Δίνουμε τη διεύθυνσή μας χωρίς δεύτερη σκέψη, όμως η ονοματοδοσία οδών δεν είναι υπόθεση μιας πινακίδας ή μιας υπογραφής. Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει για το όνομα ενός δρόμου ή μιας πλατείας, αλλά η απόφασή του δεν ολοκληρώνει τη διαδικασία.
Προηγείται η γνώμη της δημοτικής κοινότητας, ακολουθεί η σύμφωνη γνώμη του Περιφερειακού Συμβουλίου Τοπωνυμιών και στο τέλος εκδίδεται διαπιστωτική απόφαση του δημάρχου. Αυτή είναι η ακολουθία που προβλέπει το άρθρο 15 του Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ν. 5314/2026, ο οποίος δημοσιεύτηκε στις 29 Ιουνίου 2026.
Η διάκριση έχει πρακτική σημασία: άλλο να έχει συζητηθεί ή ψηφιστεί μια πρόταση και άλλο να έχει ολοκληρωθεί θεσμικά η αλλαγή της διεύθυνσης που χρησιμοποιούμε καθημερινά.
Πώς φτάνει η ονοματοδοσία οδών στο δημοτικό συμβούλιο;
Η δημοτική κοινότητα έχει ρόλο πριν από την απόφαση. Απαιτείται γνώμη του συμβουλίου της ή του εκπροσώπου της, ενώ η ίδια μπορεί να εισαγάγει το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο με σχετική εισήγηση.
Για έναν κάτοικο που θέλει να προτείνει ένα όνομα, η πρώτη χρήσιμη επαφή είναι επομένως η δημοτική κοινότητα και η γραμματεία του δημοτικού συμβουλίου. Το συγκεκριμένο άρθρο δεν περιγράφει ειδική διαδικασία ατομικής αίτησης κατοίκου, οπότε ο τρόπος υποβολής της πρότασης χρειάζεται να διευκρινιστεί με τον δήμο.
Η εισήγηση, πάντως, δεν αποτελεί απόφαση ονοματοδοσίας. Φέρνει το ζήτημα στο αρμόδιο όργανο: το δημοτικό συμβούλιο.
Γιατί η ψήφος του συμβουλίου δεν είναι το τελευταίο βήμα;
Μετά την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, αυτή διαβιβάζεται στο Περιφερειακό Συμβούλιο Τοπωνυμιών για σύμφωνη γνώμη. Χωρίς αυτή τη γνώμη, η διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί.
Ακολουθεί η διαπιστωτική απόφαση του δημάρχου. Ο δήμαρχος, δηλαδή, δεν επιλέγει μόνος του το όνομα, ούτε η δική του πράξη υποκαθιστά την απόφαση του δημοτικού συμβουλίου και την απαιτούμενη περιφερειακή γνωμοδότηση.
Η ίδια διαδικασία προβλέπεται και για τη μετονομασία δημοτικών αθλητικών ή πολιτιστικών εγκαταστάσεων, δημοτικών αιθουσών, πάρκων και αλσών. Δεν αφορά, συνεπώς, μόνο τις διευθύνσεις κατοικιών και επιχειρήσεων.
Ποιοι συμμετέχουν στο Συμβούλιο Τοπωνυμιών;
Το Περιφερειακό Συμβούλιο Τοπωνυμιών είναι πενταμελές. Πρόεδρος είναι ένας προϊστάμενος διεύθυνσης της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και συμμετέχουν δύο εκπρόσωποι της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων και δύο καθηγητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης του κλάδου ΠΕ 02 Φιλολόγων.
Στο συμβούλιο εκπροσωπούνται η Αποκεντρωμένη Διοίκηση, οι δήμοι και οι φιλόλογοι. Δεν πρόκειται για μια επιτροπή που συγκροτεί ο δήμαρχος για τη συγκεκριμένη οδό.
