Lehman Brothers: Η κατάρρευση που πυροδότησε τον παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό πανικό | Σαν σήμερα 15 Σεπτεμβρίου

1963: Βόμβα εκρήγνυται στη 16th Street Baptist Church στο Μπέρμιγχαμ της Αλαμπάμα, σκοτώνοντας τέσσερα μαύρα κορίτσια. Η ρατσιστική επίθεση συγκλονίζει τις ΗΠΑ και γίνεται σύμβολο του αγώνα για τα πολιτικά δικαιώματα.

1254 – Μάρκο Πόλο (Marco Polo), Βενετός έμπορος και εξερευνητής που έγινε διάσημος για τα επικά του ταξίδια στην Κεντρική Ασία και την Κίνα. Ταξίδεψε από τη Βενετία μαζί με τον πατέρα και τον θείο του, φτάνοντας ως την αυλή του Κουμπλάι Χαν και παρέμεινε στην Ανατολή για σχεδόν 24 χρόνια. Κατέγραψε τις εμπειρίες του στο μνημειώδες έργο «Τα Ταξίδια του Μάρκο Πόλο», το οποίο αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για εξερευνητές όπως ο Κολόμβος και συνέβαλε στη γνωριμία της Ευρώπης με τον πολιτισμό και τα πλούτη της Άπω Ανατολής.

1890 – Άγκαθα Κρίστι (Agatha Christie), Αγγλίδα συγγραφέας, γνωστή ως «βασίλισσα του εγκλήματος» και κορυφαία δημιουργός αστυνομικών μυθιστορημάτων. Γεννήθηκε στο Τορκί και έγραψε 66 μυθιστορήματα, 14 συλλογές διηγημάτων και 16 θεατρικά έργα, δημιουργώντας αξεπέραστους χαρακτήρες όπως ο Ηρακλής Πουαρό και η Μις Μαρπλ. Τα βιβλία της έχουν πουλήσει πάνω από 2 δισεκατομμύρια αντίτυπα και έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 100 γλώσσες, ενώ πολλά έγιναν ταινίες, σειρές και θεατρικές παραστάσεις. Διέπρεψε στο μυστήριο, τη λογική και τη λεπτομερή πλοκή, επηρεάζοντας ανεξίτηλα τη λογοτεχνία του 20ού αιώνα.

1946 – Όλιβερ Στόουν (William Oliver Stone), αμερικανός σκηνοθέτης, σεναριογράφος και παραγωγός, από τις πιο επιδραστικές προσωπικότητες του σύγχρονου πολιτικού κινηματογράφου. Βετεράνος του Βιετνάμ, αποτύπωσε τις εμπειρίες του σε αριστουργήματα όπως «Platoon», «Born on the Fourth of July» και «JFK». Εντυπωσίασε με πολυβραβευμένα φιλμ που εστιάζουν τολμηρά στην ανθρώπινη και κοινωνική πάλη, κατακτώντας 3 Όσκαρ, Χρυσές Σφαίρες και διεθνή αναγνώριση. Μοναδικό του γνώρισμα, η αμφιλεγόμενη και συγκρουσιακή ματιά στα μεγάλα ζητήματα της Αμερικής.

1946 – Τόμι Λι Τζόουνς (Tommy Lee Jones), αμερικανός ηθοποιός και σκηνοθέτης, βραβευμένος με Όσκαρ, γνωστός για την έντονη παρουσία και τους πολυδιάστατους ρόλους του. Ξεχώρισε ως U.S. Marshal στο «The Fugitive», Agent K στη σειρά «Men in Black», πρωταγωνιστής στο «No Country for Old Men», «JFK» και «Lincoln», ενώ σκηνοθέτησε έργα όπως «The Three Burials of Melquiades Estrada» και «The Homesman». Δυναμικός, λιτός και βαθιά υποκριτικά συντονισμένος χαρακτήρας, έχει αναδειχθεί σε πρότυπο σύγχρονου αμερικανικού κινηματογράφου.

