Μια πρώτη ύλη που σπάνια βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης των καταναλωτών ενδέχεται να προκαλέσει νέες ανατιμήσεις στα τρόφιμα. Η βιομηχανική έλλειψη θείου και η απότομη αύξηση της τιμής του επιβαρύνουν την παραγωγή λιπασμάτων και προκαλούν ανησυχία για τις σοδειές που έρχονται.
Οι Financial Times αποδίδουν την κρίση στη διαταραχή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ. Πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν, από το πέρασμα αυτό διέρχονταν περίπου οι μισές παγκόσμιες ποσότητες θείου. Ο αποκλεισμός έχει περιορίσει έντονα την προσφορά, με αποτέλεσμα η τιμή να πλησιάσει το δεκαπλάσιο σε σχέση με τα επίπεδα πριν από τη σύγκρουση.
Ως παραπροϊόν της πετρελαϊκής βιομηχανίας και της παραγωγής φυσικού αερίου, το θείο χρησιμοποιείται για την παρασκευή θειικού οξέος. Το οξύ είναι αναγκαίο τόσο στα φωσφορικά λιπάσματα όσο και στην παραγωγή χαλκού.
Τα ορυχεία ενισχύονται, ενώ τα λιπάσματα πιέζονται
Οι περιορισμένες ποσότητες θείου αποτελούν πλέον αντικείμενο ανταγωνισμού ανάμεσα στους δύο κλάδους. Με τις υψηλές τιμές των μετάλλων να ενισχύουν τις μεταλλευτικές επιχειρήσεις, εκείνες μπορούν να δώσουν υψηλότερες προσφορές από τις εταιρείες λιπασμάτων, που έχουν μικρότερα περιθώρια κέρδους.
Ο Ράγκαβ Τζέιν από την Argus αναφέρει ότι οι μεταλλευτικές επιχειρήσεις επικρατούν στον ανταγωνισμό για την εξασφάλιση προμηθειών.
Η συνήθης τιμή του θείου κυμαινόταν στα 100 με 200 δολάρια ανά τόνο, αλλά φέτος έχει φτάσει κοντά στα 1.000 δολάρια. Την κατάσταση επιβαρύνει και η απαγόρευση που επέβαλε η Κίνα στις εξαγωγές θειικού οξέος, καθώς αποτελεί βασικό προμηθευτή της αγοράς.
Οι σοδειές και οι τιμές των τροφίμων υπό απειλή
Η γεωργία έχει ήδη αρχίσει να δέχεται τις συνέπειες. Οι παραγωγοί λιπασμάτων έχουν περιορίσει την παραγωγή, καθώς δεν μπορούν να μετακυλίσουν ολόκληρη την αύξηση του κόστους στους αγρότες.
Ο Άντι Γιουνγκ, επικεφαλής οικονομολόγος της αμερικανικής Mosaic, σημειώνει ότι η οικονομική δυνατότητα των παραγωγών να αγοράσουν λιπάσματα αφήνει ελάχιστα περιθώρια για νέες ανατιμήσεις. Για την εταιρεία, όπως εξηγεί, η άλλη επιλογή είναι να μειώσει τον ρυθμό παραγωγής.
Κατά την προειδοποίησή του, μια τέτοια εξέλιξη μπορεί σε βάθος χρόνου να μειώσει τις αποδόσεις των καλλιεργειών διεθνώς και να οδηγήσει σε υψηλότερες τιμές τροφίμων.
Η OCP του Μαρόκου, που κατέχει την πρώτη θέση στις εξαγωγές φωσφορικών παγκοσμίως, έχει κρούσει επίσης τον κώδωνα του κινδύνου για την άνοδο του κόστους. Η εταιρεία εξετάζει λιπάσματα με μικρότερες ανάγκες σε θείο, καθώς και εναλλακτικές πηγές θείου πέρα από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Η υψηλή τιμή του χαλκού ευνοεί τις μεταλλευτικές επιχειρήσεις
Αντίθετα, οι εξορυκτικές εταιρείες βρίσκονται σε ευνοϊκότερη θέση. Ο χαλκός διαπραγματεύεται κοντά στο ιστορικό υψηλό των 15.000 δολαρίων ανά τόνο, καθώς η ζήτηση παραμένει ισχυρή για ένα μέταλλο που αξιοποιείται από τις ηλεκτρονικές συσκευές έως τα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας.
Τον Αύγουστο, η χιλιανή Antofagasta ανακοίνωσε πως τα κέρδη της στο πρώτο εξάμηνο ήταν σχεδόν ένα τρίτο υψηλότερα σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι, παρότι είχαν αυξηθεί οι δαπάνες για θειικό οξύ και ντίζελ.
Υπάρχουν, μάλιστα, εταιρείες που αποκομίζουν όφελος από το θειικό οξύ το οποίο παράγεται ως παραπροϊόν κατά την τήξη χαλκού. Όπως ανέφερε ο οικονομικός διευθυντής της Capstone Copper, Ράμαν Ραντάουα, έχουν συναφθεί ακόμη και συμφωνίες ανταλλαγής θειικού οξέος με χαλκό που έχει εξορυχθεί.
Η αναστάτωση στο εμπόριο παραμένει
Η πλατφόρμα αναλύσεων Kpler αναφέρει ότι η διαταραχή στις εμπορικές ροές θείου επιδεινώνεται και πάλι, καθώς πλοία εξακολουθούν να είναι εγκλωβισμένα στο Ορμούζ όσο διαρκεί ο πόλεμος.
Η Μαντλέν Όβεργκααρντ, στέλεχος της Kpler, τονίζει ότι οι επιπτώσεις αγγίζουν πολύ διαφορετικές όψεις της καθημερινής ζωής. Αφορούν τόσο το κόστος ενός φορητού υπολογιστή όσο και την τιμή του ψωμιού την επόμενη χρονιά, ενώ από την ίδια πρώτη ύλη εξαρτώνται και οι αποδόσεις των καλλιεργειών.
