Δημοτικό συμβούλιο: Μπορείτε να μπείτε στη συνεδρίαση και να πάρετε τον λόγο;

Μαθαίνουμε ότι ένα θέμα που μας αφορά φτάνει στο δημοτικό συμβούλιο και ψάχνουμε πότε συνεδριάζει — και αν μπορούμε να το παρακολουθήσουμε. Η απάντηση είναι ναι: κατά κανόνα, οι συνεδριάσεις είναι δημόσιες και η πρόσκληση της τακτικής συνεδρίασης αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του δήμου.

Εκεί βρίσκουμε τα θέματα, την ώρα και τον τρόπο διεξαγωγής, ενώ για τις δημόσιες συνεδριάσεις προβλέπεται υποχρεωτική ταυτόχρονη μετάδοση. Υπάρχει, όμως, μια κρίσιμη διάκριση: άλλο το δικαίωμα παρακολούθησης και άλλο το δικαίωμα να πάρουμε τον λόγο.

Ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ν. 5314/2026, ορίζει το πλαίσιο. Στην ιστοσελίδα του δήμου θα βρείτε τόσο την πρόσκληση όσο και την ενημέρωση για τις αποφάσεις.

Πού ανακοινώνει το δημοτικό συμβούλιο τη συνεδρίαση;

Η αναζήτηση ξεκινά από την επίσημη ιστοσελίδα του δήμου. Οι σχετικές αναρτήσεις βρίσκονται συνήθως σε ενότητες με ονομασίες όπως «Δημοτικό Συμβούλιο», «Προσκλήσεις», «Συνεδριάσεις» ή «Συλλογικά όργανα». Η ημερομηνία της ανακοίνωσης βοηθά να ξεχωρίσουμε την πιο πρόσφατη πρόσκληση από παλαιότερες.

Η δομή δεν είναι ίδια σε κάθε δήμο. Ο Δήμος Κορινθίων, για παράδειγμα, διαθέτει ξεχωριστή κατηγορία «Προσκλήσεις Δημ. Συμβουλίου», ενώ ο Δήμος Λειψών συγκεντρώνει συνεδριάσεις συλλογικών οργάνων με ημερομηνίες, ώρες και συνημμένα αρχεία.

Για την τακτική συνεδρίαση, οι σύμβουλοι λαμβάνουν την πρόσκληση ηλεκτρονικά τουλάχιστον τρεις πλήρεις ημέρες πριν, μαζί με τις εισηγήσεις των υπηρεσιών. Η πρόσκληση αναρτάται αυθημερόν στην ιστοσελίδα του δήμου· έτσι, ακόμη κι αν η ανακοίνωση εντοπιστεί από άλλη δημοτική σελίδα ή μέσο, η επίσημη ανάρτηση είναι το ασφαλέστερο σημείο αναφοράς.

Τι θα βρείτε στην πρόσκληση και στην ημερήσια διάταξη;

Η γραπτή πρόσκληση αναφέρει τον χρόνο, τον τόπο ή τον τρόπο διεξαγωγής της συνεδρίασης, καθώς και τα θέματα της ημερήσιας διάταξης. Γι’ αυτό έχει σημασία να ανοίξουμε την ίδια την πρόσκληση και όχι να αρκεστούμε στον τίτλο μιας ανάρτησης.

Η ημερήσια διάταξη καταγράφει τα θέματα που θα συζητήσει το συμβούλιο. Την καταρτίζει ο πρόεδρος, ενώ σε αυτήν πρέπει να περιλαμβάνονται τα θέματα που προτείνουν ο δήμαρχος, η δημοτική επιτροπή και οι αποφασιστικού χαρακτήρα επιτροπές του συμβουλίου.

Δεν πρόκειται, ωστόσο, για κατάλογο που αποκλείει κάθε άλλη συζήτηση. Το συμβούλιο μπορεί να κρίνει κατεπείγον ένα θέμα εκτός ημερήσιας διάταξης, με απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών, και να το συζητήσει πριν από τα προγραμματισμένα θέματα.

Αν στην ημερήσια διάταξη περιλαμβάνεται δική μας αίτηση, αναφορά ή πρόταση, προβλέπεται ενημέρωση με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο τουλάχιστον μία ημέρα πριν από τη συνεδρίαση.

