«Μέσα από την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, μέσα από την ανάπτυξη κοινών επιστημονικών και εκπαιδευτικών δράσεων, μέσα από την αξιοποίηση των σύγχρονων μεθόδων παρουσίασης της Ιστορίας, τα Πολεμικά Μουσεία της χώρας μας, με την αναβάθμισή τους, θα έχουν τη δυνατότητα να αναδεικνύουν την εμπειρία της ιστορικής διαδρομής». Αυτό ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, χαιρετίζοντας το διεθνές συνέδριο «Second World War: One War, Different Perspectives», που διοργάνωσε σήμερα το Πολεμικό Μουσείο Αθηνών σε συνεργασία με το Imperial War Museums του Ηνωμένου Βασιλείου και το Polish Army Museum της Πολωνίας.
Στην αίθουσα «Ιωάννης Καποδίστριας» του Πολεμικού Μουσείου πραγματοποιήθηκε η διοργάνωση, η οποία προσέλκυσε πολυάριθμο κοινό και ερευνητές διεθνούς αναγνώρισης.
Ο κ. Δένδιας σημείωσε πως είναι «ξεπερασμένη» η άποψη ότι τα Πολεμικά Μουσεία λειτουργούν απλώς ως χώροι όπου εκτίθενται αντικείμενα. «Τα Πολεμικά Μουσεία και τα Μουσεία γενικά, είναι στη σύγχρονη αντίληψη χώροι που δημιουργούνται και μεταβιβάζονται εμπειρίες» υπογράμμισε.
Για την ιστορική εμπειρία, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας διευκρίνισε πως «δεν εξαντλείται απλώς στη διατήρηση της μνήμης». Παράλληλα, επισήμανε ότι «βρισκόμαστε σε μια δύσκολη περίοδο», καθώς ο πόλεμος «έχει γυρίσει στην Ευρώπη».
«Έχει γίνει κατανοητό ότι η ειρήνη, η ελευθερία, η Δημοκρατία, δεν είναι αυτονόητες κατακτήσεις, αλλά η διαφύλαξή τους και η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο, προϋποθέτει τη δυνατότητα αποτρεπτικής ισχύος για να μπορεί αυτό να προστατευθεί. Και αποτρεπτική ισχύς σημαίνει ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις» τόνισε.
«Αλλά», πρόσθεσε, «ισχυρές Ένοπλες Δυνάμεις υπάρχουν μόνον όταν η κοινωνία τις στηρίζει. Δεν μπορούν να υπάρχουν ως ένας μηχανισμός αφ’ εαυτού. Και για να υπάρχει αυτή η κοινωνική στήριξη σε όλες τις χώρες και στην Πατρίδα μας, πρέπει να υπάρχει κοινωνική συνειδητοποίηση».
«Δηλαδή», συνέχισε, «να υπάρχει η αντίληψη, ιδίως όσον αφορά τη νέα γενιά, και εκεί εστιάζονται οι αγωνίες μου, ότι συνιστά καθήκον η προστασία της αυτόνομης και αυτόβουλης ιστορικής μας ύπαρξης».
Επεξηγώντας τη θέση του, υπογράμμισε ότι «η νέα γενιά» χρειάζεται να προσλαμβάνει το ιστορικό αφήγημα «στην προβολή του στο παρόν ως κτήμα της». «Να θέλει», είπε, «να το υπερασπίσει, να θέλει να το διεκδικήσει και να θέλει να το οδηγήσει με τη δική της οπτική, τις δικές της προτεραιότητες στην επόμενη μέρα».
«Εμείς», πρόσθεσε, «μπορούμε να δημιουργήσουμε τους χώρους και τις δυνατότητες, ώστε η νέα γενιά των Ευρωπαίων πολιτών, εδώ στην Αθήνα, των Ελλήνων και όσων έχουν τη χαρά να μας επισκέπτονται, κι εμείς την τιμή να τους δεχόμαστε, να μπορέσουμε να τους μεταφέρουμε την ιστορική εμπειρία».
«Να τους μεταφέρουμε ως εμπειρία το χθες, το τι έκαναν οι πατεράδες τους, το τι έκαναν οι παππούδες τους, το τι έκαναν οι προπαππούδες τους. Δεν υπάρχει νέος άνθρωπος ο οποίος θα δημιουργήσει αισθήματα προς το παρελθόν, μόνο με την έκθεση αντικειμένων. Αυτό δεν γίνεται πια. Οφείλουμε, λοιπόν, να περάσουμε σε αυτή τη νέα εποχή», ανέφερε.
Ο κ. Δένδιας ανέφερε ακόμη ότι αποτελεί μεγάλη χαρά και τιμή για τον ίδιο να χαιρετίσει την έναρξη των εργασιών. Εξήρε επίσης τον διεθνή χαρακτήρα του συνεδρίου, στο οποίο συνεργάζονται το Imperial War Museums του Ηνωμένου Βασιλείου και το Polish Army Museum, ενώ συμμετέχουν και Μουσεία από την Ολλανδία και την Τσεχία.
Στο περιθώριο της συνάντησης, το αρχιτεκτονικό γραφείο TSOLAKIS & PARTNERS παρουσίασε στον υπουργό Εθνικής Άμυνας και στο ΔΣ την ενημέρωση για τη μουσειογραφική μελέτη που αφορά την αναβάθμιση του Πολεμικού Μουσείου.
