Σε κλίμα έντονης φόρτισης έγινε σήμερα, στα γραφεία της ΚΕΔΕ στην Αθήνα, η διευρυμένη συνεδρίαση της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Νοτίου Αιγαίου.
Με φυσική παρουσία και μέσω Zoom συνεδρίασαν οι δήμαρχοι, με βασικό αντικείμενο τη συμμετοχή των νησιωτικών δήμων στο Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Καλαμάτα από τις 5 έως τις 7 Νοεμβρίου.
Από τις παρεμβάσεις των δημάρχων ξεχώρισαν η απογοήτευση και η αγανάκτηση. Οι αιρετοί ζήτησαν να αλλάξει η διεκδικητική τακτική και άσκησαν έντονη κριτική στον τρόπο με τον οποίο η ΚΕΔΕ προωθεί τα αιτήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η πορεία από το Συνέδριο της Ρόδου, σε εκείνο της Αλεξανδρούπολης και τώρα στη διοργάνωση της Καλαμάτας συνοδεύεται, όπως επισημάνθηκε, από επιδείνωση των συνθηκών για τους δήμους. Η κυβέρνηση δεν δίνει λύσεις στο οικονομικό αδιέξοδο, στην έλλειψη προσωπικού και στο υψηλό ενεργειακό κόστος.
Οι δήμαρχοι υπογράμμισαν ότι τα σημερινά δεδομένα δεν είναι πλέον διαχειρίσιμα και ότι μέχρι τώρα λαμβάνουν μόνο καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις, χωρίς άμεσες λύσεις. Οι περισσότεροι ανέφεραν ότι οι κυβερνητικές επιλογές, που προχωρούν χωρίς τη συμμετοχή τους, στερούν από τα νησιά την ταυτότητά τους. Έδωσαν έμφαση στα Τοπικά Πολεοδομικά Σχέδια και στην κεντρική προώθηση μοντέλων υπερτουρισμού, τα οποία, όπως είπαν, εξυπηρετούν επιχειρηματικά συμφέροντα ξένα προς τα νησιά και όχι την ανάπτυξη των κατοίκων τους.
Στη συζήτηση τέθηκαν ακόμη η οικονομική ασφυξία των δήμων, η μη απόδοση σε αυτούς του τέλους ανθεκτικότητας, το Τέλος Ταφής, καθώς και οι σοβαρές ελλείψεις στο σύστημα υγείας.
Την έναρξη της συνεδρίασης σηματοδότησε η παρέμβαση του Α΄ Αντιπροέδρου της ΚΕΔΕ, Γρηγόρη Κωνσταντέλλου. Ο ίδιος άσκησε και πάλι ιδιαίτερα αυστηρή κριτική, αφήνοντας αιχμές για το ότι οι μέχρι σήμερα δράσεις δεν έχουν αποδώσει το επιθυμητό αποτέλεσμα.
«Μοιράζουμε την φτώχεια μας», είπε. Όπως ανέφερε, οι δήμοι έχουν χάσει το 60% των πόρων τους και λαμβάνουν από τις ΚΑΠ 38% λιγότερα σε σύγκριση με το 2009. «Μας οδηγούν να γίνουν οι παρίες του συστήματος εξουσίας, μας οδηγούν σε απαξία, απέναντι στην κοινωνία που μας κρίνει καθημερινά», σημείωσε ο κ. Κωνσταντέλλος, παρουσιάζοντας παράλληλα στοιχεία για το δυσβάσταχτο ενεργειακό κόστος. Εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση στον πρόεδρο και CEO της ΔΕΗ, κ. Γιώργο Στάσση, λέγοντας ότι για την Ευρωλίγκα διέθεσε 70 εκατ. ευρώ, ενώ αρνείται προκλητικά να μειώσει, όπως οφείλει, τις χρεώσεις για τους δήμους και τις ΔΕΥΑ.
Ο Α΄ Αντιπρόεδρος έθεσε ευθέως υπό αμφισβήτηση τη στρατηγική της ΚΕΔΕ και κάλεσε σε πιο δυναμική δράση. «Είμαστε σε ένα πλοίο που βουλιάζει και έχουμε απλώσει πετσέτα, βάζουμε αντηλιακό και κάνουμε ηλιοθεραπεία», είπε χαρακτηριστικά.
