Το τελευταίο εικοσιτετράωρο, οι επιτελείς της Ελληνικής Αστυνομίας παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις σε ευρωπαϊκές χώρες, όπου διαδηλώσεις μαθητών και φοιτητών μετατράπηκαν σε μαζικές κινητοποιήσεις, με σοβαρά επεισόδια, συγκρούσεις με τις δυνάμεις ασφαλείας και εκτεταμένες ζημιές. Βασική ανησυχία είναι μήπως το κύμα διαμαρτυρίας που εκδηλώνεται στη Γαλλία, στο Βέλγιο, στην Ιταλία και στην Αλβανία φτάσει και στην Ελλάδα, όπου υπάρχουν επίσης αντιδράσεις για το κόστος των σπουδών, τα υψηλά ενοίκια και τα προβλήματα στη δημόσια εκπαίδευση.
Στην ΕΛ.ΑΣ. εκτιμούν προς το παρόν ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις για επεισόδια αντίστοιχης έκτασης στην Ελλάδα. Οι αστυνομικές υπηρεσίες δεν έχουν, σύμφωνα με την εικόνα τους, εντοπίσει οργανωμένη κινητοποίηση που να προμηνύει γενικευμένες συγκρούσεις. Παράλληλα, η δράση ομάδων του αντιεξουσιαστικού χώρου μέχρι σήμερα δεν εμφανίζει στοιχεία ιδιαίτερης κλιμάκωσης. Κρίσιμες για την αξιολόγηση της κατάστασης θεωρούνται, ωστόσο, οι επόμενες δύο ημέρες, καθώς την Τρίτη 20 και την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου έχουν προγραμματιστεί φοιτητικές και πανεκπαιδευτικές κινητοποιήσεις, με μαθητές, φοιτητές, εκπαιδευτικούς και γονείς.
Το διήμερο που καθορίζει τον αστυνομικό σχεδιασμό
Για την Τρίτη 20 Οκτωβρίου οι φοιτητικοί σύλλογοι έχουν ανακοινώσει συγκέντρωση στο Σύνταγμα, όπου προγραμματίζονται συμβολική κατασκήνωση και συναυλία. Με τις παρεμβάσεις τους συνεχίζουν να ζητούν μέτρα για τη στεγαστική κρίση και το υψηλό κόστος φοίτησης. Την επομένη, την Τετάρτη 21 Οκτωβρίου, θα πραγματοποιηθεί πανεκπαιδευτικό συλλαλητήριο στις 12:00 το μεσημέρι στα Προπύλαια, ενώ συγκεντρώσεις έχουν προγραμματιστεί και στη Θεσσαλονίκη, καθώς και σε δεκάδες άλλες πόλεις.
Στις κινητοποιήσεις θα λάβουν μέρος και εκπαιδευτικοί: η Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας έχει προκηρύξει 24ωρη απεργία, ενώ η Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπαίδευσης ανακοίνωσε στάσεις εργασίας. Τα αιτήματα αφορούν τις ελλείψεις προσωπικού, τις σχολικές υποδομές, τη χρηματοδότηση της εκπαίδευσης και τις αποδοχές των εκπαιδευτικών. Ξεχωριστή βαρύτητα έχει η συμμετοχή φοιτητικών συλλόγων από μεγάλα πανεπιστήμια της Αττικής, όπως το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Προτεραιότητα των αστυνομικών αρχών αποτελεί να μην υπάρξουν περιστατικά με τραυματισμούς ή μεγαλύτερη ένταση. Ο επιχειρησιακός σχεδιασμός προβλέπει προσεκτική διαχείριση των συγκεντρώσεων, ώστε να διεξαχθούν ομαλά και να αποτραπούν συγκρούσεις που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν νέες διαμαρτυρίες. Στελέχη της ΕΛ.ΑΣ. επισημαίνουν ότι τα δεδομένα είναι πιθανό να αλλάξουν, αφού δεν μπορεί να προβλεφθεί με απόλυτη βεβαιότητα ούτε η συμμετοχή στις διαδηλώσεις ούτε η στάση των διαφορετικών ομάδων.
