Τη στρατηγική σχέση Ελλάδας και ΗΠΑ, τα μέτρα για το ενεργειακό κόστος και την αρωγή προς τους πληγέντες στην Κρήτη θέτει στο επίκεντρο της κυριακάτικης ανασκόπησης του κυβερνητικού έργου ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Ο πρωθυπουργός παρουσιάζει επίσης τις οικονομικές προοπτικές για το 2027 και σημειώνει ότι, για πρακτικούς λόγους, από εδώ και πέρα η ανασκόπηση θα έχει μικρότερη έκταση.

Η επίσκεψη του Μάρκο Ρούμπιο στην Αθήνα αποτελεί αφορμή για τον πρωθυπουργό να αναφερθεί στον αναβαθμισμένο γεωπολιτικό ρόλο της Ελλάδας και στη στενότερη συνεργασία της με την Ουάσιγκτον στους τομείς της άμυνας και της ενέργειας. Στην ανάρτηση ξεχωρίζουν ο Κάθετος Διάδρομος φυσικού αερίου και ο εκσυγχρονισμός της Πολεμικής Αεροπορίας.

Στο οικονομικό πεδίο, ο πρωθυπουργός κάνει λόγο για επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος στις ενεργοβόρες βιομηχανίες, η οποία εκτιμάται ότι θα μειώσει το κόστος κατά 95 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, έως το 2028 προβλέπεται πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος που πλησιάζει το 1 δισ. ευρώ, για επενδύσεις με στόχο την ενεργειακή ανθεκτικότητα.

Για τις πληγείσες κατοικίες στην Κρήτη προβλέπεται κρατική κάλυψη έως και 100% και για τον εξοπλισμό επιχειρήσεων 70%, καθώς και φορολογικές, ασφαλιστικές και τραπεζικές διευκολύνσεις. Ο πρωθυπουργός παρουσιάζει ακόμη το νέο e112, το οποίο θα επιτρέπει επικοινωνία με μήνυμα ή βίντεο και θα συνδέει τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Ο πρωθυπουργός ολοκληρώνει την αναφορά του στα οικονομικά με το προσχέδιο του προϋπολογισμού, το οποίο προβλέπει ανάπτυξη 2,3% για το 2027 και συνδέει την πορεία της οικονομίας με τη στήριξη της κοινωνίας. Η ανάρτηση σηματοδοτεί επίσης τη μετάβαση σε πιο σύντομη εβδομαδιαία ανασκόπηση, ενώ ζητείται και η γνώμη των πολιτών.

Ολόκληρη η ανάρτηση του πρωθυπουργού:

Συχνά μια είδηση αποκτά τη σημασία της όχι μόνο από το ίδιο το γεγονός, αλλά και από όσα φανερώνει για τη διεθνή θέση και τον ρόλο μιας χώρας. Η επίσκεψη στην Αθήνα του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο, ήταν μια τέτοια εξέλιξη, καθώς φώτισε τη βαρύτητα της Ελλάδας σε μια περιοχή με μεταβαλλόμενες γεωπολιτικές ισορροπίες και αυξανόμενη σημασία των συνεργασιών. Ταυτόχρονα, επιβεβαίωσε το εύρος των σχέσεων Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίες αποκτούν ουσιαστικό περιεχόμενο σε όλο και περισσότερους τομείς, όπως φάνηκε στον 6ο Γύρο Στρατηγικού Διαλόγου Ελλάδας – ΗΠΑ: από την ασφάλεια, την άμυνα, την ενέργεια και τη ναυτιλία έως την τεχνολογία, τις επενδύσεις και τις περιφερειακές συνεργασίες. Η Ελλάδα ενισχύει τη θέση της ως αξιόπιστος εταίρος και ως γέφυρα ανάμεσα στην Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Μέση Ανατολή, τον αραβικό κόσμο και τις χώρες του Κόλπου, εδραιώνοντας παράλληλα τον ρόλο της ως πυλώνα σταθερότητας σε μια ασταθή περιοχή.