Ο πρόεδρος της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, Αλέξανδρος Κολιάδης, συντάχθηκε με όσα ανέφερε ο κ. Κωνσταντέλλος και έφερε ως παράδειγμα την κατάργηση των σχολικών επιτροπών. Με το ισχύον σύστημα, εξήγησε, δεν μπορούν να καλύπτονται έγκαιρα οι ανάγκες των σχολείων. «Πρέπει να τρέξουμε διαγωνισμούς για την πιο μικρή προμήθεια, αλλά τα παιδιά δεν μπορεί να κάνουν μάθημα χωρίς θέρμανση και ψύξη, χωρίς πόρτες και παράθυρα», είπε ο δήμαρχος Ρόδου.
Στη Ρόδο η βενζίνη και το πετρέλαιο κοστίζουν 2,5 ευρώ, ανέφερε, θέτοντας το ερώτημα πώς μπορούν να καλυφθούν τα έξοδα του δήμου. Όπως σημείωσε, οι δήμοι ωθούνται σε αυξήσεις τελών, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται ξανά ως οι «κακοί» της υπόθεσης.
Ο αντιπρόεδρος και δήμαρχος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων, Δημήτρης Λιανός, ζήτησε να έχουν οι δήμοι τη δυνατότητα να χαράσσουν τοπικές πολιτικές και να αποφασίζουν οι ίδιοι. Αυτό, τόνισε, πρέπει να διεκδικηθεί με ένταση και δυναμισμό, μαζί με πόρους και προσλήψεις προσωπικού. Παράλληλα, ζήτησε την επαναφορά του καθεστώτος για τις παραλίες και του κριτηρίου εγγύτητας για τις ΑΠΕ.
Ο δήμαρχος Μήλου, Μανώλης Μικέλης, ανέφερε ότι ο σχεδιασμός αφορούσε μια ήπια ανάπτυξη, ενώ πλέον επικρατεί άναρχη ανάπτυξη. Όπως πρόσθεσε, τα νησιά χάνουν την ταυτότητά τους και οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς τη συμμετοχή τους.
Ο δήμαρχος Καλύμνου, Γιάννης Μαστροκούκος, σημείωσε ότι δεν μηδενίζει την εξέλιξη των πραγμάτων, ωστόσο τα προβλήματα είναι γνωστά σε όλους, από τα χαμηλότερα έως τα υψηλότερα επίπεδα. Έθεσε, παράλληλα, το ερώτημα γιατί η καθημερινότητα των δημάρχων παραμένει τόσο δύσκολη και ποιος είναι ο αντίπαλος.
«Εχθρός μας είναι το ίδιο το κράτος. Δεν εμπιστεύονται τους δημάρχους για τους δικούς τους λόγους», είπε ο δήμαρχος Καλύμνου.
Ο δήμαρχος Πάρου, Κώστας Μπιζάς, ο οποίος έχει βιώσει την κρατική αναλγησία και την απαξίωση των στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, έκανε λόγο για έντονη απογοήτευση μεταξύ των συναδέλφων δημάρχων.
Για την ατζέντα του συνεδρίου, υπογράμμισε ότι οι συζητήσεις πρέπει να εστιάσουν στην Υγεία, στην υποστελέχωση, στο Τέλος Ανθεκτικότητας και στην επιστροφή των πολεοδομιών στους δήμους.
Ο κ. Μπιζάς ανέφερε ότι στην Πάρο οι γιατροί είναι σήμερα λιγότεροι απ’ ό,τι το 2010. Παράλληλα, ο δήμος διαθέτει μόλις έναν μηχανικό, ο οποίος καλείται να εκπονεί μελέτες και να καλύπτει τις ανάγκες των τεχνικών υπηρεσιών. Οι εργαζόμενοι με μισθό 1.000 ευρώ δεν έρχονται στα νησιά, καθώς το κόστος διαμονής είναι υψηλό, ενώ αποχωρούν ακόμη και μόνιμοι υπάλληλοι.
