Το δίκτυο αστικών συγκοινωνιών της Αθήνας αλλάζει, με νέες παρεμβάσεις στα μέσα σταθερής τροχιάς και στη δημοτική συγκοινωνία. Η σταδιακή ανακατασκευή του στόλου της Γραμμής 1 του μετρό και η πιλοτική έναρξη του Athens Move με ηλεκτρικά λεωφορεία αποτελούν δύο από τις πρόσφατες πρωτοβουλίες που βρίσκονται σε εξέλιξη στην πρωτεύουσα.
Στις 7 Οκτωβρίου κυκλοφόρησε στον Ηλεκτρικό ο πρώτος συρμός που ολοκλήρωσε την ανακατασκευή του, 22 χρόνια έπειτα από την τελευταία ενίσχυση της Γραμμής 1 με νέο τροχαίο υλικό. Αποτελεί τον πρώτο από τους 14 συρμούς 8ης παραλαβής που ανακατασκευάζονται εκτενώς στο πλαίσιο προγράμματος το οποίο υλοποιείται για λογαριασμό της ΣΤΑ.ΣΥ.
Σε υπηρεσία από τις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι συρμοί εξοπλίζονται με νέους κινητήρες, αναβαθμισμένα συστήματα έλξης και σύγχρονο ηλεκτρολογικό και πνευματικό εξοπλισμό. Προστίθενται επίσης σύγχρονα μέσα ασφάλειας και ενημέρωσης, καθώς και παρεμβάσεις για καλύτερη προσβασιμότητα. Στους εσωτερικούς χώρους τοποθετούνται φωτισμός LED, νέα καθίσματα, νέα δάπεδα και παράθυρα, ενώ αναβαθμίζεται και ο κλιματισμός.
Η ισπανική CAF πραγματοποιεί τις εργασίες στον Βόλο, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, και το έργο εκτιμάται ότι θα έχει ολοκληρωθεί έως το 2027, σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Ο δεύτερος συρμός περνά ήδη στατικές δοκιμές και τέσσερις συρμοί βρίσκονται ταυτόχρονα σε διαδικασία ανακατασκευής.
Ανακαινίσεις σταθμών και έργα στις υποδομές
Οι εργασίες για τη Γραμμή 1 αφορούν και τους σταθμούς, πέρα από την ανανέωση των συρμών. Έχουν ολοκληρωθεί οι ανακαινίσεις στην Ομόνοια, τη Βικτώρια, τα Πετράλωνα και την Κηφισιά, ενώ το έργο βρίσκεται σε εξέλιξη στον σταθμό Μοναστηράκι.
Στην Καλλιθέα σχεδιάζονται έργα που θα διευκολύνουν την προσβασιμότητα, ενώ το 2027 προβλέπονται αντίστοιχες παρεμβάσεις και στους άλλους 23 σταθμούς, με διαθέσιμο προϋπολογισμό 7 εκατ. ευρώ. Ταυτόχρονα, προγραμματίζεται η αλλαγή ανελκυστήρων και κυλιόμενων κλιμάκων, ενώ στους σταθμούς έχουν ήδη εγκατασταθεί νέες ράμπες.
Προβλέπεται, επίσης, επένδυση 4,9 εκατ. ευρώ για προληπτική συντήρηση 16 χιλιομέτρων σκυρογραμμής, η οποία περιλαμβάνει αλλαγή σιδηροτροχιών, συγκολλήσεις και ανανέωση της υποδομής. Στα Πετράλωνα αναβαθμίζεται ακόμη η σιδηροδρομική γέφυρα Πουλόπουλου, με έργο 2,8 εκατ. ευρώ που αποσκοπεί να παρατείνει τη διάρκεια ζωής της κατά 50 χρόνια. Προβλέπεται, επιπλέον, επιθεώρηση και έλεγχος των 40 πεζογεφυρών που βρίσκονται πάνω από τις γραμμές.
Το πρόγραμμα ανανέωσης του στόλου προβλέπει και επιπλέον συρμούς πέρα από τους 14. Στον σχεδιασμό έχει ενταχθεί διαγωνισμός, ύψους 60 εκατ. ευρώ, για την ανακατασκευή ακόμη 10 συρμών 10ης παραλαβής, με χρηματοδοτική στήριξη από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο.
