Η ακρίβεια στα καύσιμα αρχίζει να αποτυπώνεται στα κρατικά έσοδα. Καθώς η αμόλυβδη και το diesel διατηρούνται πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, οι εισπράξεις του προϋπολογισμού από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης υπολείπονται του προβλεπόμενου στόχου. Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι νοικοκυριά και επιχειρήσεις περιορίζουν τόσο τις αγορές καυσίμων όσο και τις μετακινήσεις τους.
Τα πιο πρόσφατα δεδομένα του Παρατηρητηρίου Υγρών Καυσίμων του υπουργείου Ανάπτυξης δείχνουν μέση πανελλαδική τιμή 2,199 ευρώ ανά λίτρο για την αμόλυβδη και 2,224 ευρώ για το diesel κίνησης. Το κόστος πιέζει έντονα όσους μετακινούνται καθημερινά με αυτοκίνητο, αλλά και τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, καθώς η ενεργειακή δαπάνη μεταφέρεται άμεσα στα λειτουργικά τους έξοδα.
Η πίεση στα δημόσια έσοδα καταγράφεται ήδη στην εκτέλεση του προϋπολογισμού. Κατά το οκτάμηνο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2026, οι Ειδικοί Φόροι Κατανάλωσης απέφεραν 4,662 δισ. ευρώ, ποσό μειωμένο κατά 230 εκατ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο. Στα ενεργειακά προϊόντα η απόκλιση ήταν ακόμη μεγαλύτερη: οι εισπράξεις έφτασαν τα 2,63 δισ. ευρώ, έναντι προγραμματισμένων 2,82 δισ. ευρώ, με αποτέλεσμα να λείπουν 193 εκατ. ευρώ από τα ταμεία.
Τα έσοδα από τους ΕΦΚ τον Αύγουστο ανήλθαν σε 698 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας υστέρηση 6 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.
Ο ΦΠΑ ενισχύεται από τις υψηλότερες τιμές
Στον ΦΠΑ, αντίθετα, η πορεία των εσόδων είναι ανοδική. Παρότι οι ανατιμήσεις περιορίζουν σε ορισμένες περιπτώσεις την κατανάλωση, αυξάνουν την αξία πάνω στην οποία υπολογίζεται ο φόρος και κατ’ επέκταση τις εισπράξεις του Δημοσίου. Στο οκτάμηνο εισπράχθηκαν από ΦΠΑ 20,544 δισ. ευρώ. Ακόμη και μετά την αφαίρεση των 306 εκατ. ευρώ που αφορούν τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, το ποσό υπερβαίνει τον στόχο κατά 905 εκατ. ευρώ. Τον Αύγουστο μόνο, τα έσοδα διαμορφώθηκαν σε 2,804 δισ. ευρώ, δηλαδή 166 εκατ. ευρώ πάνω από την πρόβλεψη.
Κατά το πρώτο οκτάμηνο, ο ΦΠΑ από τα λοιπά αγαθά και τις υπηρεσίες ανήλθε σε 18,68 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον στόχο κατά 1,07 δισ. ευρώ. Στα πετρελαιοειδή οι εισπράξεις έφτασαν τα 1,47 δισ. ευρώ και ήταν υψηλότερες κατά 139 εκατ. ευρώ, εξαιτίας των αυξημένων τιμών στην αντλία. Τα στοιχεία καταδεικνύουν ότι οι ανατιμήσεις αποτελούν πλέον έναν από τους βασικούς «αιμοδότες» των φορολογικών εσόδων. Με άλλα λόγια, η ακρίβεια αυξάνει τον ΦΠΑ επειδή διογκώνει ονομαστικά τις συναλλαγές, ενώ ο ΕΦΚ στα καύσιμα μειώνεται καθώς οι καταναλωτές προμηθεύονται μικρότερες ποσότητες.
Η εξέλιξη έχει τεθεί υπό στενή παρακολούθηση από το οικονομικό επιτελείο. Το προσεχές διάστημα θα αποσαφηνίσει εάν η υστέρηση των 193 εκατ. ευρώ αποτελεί προσωρινή απόκλιση από τον στόχο ή αν οι υψηλές τιμές των καυσίμων έχουν οδηγήσει σε πιο σταθερή αλλαγή της καταναλωτικής συμπεριφοράς.
Τα μέτρα για το ντίζελ και το πετρέλαιο θέρμανσης
Η επέκταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης θα ανακοινωθεί στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και θα καλύψει το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Νέες ανακοινώσεις αναμένονται στις 14 Οκτωβρίου για το πετρέλαιο κίνησης κατά το δεύτερο μισό του μήνα, καθώς και για το πετρέλαιο θέρμανσης, η διάθεση του οποίου ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου 2026.