1956 – Ναταλία Τσαλίκη, ελληνίδα ηθοποιός με βαθιά και πολυδιάστατη θεατρική διαδρομή και χαρακτηριστική παρουσία στην τηλεόραση. Γεννήθηκε στην Αθήνα και σπούδασε στη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου. Έχει πρωταγωνιστήσει σε έργα μεγάλων θιάσων και σε σειρές-σταθμούς όπως «Άκρως Οικογενειακόν», «Θα μιλήσεις με τον δικηγόρο μου», «Άγριες Μέλισσες» και «10η Εντολή». 

1984 – Πρίγκιπας Χάρι της Αγγλίας (Prince Harry, Δούκας του Σάσσεξ). Δεύτερος γιος του Βασιλιά Καρόλου Γ’ και της πριγκίπισσας Νταϊάνα, γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 15 Σεπτεμβρίου 1984. Κατέχει την πέμπτη θέση στη σειρά διαδοχής του βρετανικού θρόνου, υπηρέτησε με διακρίσεις στον βρετανικό στρατό (Αφγανιστάν) και το 2018 παντρεύτηκε την Αμερικανίδα ηθοποιό Μέγκαν Μαρκλ. Μαζί με τη σύζυγό του επέλεξαν να αποχωρήσουν από τα βασιλικά τους καθήκοντα το 2020, ακολουθώντας ιδιωτική ζωή στις ΗΠΑ.

1938 – Γιαννούλης Χαλεπάς, κορυφαίος Έλληνας γλύπτης που σημάδεψε τη νεοελληνική τέχνη με μυθιστορηματική διαδρομή ανάμεσα στη δημιουργία και την προσωπική τραγωδία. Γεννημένος στον Πύργο της Τήνου το 1851, σπούδασε γλυπτική στην Αθήνα και το Μόναχο. Έργα του όπως η περίφημη «Κοιμωμένη» στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών, καθώς και πλήθος μαρμάρινων και γύψινων συνθέσεων, θεωρούνται αριστουργήματα του 19ου και 20ού αιώνα. Πάλεψε με ψυχική νόσο και κοινωνική απομόνωση, αλλά επανήλθε δυναμικά, βραβεύτηκε με το Αριστείο των Τεχνών και λατρεύτηκε ως ο «Βαν Γκογκ» της γλυπτικής στην Ελλάδα.

2006 – Οριάνα Φαλάτσι (Oriana Fallaci), ιταλίδα δημοσιογράφος, συγγραφέας και πολεμική ανταποκρίτρια, μία από τις πιο ισχυρές και αμφιλεγόμενες φωνές του 20ού αιώνα. Έγινε διεθνώς γνωστή για τις αποκαλυπτικές συνεντεύξεις της με ηγέτες και προσωπικότητες όπως ο Κίσινγκερ, ο Χομεϊνί και ο Παναγούλης, για τη δριμύτητα της πένας της και το ασυμβίβαστο ήθος της. Το εμβληματικό της έργο, όπως το «Γράμμα σε ένα παιδί που δεν γεννήθηκε ποτέ», ξεχώρισε για την τόλμη και τη βαθιά πολιτική – κοινωνική της στράτευση.

2008 – Σταύρος Παράβας, έλληνας ηθοποιός και πρωταγωνιστής της φαρσοκωμωδίας με χαρακτηριστική κωμική περσόνα, που αποτύπωσε στη μνήμη του κοινού τον «αόρατο μάγκα», τον λαϊκό ήρωα αλλά και τον θρυλικό «Φίφη». Ήταν από τους βασικούς εκπροσώπους της ελαφράς επιθεώρησης και του εμπορικού ελληνικού κινηματογράφου της δεκαετίας του ’60, με ανεπανάληπτες ερμηνείες σε ταινίες και θέατρο. Αγωνιστής κατά της δικτατορίας, φυλακίστηκε στη Γυάρο για αντιστασιακές του πράξεις και στράφηκε σε πιο δραματικούς ρόλους μετά τη Μεταπολίτευση, κλείνοντας μια πλούσια και πολυτάραχη καλλιτεχνική πορεία.