Σε δοκιμαστική εφαρμογή βρίσκεται σύστημα που συλλέγει την ενέργεια από το φρενάρισμα και την αποδίδει ξανά στο δίκτυο. Η ενέργεια που αναμένεται να ανακτηθεί υπολογίζεται σε 4.500 MWh τον χρόνο. Το έργο κοστολογείται στα 4,1 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από το ΕΣΠΑ.
Η αύξηση των δρομολογίων στον Ηλεκτρικό
Οι εργασίες στη Γραμμή 1 συνοδεύονται από ενίσχυση της συγκοινωνιακής δραστηριότητας. Κατά το πρώτο οκτάμηνο του 2026 έγιναν 843 δρομολόγια περισσότερα από όσα την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ οι επικυρώσεις εισιτηρίων κατέγραψαν άνοδο 8%.
Για την επιτήρηση των αμαξοστασίων και τμημάτων του υπέργειου δικτύου αξιοποιούνται drones εξοπλισμένα με θερμικές κάμερες και προβολείς. Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η αντικατάσταση της περίφραξης από ασφαλέστερα κιγκλιδώματα.
Στη Γραμμή 1 καταγράφηκαν το πρώτο οκτάμηνο του 2026 843 επιπλέον δρομολόγια σε σύγκριση με το ίδιο διάστημα του 2025 και αύξηση 8% στις επικυρώσεις εισιτηρίων. Την ίδια ώρα, το Athens Move περνά σε πιλοτική λειτουργία με 17 ηλεκτρικά λεωφορεία, τέσσερις γραμμές, περίπου 40 χιλιόμετρα διαδρομών και 185 στάσεις.
Athens Move: 17 ηλεκτρικά λεωφορεία σε τέσσερις γραμμές
Την ίδια περίοδο, το Athens Move εισέρχεται στο στάδιο της πιλοτικής εφαρμογής, ως μια ακόμη παρέμβαση στις αστικές μετακινήσεις. Στις 8 Οκτωβρίου έγινε η παρουσίαση των πρώτων ηλεκτρικών λεωφορείων της νέας δημοτικής συγκοινωνίας του Δήμου Αθηναίων, η οποία έχει σχεδιαστεί για να συμπληρώνει τις γραμμές του ΟΑΣΑ και τα μέσα σταθερής τροχιάς.
Στον σχεδιασμό προβλέπονται 17 ηλεκτρικά λεωφορεία, τέσσερις νέες γραμμές, περίπου 40 χιλιόμετρα διαδρομών και 185 στάσεις. Οι συνδέσεις θα εξυπηρετούν τις διαδρομές Νέος Κόσμος–Πετράλωνα–Κεραμεικός, Κάτω Πατήσια–Σεπόλια–Κεραμεικός, Προμπονάς–Άνω Πατήσια–Κυψέλη και Αττική–Κυψέλη.
Το νέο δίκτυο έχει συνολικό προϋπολογισμό 11,75 εκατ. ευρώ, με χρηματοδότηση από το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο σχεδιασμός στηρίχθηκε σε συγκοινωνιακή μελέτη της Αναπτυξιακής Αθήνας, η οποία κατέγραψε περιοχές με περιορισμένη προσβασιμότητα, μεγαλύτερη εξάρτηση από το ΙΧ και υψηλότερο κόστος μετακίνησης.
Στο σχέδιο προβλέπονται, επίσης, οι αναγκαίες εγκαταστάσεις φόρτισης και η αναβάθμιση των στάσεων, ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση για άτομα με αναπηρία, ηλικιωμένους και όσους αντιμετωπίζουν κινητικές δυσκολίες. Ο σχεδιασμός του δικτύου περιλαμβάνει τη σύνδεσή του με το Μετρό, τον ΗΣΑΠ και το Τραμ, καθώς και με την πεζή μετακίνηση, το ποδήλατο και άλλες μορφές μικροκινητικότητας.
