Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, φθάνει απόψε στην Αθήνα ως επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας για τον 6ο Στρατηγικό Διάλογο Ελλάδας-ΗΠΑ. Ο ίδιος αναφέρθηκε στην Ελλάδα ως «πολύ σημαντικό σύμμαχο» των Ηνωμένων Πολιτειών.
Απαντώντας σε ερώτηση για τις δύο στάσεις της ευρωπαϊκής περιοδείας του, την Ελλάδα και την Πορτογαλία, ο κ. Ρούμπιο υπογράμμισε τη στρατιωτική και οικονομική πτυχή των σχέσεων Αθήνας και Ουάσιγκτον. Όπως ανέφερε, η Ελλάδα φιλοξενεί στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ, ενώ παράλληλα υπάρχουν ισχυροί οικονομικοί δεσμοί. Πρόσθεσε ότι η επίσκεψη συνιστά σημαντική ευκαιρία για επαφές και περιέγραψε επίσης την Πορτογαλία ως ισχυρό σύμμαχο.
Το υπουργείο Εξωτερικών θα φιλοξενήσει την Τετάρτη 7 Οκτωβρίου τις βασικές εργασίες του Στρατηγικού Διαλόγου. Διπλωματικές πηγές αναφέρουν ότι στις 09:00 θα διεξαχθεί η διμερής συνάντηση του υπουργού Εξωτερικών Γιώργου Γεραπετρίτη με τον Αμερικανό ομόλογό του, ενώ στις 09:30 θα γίνουν κοινές δηλώσεις προς τον Τύπο. Η έναρξη του 6ου Γύρου έχει προγραμματιστεί για τις 10:00.
Οι θεματικές ενότητες και οι συμφωνίες του Διαλόγου
Η πρώτη συνεδρίαση της ολομέλειας θα αφορά τις περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, σε περίοδο ενισχυμένης γεωπολιτικής αστάθειας. Στις ειδικότερες συνεδριάσεις εργασίας, όπου θα μετάσχουν υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι των δύο κρατών, θα τεθούν ζητήματα ασφάλειας, άμυνας, ενέργειας, ναυτιλίας, τεχνολογίας, εμπορίου και επενδύσεων, όπως και η περαιτέρω σύσφιγξη των δεσμών των δύο λαών.
Κατά τη διάρκεια του Διαλόγου αναμένεται να υπογραφούν τρεις συμφωνίες και κείμενα συνεργασίας. Μεταξύ αυτών είναι η ανανέωση του Μνημονίου Συνεργασίας για την επιβολή περιορισμών στις εισαγωγές κατηγοριών αρχαιολογικού και εθνολογικού υλικού, έως και τον 15ο αιώνα μ.Χ. Ελλάδα και ΗΠΑ θα υπογράψουν ακόμη Επιστολή Προθέσεων (Letter of Intent) για τη συνεργασία των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με την Εθνοφρουρά της Φλόριντα. Επιπλέον, θα τεθεί η υπογραφή σε Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) για την αμοιβαία αναγνώριση των Πιστοποιητικών Ικανότητας Ναυτικών, σύμφωνα με τη Διεθνή Σύμβαση STCW 1978, ώστε να διευκολυνθεί η απασχόληση των ναυτικών και να ενδυναμωθούν οι διμερείς ναυτιλιακές σχέσεις.
Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν πως η επίσκεψη και ο Διάλογος αποτυπώνουν το πολύ υψηλό επίπεδο των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Η ελληνική πλευρά αποδίδει ιδιαίτερη σημασία στη συγκεκριμένη χρονική συγκυρία, επιδιώκοντας να ενισχύσει τον ρόλο της χώρας ως σταθερού και αξιόπιστου στρατηγικού εταίρου των ΗΠΑ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η πορεία της στρατηγικής συνεργασίας Ελλάδας-ΗΠΑ
Από το 2018, ο Στρατηγικός Διάλογος λειτουργεί ως το κύριο θεσμικό πλαίσιο παρακολούθησης και εξέλιξης της διμερούς συνεργασίας. Ο 5ος Γύρος είχε πραγματοποιηθεί στην Ουάσιγκτον τον Φεβρουάριο του 2024. Τα τελευταία έτη, η συνεργασία έχει επεκταθεί σε πεδία όπως η άμυνα, η ενέργεια, οι υποδομές και η ψηφιακή τεχνολογία, με χαρακτηριστικά ορόσημα τη συμμετοχή της Ελλάδας στις «Artemis Accords» για τη διαστημική συνεργασία το 2024 και στην πρωτοβουλία «Pax Silica» το 2026, που αφορά τον συντονισμό επενδύσεων στην υψηλή τεχνολογία και στις υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης.