Στην εκδήλωση παρέστησαν ο πρόεδρος του Πολεμικού Μουσείου, αντιπτέραρχος ε.α. Κωνσταντίνος Καραμεσίνης, ο Β’ αντιπρόεδρος, αντιστράτηγος ε.α. Ιωάννης Τζουνάκος, ο υποναύαρχος ε.τ. Παναγιώτης Λασκαρίδης, ο αρχιπλοίαρχος ε.τ. Ευάγγελος Αγγελάκος, ο ταξίαρχος ε.τ. Ευστάθιος Ποταμίτης, ο ταξίαρχος ε.τ. Μιχαήλ Τσαμάζ και ο αρχιτέκτονας Γεώργιος Τσολάκης.
Ανάμεσα στους παρευρισκόμενους στο συνέδριο ήταν ο επίσκοπος Νεοχωρίου Χριστόδουλος, εκπροσωπώντας τον αρχιεπίσκοπο Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμο, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, ο πρέσβης της Τσεχίας στην Ελλάδα Ivo Silhavy και ο πρέσβης της Βραζιλίας στην Ελλάδα Laudemar Gonçalves de Aguiar Neto. Παρόντες ήταν επίσης εκπρόσωποι των πρεσβειών του Ηνωμένου Βασιλείου, της Γαλλίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και της Πορτογαλίας.
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν από τη στρατιωτική ηγεσία ο ταξίαρχος Πασχάλης Φιλούσης, εκπροσωπώντας τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού, και ο αρχιπλοίαρχος Γεώργιος Λυμπέρης ΠΝ, ως εκπρόσωπος του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού. Παρόντες ήταν ακόμη ο ταξίαρχος (Μ) Δημήτριος Κρικέλας, εκπρόσωπος του αρχηγού του Γενικού Επιτελείου Αεροπορίας, ο διοικητής ΔΙΔΑΕ και αντιστράτηγος Αναστάσιος Πολύχρονος, ο πρόεδρος του Σωματείου Φίλων του Πολεμικού Μουσείου Αντώνιος Γκορτζής, η εγγονή της ηρωίδας της Εθνικής Αντίστασης Λέλας Καραγιάννη, εκπρόσωποι Ενώσεων Αποστράτων Αξιωματικών, καθώς και πρόεδροι Μουσείων και Οργανισμών.
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος στη συλλογική μνήμη
Το συνέδριο εστίασε στον τρόπο με τον οποίο ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος ερμηνεύεται και παρουσιάζεται, αλλά και στο πώς διατηρείται στη συλλογική μνήμη μέσα από διαφορετικές κοινωνικές και εθνικές οπτικές.
Επιδίωξη του συνεδρίου είναι να συγκροτήσει ένα διεθνές forum διαλόγου ανάμεσα σε μουσεία και φορείς στρατιωτικής πολιτισμικής κληρονομιάς, με επίκεντρο τις σύγχρονες, διαφορετικές προσεγγίσεις των γεγονότων του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στις εργασίες έλαβαν μέρος εκπρόσωποι σημαντικών μουσείων και φορέων από την Ελλάδα, το Ηνωμένο Βασίλειο, την Πολωνία, την Τσεχική Δημοκρατία και την Ολλανδία.
Οι συμμετέχοντες ασχολήθηκαν με τις διαφορετικές όψεις της ιστορικής πρόσληψης, της κληρονομιάς και της μουσειακής παρουσίασης του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Μεταξύ των θεμάτων ήταν η ερμηνεία των γεγονότων, οι εθνικές Αντιστάσεις και η θέση τους στις τοπικές αφηγήσεις, καθώς και τα καθοριστικά συμβάντα στα επιμέρους θέατρα επιχειρήσεων. Εξετάστηκαν επίσης οι δεσμοί της ιστορίας με τη συλλογική μνήμη, οι αντιπαραθέσεις και οι διαφορετικές αφηγηματικές οπτικές στη μουσειολογική αποτύπωση, αλλά και οι τρόποι εξιστόρησης του πολέμου μέσα από εθνικές προσεγγίσεις, ανθρώπινες περιγραφές ή αντικείμενα. Στην ατζέντα βρέθηκε ακόμη η αξιοποίηση του κινηματογράφου και της φωτογραφίας ως μέσων ιστορικής τεκμηρίωσης.
Αρχειακό υλικό και εκθέσεις στο Πολεμικό Μουσείο
Παράλληλα με το συνέδριο, στους χώρους του Πολεμικού Μουσείου φιλοξενούνται τρεις διαφορετικές εκθέσεις, οι οποίες το συμπληρώνουν. Το κοινό θα μπορεί να τις επισκέπτεται έως και τις 28 Οκτωβρίου 2026.
Ειδικότερα, λειτουργεί έκθεση του Αρχείου Ελληνικών Γραμμάτων «Γεώργιος Λεβιθόπουλος», ενώ παρουσιάζεται φωτογραφική έκθεση από τη Συλλογή Βύρων Μήτου και έκθεση φωτογραφικού αρχειακού υλικού από τα Μουσεία που συμμετέχουν στο συνέδριο.
Μέσα από τις εκθέσεις, οι επισκέπτες μπορούν να έρθουν άμεσα σε επαφή με πρωτογενές φωτογραφικό και αρχειακό υλικό της εποχής.
