Η εξέλιξη του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο, σε συνδυασμό με τη διεθνή τιμή του πετρελαίου τον Οκτώβριο, θα καθορίσει τις αποφάσεις της ΕΚΤ για την πορεία των επιτοκίων στα τέλη του επόμενου μήνα.
Η ΕΚΤ καλείται να αποφασίσει εάν θα αυξήσει εκ νέου τα επιτόκια στην προσεχή συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής, στις 29 Οκτωβρίου, ή εάν θα περιμένει έως τον Δεκέμβριο, ώστε να αποκτήσει σαφέστερη εικόνα για τον πληθωρισμό. Καθώς η άνοδος των τιμών συνδέεται κυρίως με την ενεργειακή κρίση, οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου παραμένουν καθημερινά στο επίκεντρο της παρακολούθησης από το επιτελείο της Κεντρικής Τράπεζας.
Το όριο των 100 δολαρίων
Τις τελευταίες εβδομάδες, η κλιμάκωση των βομβαρδισμών στη Σαουδική Αραβία από τους Χούθι προκάλεσε νέες ανησυχίες για τις ροές του πετρελαίου και οδήγησε το Brent ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι. Η αγορά, ωστόσο, εμφάνισε έντονη μεταβλητότητα και υποχώρησε σε χαμηλότερα επίπεδα όταν δηλώσεις αξιωματούχων από τις ΗΠΑ και το Ιράν δημιούργησαν προσδοκίες για πιθανή συμφωνία. Υπό αυτές τις συνθήκες μεγάλης αβεβαιότητας, αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές θεωρούν πρόωρη μια βιαστική αύξηση επιτοκίων από την ΕΚΤ, η οποία θα επιβάρυνε εκ νέου το κόστος χρήματος στην ευρωζώνη. Τις τελευταίες ημέρες, το Brent κινήθηκε γύρω από τα 105 δολάρια το βαρέλι, με σημαντικές διακυμάνσεις και κάτω από το όριο των 100 δολαρίων.
Το σενάριο που συγκεντρώνει πλέον τις περισσότερες πιθανότητες προβλέπει ότι, εφόσον το πετρέλαιο υποχωρήσει και διατηρηθεί κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι και τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου δεν καταγράψουν νέα μεγάλη επιτάχυνση του πληθωρισμού, η ΕΚΤ θα μπορεί ευκολότερα να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια τον Οκτώβριο. Τότε, η επόμενη αύξηση ενδέχεται να μεταφερθεί στη συνεδρίαση της 17ης Δεκεμβρίου, όταν θα υπάρχουν περισσότερα δεδομένα για την ένταση και τη διάρκεια του ενεργειακού σοκ.
Η διατήρηση της τιμής κάτω από τα 100 δολάρια θα μείωνε τον κίνδυνο νέου έντονου κύματος αυξήσεων στην ενέργεια και κατ’ επέκταση στην ευρύτερη οικονομία. Αντίθετα, μια παρατεταμένη επάνοδος πάνω από το συγκεκριμένο επίπεδο θα ενίσχυε την πίεση προς την ΕΚΤ για άμεση και γρήγορη αντίδραση.
Τι δείχνουν τα στοιχεία για τον πληθωρισμό του Σεπτεμβρίου
Η εικόνα του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο θα αποτελέσει σε κάθε περίπτωση βασικό παράγοντα για τις αποφάσεις της ΕΚΤ όσον αφορά τα επιτόκια, καθώς δείχνει τόσο το ύψος όσο και την κατεύθυνση που μπορεί να ακολουθήσουν οι τιμές τους επόμενους μήνες. Η Eurostat αναμένεται να δημοσιοποιήσει στις 2 Οκτωβρίου την πρώτη εκτίμηση για τον πληθωρισμό του τρέχοντος μήνα. Τον Αύγουστο, ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη έφτασε στο 3,2%, έναντι 2,9% τον Ιούλιο, με την ενέργεια να έχει τη μεγαλύτερη συμμετοχή στην άνοδο.
Εάν τα δεδομένα του Σεπτεμβρίου καταδείξουν ότι η άνοδος των τιμών παραμένει υπό έλεγχο και, κυρίως, ότι οι αυξήσεις στην ενέργεια δεν περνούν εντονότερα στις υπηρεσίες και στα υπόλοιπα αγαθά, θα ενδυναμωθεί η άποψη εντός της ΕΚΤ για αναμονή τον Οκτώβριο.
Η ΕΚΤ έχει πλέον αναθεωρήσει τις προβλέψεις της και αναμένει μέσο πληθωρισμό 3% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028. Η επιστροφή κοντά στον στόχο του 2% τοποθετείται, επομένως, αρκετά αργότερα.
Οι επόμενες εβδομάδες θα κρίνουν τις εξελίξεις. Όπως επισημαίνουν αρμόδιες ευρωπαϊκές πηγές, εάν η τιμή του πετρελαίου υποχωρήσει κάτω από τα 100 δολάρια και ο πληθωρισμός του Σεπτεμβρίου δεν παρουσιάσει δυσάρεστη έκπληξη, η ΕΚΤ θα έχει έναν σημαντικό λόγο να περιμένει στις 29 Οκτωβρίου. Σε διαφορετική περίπτωση, εάν δηλαδή το ενεργειακό σοκ αποκτήσει πιο μόνιμη διάρκεια, θα επανέλθει εντονότερα η συζήτηση για αύξηση των επιτοκίων ήδη από τον Οκτώβριο, στο 2,75% από 2,5% σήμερα.