Συγκροτείται σε επίπεδο περιφέρειας για όλη τη διάρκεια της αυτοδιοικητικής περιόδου, με απόφαση του Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης, η οποία δημοσιεύεται στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την ίδια απόφαση ορίζονται ο γραμματέας του συμβουλίου και ο αναπληρωτής του, υπάλληλοι της Αποκεντρωμένης Διοίκησης.
Πρέπει να συμφωνήσει η πλειοψηφία των κατοίκων;
Το άρθρο 15 δεν θέτει ως προϋπόθεση την ψήφο ή τη συναίνεση της πλειοψηφίας των κατοίκων της οδού. Προβλέπει γνώμη της δημοτικής κοινότητας και σύμφωνη γνώμη του Περιφερειακού Συμβουλίου Τοπωνυμιών.
Άρα, η γνώμη της κοινότητας δεν πρέπει να συγχέεται με ψηφοφορία όσων μένουν στον συγκεκριμένο δρόμο. Αντίστοιχα, μια πρόταση κατοίκων δεν αντικαθιστά τις αποφάσεις των αρμόδιων οργάνων.
Όποιος επιθυμεί να υποστηρίξει μια ονομασία ή να εκφράσει αντίρρηση χρειάζεται να απευθυνθεί εγκαίρως στην κοινότητα και στον δήμο, ζητώντας ενημέρωση για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται το θέμα.
Πώς θα μάθουμε ότι άλλαξε το όνομα;
Εδώ χρειάζεται προσοχή σε μια διαφορά ανάμεσα στις διαθέσιμες διοικητικές πληροφορίες. Η καταχώριση του Εθνικού Μητρώου Διοικητικών Διαδικασιών «Μίτος» εξακολουθεί να περιγράφει την παλαιότερη διαδικασία του άρθρου 8 του ν. 3463/2006, όχι τη νεότερη ακολουθία του άρθρου 15.
Στην ίδια καταχώριση αναφέρονται ενημέρωση δημοτών, υπηρεσιών και επιχειρήσεων μέσω της ιστοσελίδας του δήμου και άλλου πρόσφορου μέσου, καθώς και τοποθέτηση ή αλλαγή πινακίδων. Το νεότερο άρθρο δεν εξειδικεύει αντίστοιχα τα μέσα ενημέρωσης, οπότε η εφαρμογή τους χρειάζεται επιβεβαίωση από τον οικείο δήμο.
Στην πράξη, ελέγχουμε τις δημοτικές ανακοινώσεις και ζητούμε να μάθουμε αν έχει εκδοθεί η τελική διαπιστωτική απόφαση, αλλά και πώς ενημερώνονται οι εμπλεκόμενες υπηρεσίες.
Και με τη διεύθυνσή μας τι κάνουμε;
Ένας χρήσιμος έλεγχος αφορά τη διεύθυνση κατοικίας στο Μητρώο TAXIS. Η ΑΑΔΕ διαθέτει ψηφιακή διαδικασία μεταβολής ή διόρθωσής της, αλλά διευκρινίζει ότι η αλλαγή της κατοικίας δεν αλλάζει αυτομάτως την επαγγελματική έδρα, όταν το ίδιο ακίνητο χρησιμοποιείται και για τις δύο χρήσεις.
Αν χρειάζεται επίσημο αποδεικτικό της αλλαγής, ρωτάμε τον δήμο για βεβαίωση ονομασίας ή μετονομασίας οδού. Ο Δήμος Χανίων, για παράδειγμα, παρέχει τέτοια υπηρεσία ηλεκτρονικά ή με αυτοπρόσωπη κατάθεση, χωρίς κόστος και με αναγραφόμενο χρόνο «Αυθημερόν»· οι όροι αυτοί δεν αποτελούν πανελλαδικό κανόνα. Για τη δική μας περίπτωση, το επόμενο βήμα είναι να επιβεβαιώσουμε με τον δήμο αν εκδίδει αντίστοιχη βεβαίωση και με ποια διαδικασία.
