Η στεγαστική κρίση έχει εξελιχθεί σε ένα από τα πιο σύνθετα προβλήματα που καλείται να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση, καθώς η συνεχής άνοδος των ενοικίων και η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία προκαλούν ολοένα και μεγαλύτερη πίεση στα νοικοκυριά. Παρά τα μέτρα που έχουν ήδη ανακοινωθεί τα τελευταία χρόνια, η πραγματικότητα της αγοράς δείχνει ότι το πρόβλημα παραμένει και σε ορισμένες περιοχές μάλιστα επιδεινώνεται.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, στο κυβερνητικό επιτελείο αναζητούνται νέες παρεμβάσεις με βασικό στόχο την αύξηση της προσφοράς κατοικιών. Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον όχι μόνο στην κατασκευή νέων ακινήτων, αλλά κυρίως στην ενεργοποίηση ενός τεράστιου αποθέματος κλειστών κατοικιών που παραμένουν εκτός αγοράς.
Πρόκειται για μια δεξαμενή ακινήτων η οποία, σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, θα μπορούσε να λειτουργήσει ως σημαντική «ανάσα» για τις μισθώσεις και να συμβάλει στη σταδιακή αποκλιμάκωση των πιέσεων που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια.
Στο οικονομικό επιτελείο γνωρίζουν ότι το πρόβλημα δεν περιορίζεται μόνο στην ανεπάρκεια νέων κατοικιών. Παράλληλα με την αυξημένη ζήτηση, ένα μεγάλο μέρος του υφιστάμενου οικιστικού αποθέματος παραμένει αναξιοποίητο. Παλαιά διαμερίσματα, ακίνητα που απαιτούν εκτεταμένες ανακαινίσεις, κατοικίες με κληρονομικές εκκρεμότητες ή πολυϊδιοκτησίες εξακολουθούν να μένουν εκτός αγοράς, περιορίζοντας σημαντικά τη διαθέσιμη προσφορά.
Η κυβέρνηση έχει ήδη επιχειρήσει να δώσει κίνητρα μέσω προγραμμάτων ανακαίνισης και επιδότησης ενεργειακής αναβάθμισης, ωστόσο πλέον εξετάζονται επιπλέον εργαλεία που θα μπορούσαν να φέρουν περισσότερα ακίνητα στην αγορά ενοικίασης.
Σύμφωνα με πληροφορίες από παράγοντες που παρακολουθούν στενά τις συζητήσεις, στο τραπέζι βρίσκονται προτάσεις για διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων προς τους ιδιοκτήτες που θα διαθέσουν κλειστές κατοικίες στη μακροχρόνια μίσθωση, καθώς και νέα σχήματα χρηματοδότησης ανακαινίσεων για παλαιά διαμερίσματα.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς οι αριθμοί δείχνουν ότι η αγορά αντιμετωπίζει σημαντικό έλλειμμα κατοικιών. Αναλύσεις που έχουν παρουσιαστεί από τραπεζικούς φορείς και οργανισμούς της αγοράς εκτιμούν ότι η χώρα χρειάζεται δεκάδες χιλιάδες επιπλέον κατοικίες για να καλύψει τη ζήτηση που έχει διαμορφωθεί τα τελευταία χρόνια.
Την ίδια στιγμή, η εικόνα στα ενοίκια παραμένει εξαιρετικά πιεστική. Σε πολλές περιοχές της Αθήνας, της Θεσσαλονίκης αλλά και σε τουριστικές περιοχές της περιφέρειας, οι ζητούμενες τιμές έχουν αυξηθεί σημαντικά, ενώ η διαθεσιμότητα κατοικιών παραμένει περιορισμένη.
Άνθρωποι της αγοράς επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο η ζήτηση, αλλά κυρίως η προσφορά. Ο πρόεδρος του δικτύου E-Real Estates, Θεμιστοκλής Μπάκας, έχει επανειλημμένα αναφερθεί στο φαινόμενο των δεκάδων ενδιαφερομένων που διεκδικούν το ίδιο ακίνητο στις περιοχές υψηλής ζήτησης, μια εικόνα που αποτυπώνει τη σημερινή πραγματικότητα.
Για την κυβέρνηση, η ενεργοποίηση των κλειστών ακινήτων θεωρείται ίσως η ταχύτερη λύση σε σχέση με την κατασκευή νέων κατοικιών, η οποία απαιτεί χρόνο, χρηματοδότηση και πολεοδομικές διαδικασίες. Η αξιοποίηση έστω και μέρους του υπάρχοντος αποθέματος θα μπορούσε να αυξήσει άμεσα τις διαθέσιμες επιλογές για ενοικίαση και να λειτουργήσει ως μηχανισμός εξισορρόπησης της αγοράς.
Παράλληλα, ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην καλύτερη χαρτογράφηση του στεγαστικού αποθέματος της χώρας. Η δημιουργία του νέου Μητρώου Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων αναμένεται να δώσει για πρώτη φορά μια πιο καθαρή εικόνα σχετικά με τη χρήση κάθε ακινήτου, τις μισθώσεις και τις πραγματικά κενές κατοικίες.
Οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι, καθώς το στεγαστικό έχει αναδειχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά και οικονομικά ζητήματα για τα ελληνικά νοικοκυριά. Η κυβέρνηση αναζητεί πλέον λύσεις που θα έχουν άμεσο αποτέλεσμα και θα μπορέσουν να αυξήσουν την προσφορά κατοικιών χωρίς να απαιτηθούν χρόνια μέχρι να αποδώσουν.
Το αν τα νέα μέτρα θα καταφέρουν να ξεκλειδώσουν χιλιάδες κλειστά διαμερίσματα και να ανακουφίσουν την αγορά μένει να φανεί. Εκείνο πάντως που θεωρείται βέβαιο είναι ότι χωρίς ουσιαστική αύξηση της προσφοράς, η μάχη κατά της στεγαστικής κρίσης θα παραμείνει εξαιρετικά δύσκολη.
