τα φορολογικά κίνητρα στις μακροχρόνιες μισθώσεις, οι περιορισμοί στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις και η απαγόρευση βραχυχρόνιας εκμίσθωσης ακινήτων που συνδέονται με τη Golden Visa αποτελούν κυβερνητικές παρεμβάσεις στην προσφορά κατοικίας, παρά όσα επιχειρεί να παρουσιάσει διαφορετικά το ΠΑΣΟΚ. Επιπλέον, το κόμμα εισηγείται ορισμένα εργαλεία που βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή, την ίδια στιγμή που υποστηρίζει ότι δεν γίνεται τίποτα.
Σε ό,τι αφορά τα κίνητρα για την ανέγερση κατοικιών που θα διατίθενται με μακροχρόνια μίσθωση (build to rent), πρόκειται για μέτρο που υιοθετούν όλες οι χώρες με προγράμματα προσιτής στέγης. Η ουσία της συζήτησης είναι οι όροι εφαρμογής: ποιοι θα έχουν πρόσβαση, σε ποιο ύψος θα οριστεί το ενοίκιο, για πόσο διάστημα θα παραμένουν δεσμευμένα τα ακίνητα και με ποιον τρόπο θα διαφυλάσσεται η ποιότητα ζωής στις πόλεις. Αυτά είναι τα ζητήματα που πρέπει να τεθούν με συγκεκριμένο και δημόσιο τρόπο.
Η πρόταση του ΠΑΣΟΚ για 40.000 κοινωνικές κατοικίες δεν συνοδεύεται από αρκετές βασικές διευκρινίσεις: δεν προσδιορίζει τα ακίνητα που θα αξιοποιηθούν, το κόστος, την ύπαρξη εξασφαλισμένης χρηματοδότησης ή το χρονοδιάγραμμα. Θα την εξετάσουμε με την ίδια σοβαρότητα που ζητούμε να επιδεικνύεται και για τις δικές μας πολιτικές.
Απαιτείται επίσης συνέπεια στην επίκληση διεθνών παραδειγμάτων. Το ΠΑΣΟΚ είχε παρουσιάσει μέχρι πρόσφατα την Ισπανία ως πρότυπο για τη στεγαστική πολιτική, αλλά σήμερα χιλιάδες Ισπανοί πραγματοποιούν διαδηλώσεις ζητώντας προσιτές κατοικίες και πιο αποτελεσματική προστασία.
Υπάρχει ακόμη ένα σαφές δεδομένο για την εφαρμογή: η ισπανική γραμμή ICO Vivienda του Ταμείου Ανάκαμψης σχεδιάστηκε με χρηματοδότηση 4 δισ. ευρώ και εκτίμηση για περίπου 43.000 κατοικίες. Ωστόσο, στον επίσημο απολογισμό έως τις 30 Σεπτεμβρίου εμφανίζονται συμβασιοποιημένα 568 εκατομμύρια ευρώ για 4.675 κατοικίες. Η υλοποίηση απέχει σημαντικά από τον αρχικό σχεδιασμό.
Κατά την αναθεώρηση του δικού μας Ταμείου Ανάκαμψης συμπεριλάβαμε το «Σπίτι μου ΙΙ», στο πλαίσιο του οποίου εγκρίθηκαν δάνεια πρώτης κατοικίας για περίπου 15.000 νοικοκυριά. Τα εργαλεία είναι διαφορετικά, αλλά ο στόχος κοινός: οι διαθέσιμοι πόροι να οδηγούν σε πραγματική δυνατότητα εξασφάλισης στέγης.
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι Ισπανοί δεν είναι λόγος για να αισθανόμαστε ικανοποίηση. Αποτελούν υπενθύμιση ότι χρειάζονται εφαρμόσιμες πολιτικές για το στεγαστικό και συνεχής αξιολόγηση. Όταν χαρακτηρίζουμε ένα παράδειγμα επιτυχημένο, οφείλουμε να εξετάζουμε και τις επιδόσεις του.
Οι πολίτες έχουν κάθε δικαίωμα να ζητούν περισσότερα από εμάς. Δική μας υποχρέωση είναι να επιταχύνουμε τις προσπάθειες, να προχωρούμε σε διορθώσεις και να λογοδοτούμε.»
Η ανησυχία για την κατοικία χρειάζεται διάλογο με ειλικρίνεια και σεβασμό, αλλά και λύσεις που μπορούν να εφαρμοστούν. Το κριτήριο που αφορά όλους είναι πόσοι ακόμη άνθρωποι θα καταφέρουν να κατοικήσουν σε σπίτι με κόστος που μπορούν να καλύψουν».
