Άγνωστες πλευρές από τις καθοριστικές ημέρες της οικονομικής κρίσης και των διαπραγματεύσεων με την τρόικα το 2012 παρουσίασε ο Αντώνης Σαμαράς, κατά την ομιλία του το απόγευμα της Τρίτης (6/10/2026) στο συνέδριο «Διάλογοι για την Αθήνα: Από τον μύθο στη σύγχρονη πόλη», το οποίο διοργανώνει «Το Βήμα».
Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε τις κρίσιμες ώρες πριν από την εκπλήρωση των 72 προαπαιτούμενων, που αποτελούσαν προϋπόθεση για την εκταμίευση της δόσης των 52 δισ. ευρώ, και παράλληλα αποκάλυψε άγνωστα περιστατικά από εκείνη την περίοδο.
Με αφορμή προσωπικά περιστατικά, ο κ. Σαμαράς αναφέρθηκε στις συνομιλίες με τους θεσμούς και στην οικονομική κατάσταση της χώρας, ενώ αποκάλυψε και την πρόταση που είχε δεχθεί από την Άνγκελα Μέρκελ στο Βερολίνο, ώστε να εξετάσει την αποχώρηση της Ελλάδας από το ευρώ.
Όπως είπε, όταν ανέλαβε τα καθήκοντα του πρωθυπουργού, τα κρατικά διαθέσιμα είχαν εξαντληθεί. Κατά την αφήγησή του, η τότε καγκελάριος της Γερμανίας τού είχε εισηγηθεί να εξεταστεί έξοδος της Ελλάδας από την Ευρωζώνη, όμως εκείνος απέρριψε απόλυτα το ενδεχόμενο, διαβεβαιώνοντας πως η χώρα θα ξεπεράσει τη δυσκολία.
Η εκκρεμής υπογραφή και ο δημόσιος υπάλληλος που απάντησε… «Πούτιν»
Μία από τις χαρακτηριστικές αφηγήσεις του Αντώνη Σαμαρά αφορούσε το τελευταίο διάστημα πριν εκπνεύσει η προθεσμία για την ολοκλήρωση των 72 προαπαιτούμενων.
Τις πρώτες πρωινές ώρες, όπως ανέφερε, έγινε αντιληπτό ότι ένα υπουργείο δεν είχε βάλει την αναγκαία υπηρεσιακή υπογραφή.
Οι συνεργάτες του αναζήτησαν τον δημόσιο υπάλληλο που ήταν αρμόδιος και, περίπου στη 1:30 μετά τα μεσάνυχτα, κατάφεραν να επικοινωνήσουν μαζί του τηλεφωνικά.
Τότε ο ίδιος ο πρωθυπουργός αποφάσισε να αναλάβει την επικοινωνία και να τον καλέσει προσωπικά.
«Καλησπέρα, είμαι ο Αντώνης Σαμαράς», του είπε, για να ακούσει ως απάντηση: «Ναι, κι εγώ είμαι ο Πούτιν».
Σύμφωνα με όσα διηγήθηκε ο πρώην πρωθυπουργός, ο υπάλληλος τερμάτισε την τηλεφωνική συνομιλία.
Ο Αντώνης Σαμαράς επιχείρησε να επικοινωνήσει ξανά μαζί του και, όπως ανέφερε, άκουσε για δεύτερη φορά ακριβώς την ίδια απάντηση.
Στο τέλος κινητοποιήθηκε η ασφάλεια και ομάδα μοτοσικλετιστών πήγε να τον βρει, μεταφέροντάς τον στο Μέγαρο Μαξίμου, σχεδόν, όπως είπε χαρακτηριστικά ο πρώην πρωθυπουργός, «με τις πιτζάμες του».
«Σου είπα, Βλαδίμηρε, ο Αντώνης Σαμαράς είμαι», ανέφερε, με την ατάκα να προκαλεί γέλια στους παρευρισκόμενους.
Ο δημόσιος υπάλληλος έβαλε τελικά την απαιτούμενη υπογραφή και έτσι έκλεισε η διαδικασία για την ολοκλήρωση των 72 προαπαιτούμενων.
Ο κ. Σαμαράς επισήμανε ακόμη ότι στις 6 το πρωί επρόκειτο να απογειωθεί το αεροπλάνο του τότε διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, με κατεύθυνση τις Βρυξέλλες, ώστε τα αναγκαία στοιχεία να φτάσουν εγκαίρως.
«Το πρώτο Μνημόνιο ήταν λάθος»
Εκτενή αναφορά έκανε ο πρώην πρωθυπουργός και στην εποχή του πρώτου Μνημονίου, επαναφέροντας την κριτική που είχε ασκήσει ήδη από τότε στις οικονομικές προβλέψεις του προγράμματος.
Όπως εξήγησε, εξετάζοντας το πρώτο Μνημόνιο το 2010 με τους συνεργάτες του, διαπίστωσε σοβαρή αστοχία στους λεγόμενους δημοσιονομικούς πολλαπλασιαστές.
Κατά την εκτίμησή του, η επίδραση του προγράμματος στην ύφεση θα ήταν αρκετά εντονότερη από τις αρχικές προβλέψεις. Αυτό, όπως υποστήριξε, θα έκανε ιδιαίτερα δύσκολη τόσο την επίτευξη των στόχων για τα πρωτογενή πλεονάσματα όσο και την επιστροφή στην ανάπτυξη.