Ευρωπαϊκές κινητοποιήσεις από τη Γαλλία έως την Αλβανία
Οι εξελίξεις σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες εξηγούν γιατί οι ελληνικές αρχές παρακολουθούν προσεκτικά την κατάσταση. Στη Γαλλία, οι κινητοποιήσεις άρχισαν με μαθητικά αιτήματα για περισσότερους εκπαιδευτικούς, αναβάθμιση των σχολικών εγκαταστάσεων και καλύτερες συνθήκες διδασκαλίας. Στη συνέχεια διευρύνθηκαν, αποκτώντας ευρύτερο κοινωνικό χαρακτήρα, καθώς συμμετείχαν εργαζόμενοι και άλλες ομάδες που διαμαρτύρονται για την ακρίβεια και την υποβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών.
Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν το Σάββατο σε όλη τη Γαλλία, ενώ σε πολλές πόλεις σημειώθηκαν σοβαρά επεισόδια. Όπως μετέδωσε το Reuters, οι συλλήψεις ξεπέρασαν τις 1.200 και δεκάδες αστυνομικοί τραυματίστηκαν. Οι γαλλικές αρχές αντιμετώπισαν ζημιές σε δημόσια κτίρια, εμπρησμούς οχημάτων και λεηλασίες καταστημάτων. Ένταση σημειώθηκε προχθές και στις Βρυξέλλες: διαδηλώσεις νέων για την αύξηση του κόστους της εκπαίδευσης και τις προγραμματισμένες αλλαγές στην ανώτατη εκπαίδευση εξελίχθηκαν σε συγκρούσεις με την αστυνομία, η οποία έκανε χρήση δακρυγόνων και υδροφόρων.
Στο Μιλάνο και σε άλλες ιταλικές πόλεις καταγράφηκαν επεισόδια, στο πλαίσιο διαμαρτυριών για την ακρίβεια και την κατάσταση των δημόσιων υπηρεσιών. Στα Τίρανα, χιλιάδες νέοι διαδηλώνουν για τα προβλήματα των πανεπιστημίων, την ανεργία, τη διαφθορά και την απουσία επαγγελματικών προοπτικών. Οι κινητοποιήσεις στην Αλβανία έχουν πλέον ισχυρό αντικυβερνητικό χαρακτήρα, ενώ ανάμεσα στα αιτήματα είναι και η παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα. Παρά τις ομοιότητες σε ορισμένες διεκδικήσεις, οι κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες δεν είναι ίδιες σε όλες τις χώρες. Αυτή τη διαφορά συνυπολογίζουν οι ελληνικές αστυνομικές υπηρεσίες, επισημαίνοντας ότι η μεταφορά του ίδιου κλίματος έντασης στην Ελλάδα δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη.
Οι κινητοποιήσεις στην Ελλάδα έως σήμερα
Στην Αθήνα, η πιο πρόσφατη οργανωμένη φοιτητική διαμαρτυρία έγινε την Τρίτη 13 Οκτωβρίου και επικεντρώθηκε στο αυξημένο κόστος των σπουδών και στη δυσκολία εύρεσης προσιτής κατοικίας. Φοιτητές από συλλόγους συγκεντρώθηκαν στο Σύνταγμα και τοποθέτησαν συμβολικά σκηνές, αναδεικνύοντας τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν χιλιάδες νέοι και οι οικογένειές τους. Στα αιτήματά τους ήταν η αύξηση του στεγαστικού επιδόματος, η στήριξη των φοιτητικών εστιών και η λήψη επιπλέον μέτρων για τη σίτιση και τις μετακινήσεις. Παρότι συμμετείχαν σύλλογοι από διαφορετικά ιδρύματα, η αστυνομική εκτίμηση δεν κατέγραψε δυναμική ανάλογη με αυτή των μεγάλων κινητοποιήσεων στην Ευρώπη. Η συγκέντρωση έληξε χωρίς σοβαρά επεισόδια.
Στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, κατά την έναρξη της σχολικής χρονιάς σημειώθηκαν καταλήψεις και κινητοποιήσεις σε περίπου 12 σχολικά συγκροτήματα, κυρίως λόγω ελλείψεων εκπαιδευτικών και άλλων λειτουργικών ζητημάτων. Με βάση την ενημέρωση των αστυνομικών υπηρεσιών, σε ορισμένες περιπτώσεις σχηματίστηκαν δικογραφίες μετά από καταγγελίες διευθυντών σχολείων. Αργότερα, οι καταλήψεις περιορίστηκαν και δεν καταγραφόταν ανάλογη δραστηριότητα.