Αναφερόμενος στο κρίσιμο θέμα του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου, υπογράμμισε ότι δεν έχουν προβλεφθεί σε αυτό βασικές κοινωνικές υποδομές. «Αποφασίζουν για εμάς χωρίς εμάς», κατήγγειλε ο δήμαρχος Πάρου, προσθέτοντας ότι το νησί έχει στοχοποιηθεί και πως εκδίδονται άδειες χωρίς έλεγχο.
Κλείνοντας, σημείωσε ότι ο πρωτογενής τομέας έχει εγκαταλειφθεί στην τύχη του, αναφέροντας τους αλιείς και τους κτηνοτρόφους.
Η δήμαρχος Σίφνου, Μαρία Ναδάλη, πήρε στη συνέχεια τον λόγο και είπε ότι δέχονται κριτική για ζητήματα για τα οποία δεν ευθύνονται. Ως παράδειγμα έφερε την έκδοση ταυτοτήτων, σημειώνοντας πως τους υποχρεώνουν να μεταβούν στη Μήλο. Οι πολίτες δικαιολογημένα αντιδρούν, με τα παράπονά τους όμως να στρέφονται κατά της δημάρχου.
Η ίδια διευκρίνισε ακόμη ότι έχουν καταστήσει σαφές πως δεν επιθυμούν οι ασθενείς να μεταφέρονται με πλωτά μέσα στην Αττική, αλλά ζητούν οι διακομιδές να πραγματοποιούνται μόνο με ελικόπτερο. «Και ρωτάμε θα συνεχίσει το ΕΚΑΒ να συνεργάζεται με ακατάλληλα τουριστικά σκάφη στις διακομιδές;»
Η κ. Ναδάλη δήλωσε πως δεν πρόκειται να συμμετάσχει στο συνέδριο της Καλαμάτας, εάν δεν υπάρξει δυναμική εκπροσώπηση της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου.
Ο δήμαρχος Ιητών, Γκίκας Γκίκας, επισήμανε επίσης ότι άλλοι λαμβάνουν αποφάσεις για λογαριασμό τους. Όπως είπε, τα νησιά των Κυκλάδων χάνονται και ο σχεδιασμός γίνεται χωρίς τη συμμετοχή τους, εκφράζοντας εμφανή αγωνία.
«Όχι άλλα λόγια! Πρέπει να βρούμε τρόπο να αντιδράσουμε στα ΤΠΣ, αλλιώς δεν θα έχουμε λόγο ύπαρξης», τόνισε.
Ο δήμαρχος Σερίφου, Σταμάτης Γαρδέρης, σημείωσε ότι πλέον αναγκάζονται να συζητούν ακόμη και για όσα θα έπρεπε να θεωρούνται αυτονόητα. Παρότι αποτελούν τη βαριά βιομηχανία της χώρας, όπως είπε, δεν λαμβάνουν ούτε το ελάχιστο ποσοστό ανταποδοτικότητας. Στη Σέριφο δεν υπάρχει βιολογικός καθαρισμός ούτε ύδρευση, ενώ κατά τη χειμερινή περίοδο απουσιάζει η τακτική ακτοπλοϊκή σύνδεση με την Αττική. «Λειτουργούμε μόνο με το φιλότιμο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι η κεντρική εξουσία δεν θέλει να κατανοήσει την κατάσταση. Κάλεσε, τέλος, τα μέλη της συνεδρίασης να βρουν τρόπο ώστε να ακουστούν.
Στην υποχρηματοδότηση αναφέρθηκε ο αντιδήμαρχος Ρόδου, Κώστας Χαλκιάς, επισημαίνοντας ότι δεν παρέχονται στους δήμους τα μέσα για να ανταποκρίνονται σωστά στις ανάγκες των πολιτών. Ως αποτέλεσμα, όπως είπε, οι υπηρεσίες τους είναι αναγκαστικά φτωχές.
Ο κ. Χαλκιάς έκανε επίσης αναφορά στον χαρακτηρισμό των οδών και στα ΤΠΣ, κινούμενος στο ίδιο πλαίσιο με τις παρεμβάσεις των δημάρχων.
Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Πάτμου, Νικήτας Τσαμπαλάκης, έθεσε στο επίκεντρο την υγειονομική κάλυψη του νησιού. Όπως είπε, στην Πάτμο έχει απομείνει μόλις ένας γιατρός, ενώ οι αντικαταστάσεις των αγροτικών γιατρών αποτελούν σοβαρό πρόβλημα.
Για τη λειψυδρία, ανέφερε ότι έχει εκπονηθεί σχεδιασμός για μονάδες αφαλάτωσης, ωστόσο το ενεργειακό κόστος τους, όταν λειτουργήσουν, δεν θα μπορεί να καλυφθεί από τον δήμο. Ως πιθανή διέξοδο ανέφερε την αξιοποίηση των ΑΠΕ, σημειώνοντας όμως ότι το ισχύον καθεστώς δεν παρέχει ξεκάθαρα αυτή τη δυνατότητα.
Την ανάγκη για πιο δυναμική παρέμβαση υπέρ των νησιών υπογράμμισε και ο δήμαρχος Πάτμου.
Ο δήμαρχος Τήνου, Παναγιώτης Κροντηράς, τόνισε ότι η κατάσταση όχι μόνο δεν έχει αλλάξει, αλλά είναι χειρότερη από το παρελθόν. Υπογράμμισε ότι είναι απαραίτητη η συμμετοχή όλων των δημάρχων των νησιών και κάλεσε την ΠΕΔ να αναλάβει πρωτοβουλίες.
Όπως ανέφερε, κάθε δήμαρχος προσπαθεί μόνος του και αποσπασματικά να αντιμετωπίσει τα προβλήματα, κάτι που δεν μπορεί να αποδώσει.
Η συνεδρίαση ολοκληρώθηκε με την παρέμβαση του δημάρχου Κω, Θεοδόση Νικηταρά, ο οποίος άσκησε σε έντονο τόνο κριτική τόσο στο σύστημα εξουσίας όσο και στην ηγεσία της ΚΕΔΕ. Την κατηγόρησε για εσκεμμένη αδράνεια και υποτονική στάση.
«Ήρθε η ώρα να ασκήσουμε το θεσμικό μας ρόλο, Έχουμε περάσει ως αυτοδιοίκηση κάτω από τον πήχη. Υπηρετούμε το διαίρει και βασίλευε», είπε ο κ. Νικηταράς.
Όπως πρόσθεσε, η προσήλωση στις καθημερινές ανάγκες έχει απομακρύνει τους αιρετούς από τον στόχο και τη συνολική εικόνα. «Δεν είναι αυτοδιοίκηση, αλλά είναι ετεροδιοίκηση».
Ο κ. Νικηταράς σημείωσε ότι η οικονομική κρίση είχε επιπτώσεις, αλλά πλέον δεν υπάρχει και οι μνημονιακοί λόγοι δεν ισχύουν. Τόνισε ότι η χώρα βρίσκεται σε περίοδο πλεονασμάτων, από τα οποία όμως εξαιρείται η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Τα νησιά, όπως είπε, αποτελούν τον ισχυρότερο αιμοδότη της ελληνικής οικονομίας και διερωτήθηκε πού καταλήγουν τα χρήματα. «Ρόδος και Κώς είναι η δύναμη πυρός, δεν μπορεί να αδυνατούν να κλείσουν προϋπολογισμό!»
Ο δήμαρχος Κω διαφώνησε με την πρόταση του γραμματέα της ΚΕΔΕ, Δημήτρη Καφαντάρη, για τη διοργάνωση θεματικού συνεδρίου από την ΚΕΔΕ σχετικά με τη νησιωτικότητα. Παράλληλα, επέκρινε έντονα την ηγεσία του θεσμικού οργάνου για τον χειρισμό των αιτημάτων και των διεκδικήσεων των δήμων, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αυτό γίνεται σκόπιμα, στο πλαίσιο της κομματικής πειθαρχίας και εξάρτησης.
Το κείμενο της παρέμβασης που θα κάνει ο πρόεδρος της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, Αλέξανδρος Κολιάδης, στο συνέδριο της Καλαμάτας θα καταρτιστεί από την Ένωση μέσα στις επόμενες ημέρες.