Πώς παρακολουθείτε τη συνεδρίαση από κοντά ή από το σπίτι;

Η συνεδρίαση μπορεί να γίνει διά ζώσης, με τηλεδιάσκεψη ή με μικτό τρόπο. Ο δημόσιος χαρακτήρας και η πρόσβαση δημοτών, κατοίκων και φορέων της τοπικής κοινωνίας πρέπει να διασφαλίζονται τόσο στις διά ζώσης συνεδριάσεις όσο και σε εκείνες με τηλεδιάσκεψη.

Όταν η συνεδρίαση διεξάγεται δημόσια, η ταυτόχρονη μετάδοσή της είναι υποχρεωτική. Ο σύνδεσμος αναρτάται στην ιστοσελίδα του δήμου ή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσής του, εφόσον υπάρχουν. Σε πρόσκληση του Δήμου Δάφνης-Υμηττού, για παράδειγμα, αναφέρονταν η τηλεδιάσκεψη, τα θέματα και ο σύνδεσμος ζωντανής παρακολούθησης.

Υπάρχει, πάντως, εξαίρεση: το συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει να μη διεξαχθεί δημόσια η συνεδρίαση και να μη μεταδοθεί δημόσια, με ειδική αιτιολόγηση και πλειοψηφία τριών πέμπτων του συνολικού αριθμού των μελών. Η απόφαση αυτή απαγγέλλεται σε δημόσια συνεδρίαση.

Σε κατεπείγουσα περίπτωση, η πρόσκληση μπορεί να κοινοποιηθεί ακόμη και την ημέρα της συνεδρίασης, εφόσον αναρτηθεί αυθημερόν στην ιστοσελίδα και αναφέρει τον λόγο του κατεπείγοντος. Αν αναγράφεται ότι η διαδικασία γίνεται «διά περιφοράς», δεν πρόκειται για συνηθισμένη συνεδρίαση με ακροατήριο ή ζωντανή παρακολούθηση: η πρόσκληση περιγράφει πώς και πότε οι σύμβουλοι υποβάλλουν απόψεις και ψήφο.

Η δημόσια παρουσία σημαίνει και δικαίωμα λόγου;

Όχι αυτομάτως. Οι πολίτες και οι εκπρόσωποι φορέων που παρευρίσκονται μπορούν να πάρουν τον λόγο εφόσον το επιτρέψει το συμβούλιο, με απλή πλειοψηφία των παρόντων μελών. Η δυνατότητα παρακολούθησης, επομένως, δεν ταυτίζεται με ελεύθερη παρέμβαση από το ακροατήριο.

Όποιος θέλει να τοποθετηθεί και όχι μόνο να παρακολουθήσει, μπορεί να επικοινωνήσει εκ των προτέρων με τη γραμματεία του συμβουλίου και να ελέγξει τον κανονισμό λειτουργίας του συγκεκριμένου δήμου. Έτσι, η διαδικασία είναι σαφέστερη πριν από τη συνεδρίαση.

Άλλη περίπτωση είναι να καλέσει ο πρόεδρος υπαλλήλους, εκπροσώπους φορέων ή ιδιώτες για να συμβάλουν με τις τοποθετήσεις τους στη διαμόρφωση μιας απόφασης. Η πρόσκληση αφορά συγκεκριμένα πρόσωπα και δεν δημιουργεί γενικό δικαίωμα λόγου για κάθε παρευρισκόμενο.

Πριν από τη δημόσια διαδικτυακή μετάδοση πρέπει να υπάρχει κατάλληλη ενημέρωση ότι μπορεί να υποστούν επεξεργασία εικόνα και φωνή. Όποιος δεν επιθυμεί να μεταδοθούν η εικόνα ή η φωνή του, μπορεί να υποβάλει ερώτηση με εναλλακτικό τρόπο, ενώ πρέπει να ληφθεί μέριμνα ώστε να μην ακουστεί ή εμφανιστεί στη μετάδοση.

Πού φαίνεται τι αποφασίστηκε μετά τη συνεδρίαση;

Η ημερήσια διάταξη δείχνει τι είχε προγραμματιστεί, όχι κατ’ ανάγκη τι συζητήθηκε τελικά. Έως πέντε ημέρες μετά τη συνεδρίαση αναρτάται στην ιστοσελίδα του δήμου πίνακας με τα θέματα που συζητήθηκαν, τους αριθμούς των αποφάσεων, περιλήψεις του περιεχομένου τους και την ψήφο της μειοψηφίας.

Τα επίσημα πρακτικά καταρτίζονται ηλεκτρονικά και αναρτώνται στο σύνολό τους. Κατά την ανάρτηση ανωνυμοποιούνται ευαίσθητα προσωπικά δεδομένα ιδιωτών.