Η Αθήνα και η Ουάσιγκτον επιδιώκουν να προχωρήσουν ακόμη περισσότερο τη συνεργασία τους, δίνοντάς της πιο απτό και πρακτικό χαρακτήρα. Ενέργεια και άμυνα είναι δύο βασικοί τομείς όπου αυτό γίνεται ήδη ορατό. Μέσω του Κάθετου Διαδρόμου, η Ελλάδα αποκτά καλύτερες προοπτικές να λειτουργήσει ως κόμβος διοχέτευσης φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά, ενώ διευρύνονται και οι δυνατότητες αξιοποίησης αμερικανικού LNG.

Στον ενεργειακό τομέα, η συνεργασία υπηρετεί την ασφάλεια του εφοδιασμού και τη διαφοροποίηση των πηγών και των οδών μεταφοράς ενέργειας προς την Ευρώπη. Στην άμυνα, περιλαμβάνει τόσο την αναβάθμιση των F-16 σε Viper και την ένταξη των F-35 στην Πολεμική Αεροπορία όσο και μακροπρόθεσμα προγράμματα προμήθειας αμυντικού υλικού. Σε αυτήν εντάσσεται και η συμμετοχή της Ελλάδας στο Πρόγραμμα Κρατικής Συνεργασίας της Εθνοφρουράς των ΗΠΑ με την Πολιτεία της Φλόριντα. Οι διαφορετικές αυτές δράσεις συνδέουν τον εκσυγχρονισμό των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με τη διαλειτουργικότητα και την ενίσχυση της συνεργασίας των δύο χωρών. Θέλω, τέλος, να συγχαρώ τον υπουργό Εξωτερικών και ολόκληρη την ομάδα του Υπουργείου για την άρτια διοργάνωση της επίσκεψης και του στρατηγικού διαλόγου.

Προτού αναφερθώ στα γεγονότα της εβδομάδας, σκέφτηκα ότι ίσως χρειάζεται μια αλλαγή στη δομή της ανασκόπησης. Όταν ξεκίνησε, τον Νοέμβριο του 2022, το εγχείρημα είχε ως στόχο να μου δίνει τη δυνατότητα να ενημερώνω κάθε εβδομάδα, πιο άμεσα, για όσα προχωρούν στη χώρα. Αφορούσε μικρές και μεγάλες αλλαγές, αποφάσεις, έργα και παρεμβάσεις που συχνά μένουν έξω από τον γρήγορο ρυθμό της επικαιρότητας, παρότι επηρεάζουν την καθημερινότητα και τη συνολική μας πορεία. Θεωρώ ότι εξακολουθεί να έχει χρησιμότητα.

Γνωρίζω, ωστόσο, από όσα μου λένε πολίτες που συναντώ, ότι η μεγάλη έκταση της ανασκόπησης συχνά κουράζει. Έτσι, σήμερα επιχειρώ μια καινούργια «φόρμουλα»: πιο σύντομη και πιο ξεκάθαρη, ίσως πιο κοντά στην αρχική της μορφή. Θα φανεί αν αυτή η εκδοχή λειτουργεί καλύτερα· θέλω να ακούσω και τη δική σας άποψη.

Ας δούμε, λοιπόν, τα σημαντικότερα γεγονότα της εβδομάδας:

  • Στον τομέα της ενέργειας, ενεργοποιούμε άμεσα επιδότηση ηλεκτρικού ρεύματος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, με τη χρήση των νέων ευρωπαϊκών εργαλείων κρατικών ενισχύσεων. Η παρέμβαση αναμένεται να μειώσει κατά 95 εκατ. ευρώ τα βάρη της ελληνικής παραγωγής. Αφορά κλάδους όπως τα τρόφιμα, τα χαρτικά, τα πλαστικά και το τσιμέντο, προϊόντα άμεσα συνδεδεμένα με την παραγωγή και τις μεταφορές, αλλά και με την τελική τιμή που βρίσκει κάθε νοικοκυριό στο ράφι.
  • Μετά το ακραίο καιρικό φαινόμενο στην Κρήτη, προτεραιότητά μας είναι να λάβουν γρήγορα στήριξη οι άνθρωποι και να μπορέσουν να αποκαταστήσουν την καθημερινότητά τους. Οι αυτοψίες έχουν αρχίσει, ενώ η κρατική ενίσχυση φτάνει στο 100% για τις κατοικίες που επλήγησαν και στο 70% για τον εξοπλισμό των επιχειρήσεων. Ενεργοποιούνται ακόμη φορολογικές, ασφαλιστικές και τραπεζικές διευκολύνσεις, μαζί με τη συνδρομή του ΕΛΓΑ για το φυτικό και ζωικό κεφάλαιο. Επιπλέον, μέσω κρατικής αρωγής διατίθενται 97,8 εκατ. ευρώ σε Δήμους και Περιφέρειες, για την αποκατάσταση ζημιών και την ενίσχυση βασικών υποδομών που επλήγησαν από φυσικά φαινόμενα.
  • Τα γεγονότα στην Κρήτη υπενθυμίζουν και τη σημασία του 112, που συμβάλλει στην έγκαιρη απομάκρυνση των πολιτών από περιοχές υψηλού κινδύνου. Για να αποκτήσει ακόμη πιο σύγχρονη και διαλειτουργική μορφή, προχωρούμε στο επόμενο βήμα, το νέο e112: θα δίνεται η δυνατότητα επικοινωνίας με τις αρχές μέσω μηνύματος ή βίντεο, θα υπάρχει αθόρυβο κουμπί ειδοποίησης και αυτόνομη πρόσβαση για ανθρώπους με προβλήματα ακοής ή ομιλίας. Το σύστημα θα διασυνδέει σε πραγματικό χρόνο την Αστυνομία, την Πυροσβεστική, το ΕΚΑΒ και το Λιμενικό.
  • Για να ενισχύσουμε τους αλιείς, διπλασιάζουμε την επιδότηση στο πετρέλαιο αλιείας για την περίοδο Απριλίου-Αυγούστου, φτάνοντας έως τα 32 λεπτά ανά λίτρο. Εξετάζουμε ήδη και επιπλέον τρόπους στήριξης του κλάδου· θα μπορώ να δώσω περισσότερες λεπτομέρειες προς το τέλος του μήνα.
  • Στον χώρο της παιδείας, το Πανεπιστήμιο Πατρών ξεκίνησε το νέο αγγλόφωνο προπτυχιακό πρόγραμμα Ιατρικής. Είναι το 16ο αγγλόφωνο πρόγραμμα σε ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο, ενώ σε λειτουργία βρίσκονται ήδη 200 αγγλόφωνα μεταπτυχιακά. Η ανταπόκριση ήταν ισχυρή, καθώς κατατέθηκαν 168 αιτήσεις από 23 χώρες. Είναι θετικό ότι τα δημόσια πανεπιστήμιά μας ενισχύουν τη διεθνή τους παρουσία και προσελκύουν νέους ανθρώπους, ακαδημαϊκούς και ερευνητές από το εξωτερικό.
  • Στην Κάλυμνο ολοκληρώθηκε μία ακόμη αναβάθμιση του ΕΣΥ: ανακαινίστηκε πλήρως η Καρδιολογική Κλινική, δίπλα στα ΤΕΠ του νοσοκομείου, τα οποία είχαν ανακαινιστεί πρόσφατα. Η χρηματοδότηση του έργου προήλθε από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ η Κατερίνα και ο Ηλίας Καθοπούλης προσέφεραν δωρεά για τον εξοπλισμό της Κλινικής.
  • Πολλές παρεμβάσεις για την περιφέρεια προχώρησαν αυτή την εβδομάδα. Διατίθενται 2 εκατ. ευρώ για τη στέγαση γιατρών και εκπαιδευτικών στον Άγιο Ευστράτιο, στο Αμάρι και στη Δυτική Σάμο, 5,13 εκατ. ευρώ για μαθητικές εστίες σε 20 Δήμους και 6 εκατ. ευρώ για τα νοσοκομεία Βόλου, Καρδίτσας, Τρικάλων και Λάρισας. Παράλληλα, άρχισαν οι εργασίες του αρδευτικού δικτύου στη Νέα Μεσημβρία, υπεγράφη η σύμβαση για αντιπλημμυρικό έργο στην Καλαμάτα, προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός για την αναβάθμιση του Αθλητικού Κέντρου «Μίλτος Τεντόγλου» στα Γρεβενά και συνεχίζεται η αναβάθμιση του αεροδρομίου της Καρπάθου.