Ο Αντώνης Σαμαράς είπε ότι έθεσε τις αντιρρήσεις του στην τρόικα, χωρίς όμως να εισακουστεί στην αρχή. Ακολούθησε, όπως ανέφερε, η σύνταξη πλήρους μελέτης για την αλλαγή των όρων, η οποία αποτέλεσε το θεμέλιο για το λεγόμενο «Ζαππείου 1».
Παράλληλα, αναφέρθηκε στις επιθέσεις που είχε δεχθεί τότε, σημειώνοντας ότι απέναντί του βρισκόταν μεγάλο τμήμα της πολιτικής σκηνής, δημοσιογράφοι και επιχειρηματίες. Όπως είπε, είχε φτάσει να αποκαλείται ειρωνικά ακόμη και «Χάρι Πότερ».
Στη συνέχεια μίλησε για τον τότε επικεφαλής οικονομολόγο του ΔΝΤ, Ολιβιέ Μπλανσάρ, ο οποίος, σύμφωνα με τον κ. Σαμαρά, παραδέχθηκε δημόσια δύο χρόνια αργότερα ότι οι υπολογισμοί για τον δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή ήταν εσφαλμένοι.
«Είχαμε δίκιο», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Σαμαράς, εκτιμώντας ότι οι αρχικές επιφυλάξεις του για το πρώτο Μνημόνιο επιβεβαιώθηκαν.
Η συνεργασία με τον Ευάγγελο Βενιζέλο και η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος
Ο Αντώνης Σαμαράς αναφέρθηκε επίσης στον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε η κυβέρνηση το δεύτερο Μνημόνιο και εξέφρασε ευχαριστίες προς τον Ευάγγελο Βενιζέλο για τη συνεργασία τους εκείνη την περίοδο.
Όπως σημείωσε, παρά το βαρύ κόστος και τις σημαντικές θυσίες, η Ελλάδα κατάφερε να διανύσει την πορεία προς την έξοδο από την οικονομική κρίση.
Ξεχωριστά στάθηκε στο πρωτογενές πλεόνασμα του 2013, το οποίο περιέγραψε ως «παγκόσμια έκπληξη».
Παράλληλα, υπενθύμισε τη δέσμευση του Eurogroup από το 2012 ότι, αν η Ελλάδα εξασφάλιζε πρωτογενές πλεόνασμα, θα λαμβάνονταν μέτρα για την ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.
Ο Καραμανλής και η βλάβη στο όχημα του Κανελλόπουλου
Μια ακόμη προσωπική ιστορία μοιράστηκε ο πρώην πρωθυπουργός, ανατρέχοντας αυτή τη φορά στα πρώτα έτη της κοινοβουλευτικής πορείας του, για να δείξει πως, κατά την εκτίμησή του, η τύχη ενδέχεται να επηρεάσει σημαντικά την πολιτική.
Όπως ανέφερε ο Αντώνης Σαμαράς, η πρώτη εκλογή του στο βουλευτικό αξίωμα έγινε τον Νοέμβριο του 1977.
Έναν χρόνο αργότερα, το 1978, ο Θανάσης Κανελλόπουλος, μόλις ανέλαβε το υπουργείο Οικονομικών, συγκέντρωσε τους βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας που ήταν οικονομολόγοι, προκειμένου να προετοιμαστεί ο προϋπολογισμός.
Σύμφωνα με την αφήγησή του, ο Σαμαράς απάντησε σε ερώτημα που του έθεσε ο Κανελλόπουλος για τη «φορολογική ελαστικότητα» και στη συνέχεια ανέλαβε να εισηγηθεί το μέρος που αφορούσε τα έσοδα.
Κατά τη συζήτηση του προϋπολογισμού στη Βουλή, στην οποία παρευρίσκονταν ο Κωνσταντίνος Καραμανλής και ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Κανελλόπουλος απουσίαζε από την αίθουσα. Όπως αφηγήθηκε ο Σαμαράς, το αυτοκίνητό του είχε υποστεί βλάβη και είχε ακινητοποιηθεί έξω από τη Ραφήνα.
Υπό αυτές τις συνθήκες, ο τότε πρόεδρος της Βουλής Παπασπύρου παραχώρησε τον λόγο στον νεαρό Αντώνη Σαμαρά, με την ιδιότητα του «ειδικό αγορητή επί των εσόδων».
Μόλις ολοκλήρωσε την ομιλία του, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής τον φώναξε δίπλα του και, με τη χαρακτηριστική προφορά των Σερρών, τον ρώτησε: «Ήταν το ντεμπούτο σου;».
Ο Σαμαράς απάντησε θετικά και τότε ο Καραμανλής τού έδωσε ένα χτύπημα στο χέρι, λέγοντάς του: «Τα πήγες πολύ καλά». Ο πρώην πρωθυπουργός περιέγραψε αυτή τη φράση ως «μεγάλη τιμή για έναν βουλευτή», ιδίως επειδή την είχε ακούσει από έναν πολιτικό ηγέτη ο οποίος, όπως σημείωσε, εκδηλωνόταν σπάνια.
Κλείνοντας τη διήγησή του, συνόψισε όσα είχαν συμβεί με τη φράση: «Κι όμως, δεν θα με είχε ακούσει εκεί ο Καραμανλής, αν δεν είχε χαλάσει το αυτοκίνητο του Κανελλόπουλου. Χρειάζεται λοιπόν και τύχη».