  • Στις Σκουριές της Χαλκιδικής εγκαινιάστηκε η επένδυση 2 δισ. δολαρίων της «Ελληνικός Χρυσός» για την κατασκευή νέου μεταλλείου χρυσού και χαλκού, το οποίο θα λειτουργήσει με αυστηρές περιβαλλοντικές προδιαγραφές. Κατά την κατασκευή απασχολήθηκαν περισσότεροι από 5.000 άνθρωποι, ενώ στη λειτουργία του θα δημιουργηθούν 3.000 μόνιμες θέσεις εργασίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η συμφωνία δίνει προτεραιότητα σε εργαζομένους και προμηθευτές της Χαλκιδικής, ώστε τα οφέλη της ανάπτυξης να παραμένουν και να γίνονται ορατά στον τόπο.
  • Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε ειδικά στην Ελλάδα το πράσινο φως για να επεκταθεί η εθνική ρήτρα διαφυγής και στις δαπάνες που αφορούν την ενεργειακή ανθεκτικότητα. Έτσι, δημιουργείται πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για επενδύσεις σχεδόν 1 δισ. ευρώ μέχρι το 2028, χωρίς επιβάρυνση των δημοσιονομικών στόχων μας. Τα κονδύλια θα κατευθυνθούν σε δράσεις όπως η εγκατάσταση αντλιών θερμότητας και ηλιακών θερμοσιφώνων για 100.000 δικαιούχους, η αποθήκευση καθαρής ενέργειας και η ενεργειακή αναβάθμιση σχολείων και δημόσιων κτιρίων.
  • Η Ελληνική Αστυνομία και η Υποδιεύθυνση Δίωξης Οικονομικών Εγκλημάτων του ελληνικού FBI σημείωσαν σημαντική επιτυχία, εξαρθρώνοντας οργάνωση η οποία, σύμφωνα με τις αρχές, φέρεται να εξαπατούσε τον e-ΕΦΚΑ και να συμμετείχε σε εκτεταμένη φοροδιαφυγή, προκαλώντας ζημία άνω των 5 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο. Έχουν πραγματοποιηθεί 8 συλλήψεις και η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη. Την ίδια ώρα, αρμόδιες υπηρεσίες κατέθεσαν μηνύσεις σε 18 influencers, τράπερ και δημιουργούς περιεχομένου για την προώθηση παράνομου τζόγου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Η αντιμετώπιση της ανομίας συνεχίζεται.
  • Η αναβάθμιση του ιστορικού γηπέδου του Ολυμπιακού, «Γεώργιος Καραϊσκάκης», προχώρησε ακόμη ένα βήμα αυτή την εβδομάδα. Το σχέδιο προβλέπει ιδιωτική επένδυση ύψους 250 εκατ. ευρώ για την κατασκευή νέου γηπέδου 53.000 θέσεων, αντάξιου της ιστορίας της ομάδας. Οι απαραίτητες νομοθετικές πρωτοβουλίες έχουν δρομολογηθεί, με τις εργασίες να προγραμματίζεται να αρχίσουν τον Μάιο του 2027.

Τον επίλογο αποτελεί το προσχέδιο του Προϋπολογισμού του 2027, το οποίο κατατέθηκε αυτή την εβδομάδα. Για έβδομη διαδοχική χρονιά, η ελληνική οικονομία αναμένεται να καταγράψει ανάπτυξη πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης: 2% το 2026 και 2,3% το 2027. Οι επιδόσεις αυτές δίνουν τη δυνατότητα να στηρίζεται η κοινωνία, να εξοφλούνται νωρίτερα χρέη και να διατηρούνται εφεδρείες απέναντι σε όσα ενδέχεται να φέρει ένας δύσκολος χειμώνας. Τα τελευταία χρόνια έχει επιτευχθεί σημαντικό έργο. Αυτό συνεπάγεται την ευθύνη να παραμείνουμε στην ίδια πορεία και να συνεχίσουμε με την ίδια σοβαρότητα, ώστε τα κεκτημένα να αποτελέσουν αφετηρία για όσα απομένουν να γίνουν.

Πώς σας φαίνεται η ανασκόπηση σε αυτή τη μορφή; Ελπίζω η συγκεκριμένη δομή να είναι πιο βοηθητική. Όπως πάντα, αναμένω τα σχόλιά σας. Καλή σας ημέρα!