Στις 25 Οκτωβρίου 1854, 673 Βρετανοί ιππείς επιχείρησαν μία από τις πιο τολμηρές επιθέσεις στην ιστορία του στρατού. Στη Μάχη της Μπαλακλάβας, στην Κριμαία, κατευθύνθηκαν καλπάζοντας προς τα ρωσικά πυροβόλα, ενώ πυρά δέχονταν από τρεις πλευρές. Η «Επέλαση της Ελαφράς Ταξιαρχίας» έμεινε ως σύμβολο γενναιότητας και αυτοθυσίας, αλλά πίσω από την επίθεση βρισκόταν ένα από τα πιο γνωστά σφάλματα στρατιωτικής διοίκησης: οι ιππείς είχαν σταλεί να χτυπήσουν λάθος στόχο.

Η σύγκρουση εκτυλίσσεται στο πλαίσιο του Κριμαϊκού Πολέμου, όπου Βρετανία, Γαλλία και Οθωμανική Αυτοκρατορία βρίσκονται αντιμέτωπες με τη Ρωσία. Οι συμμαχικές δυνάμεις έχουν περικυκλώσει τη Σεβαστούπολη και οι Ρώσοι επιχειρούν να πλήξουν τον ανεφοδιασμό τους.

Στις 25 Οκτωβρίου, οι Ρώσοι καταλαμβάνουν οχυρωμένες θέσεις, μαζί με βρετανικά πυροβόλα. Ο λόρδος Ράγκλαν, επικεφαλής του βρετανικού στρατού, δίνει εντολή στο ιππικό να εμποδίσει την απομάκρυνση των κανονιών από τις ρωσικές δυνάμεις.

Η διαταγή, η οποία διατηρείται έως σήμερα στο Εθνικό Μουσείο Στρατού της Βρετανίας, αποδεικνύεται μοιραία. Από το ύψωμα όπου βρίσκεται, ο Ράγκλαν βλέπει πανοραμικά το πεδίο της μάχης. Ο λόρδος Λούκαν, αντίθετα, διοικητής του ιππικού, βρίσκεται στην κοιλάδα και δεν έχει οπτική επαφή με τα πυροβόλα που αναφέρει η εντολή.

Ο λόρδος Λούκαν ζητά εξηγήσεις από τον λοχαγό Λούις Νόλαν, ο οποίος του έχει παραδώσει το μήνυμα. Ο Νόλαν δείχνει τότε τη ρωσική πυροβολαρχία που βρίσκεται στην απέναντι πλευρά της κοιλάδας.

Ο Λούκαν αναθέτει στον λόρδο Κάρντιγκαν, επικεφαλής της Ελαφράς Ταξιαρχίας, να πραγματοποιήσει την επίθεση. Ο Κάρντιγκαν τονίζει πως ρωσικά πυροβόλα βρίσκονται μπροστά τους, αλλά και στις δύο πλευρές της πορείας. Παρ’ όλα αυτά, η εντολή παραμένει σε ισχύ.

Η επέλαση αρχίζει λίγο μετά τις 11 το πρωί, με 673 ιππείς να προχωρούν προς τις ρωσικές θέσεις. Τα εχθρικά πυροβόλα βάλλουν και οι απώλειες είναι μεγάλες, ενώ ο Νόλαν συγκαταλέγεται στους πρώτους νεκρούς. Οι άνδρες που φτάνουν στις θέσεις των Ρώσων συγκρούονται μαζί τους, αλλά στη συνέχεια υποχωρούν μέσα από την ίδια κοιλάδα.

Σε περίπου 20 λεπτά, πάνω από 260 άνδρες σκοτώνονται ή τραυματίζονται και 475 άλογα χάνονται, αναφέρει το Εθνικό Μουσείο Στρατού της Βρετανίας. Μετά την επίθεση, η ταξιαρχία έχει χάσει ουσιαστικά τη δυνατότητα να πολεμά ως αξιόμαχη δύναμη.

Η καταστροφή πυροδοτεί έντονη διαμάχη για το ποιοι αξιωματικοί φέρουν ευθύνη. Μερικές εβδομάδες αργότερα, ο Άλφρεντ Τένισον γράφει το γνωστό ποίημα «Η Επέλαση της Ελαφράς Ταξιαρχίας», στο οποίο περιλαμβάνονται οι στίχοι «Δεν ήταν δική τους δουλειά να ρωτήσουν γιατί. Δική τους ήταν να πράξουν και να πεθάνουν».

Άλλα γεγονότα της ημέρας

1415: Στη Μάχη του Αζινκούρ, ο στρατός του Ερρίκου Ε΄ της Αγγλίας νικά συντριπτικά τους Γάλλους. Πρόκειται για μία από τις καθοριστικές αναμετρήσεις του Εκατονταετούς Πολέμου, με αποτέλεσμα να ενισχυθεί η αγγλική κυριαρχία στη βόρεια Γαλλία.

1822: Αρχίζει η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από τις οθωμανικές δυνάμεις των Ομέρ Βρυώνη και Κιουταχή. Οι υπερασπιστές της πόλης, με επικεφαλής τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο και τον Μάρκο Μπότσαρη, αντιστέκονται παρά την αριθμητική υπεροχή των πολιορκητών.

1854: Στον Κριμαϊκό Πόλεμο διεξάγεται η Μάχη της Μπαλακλάβας. Οι λανθασμένες διαταγές οδηγούν στην καταστροφική Επέλαση της Ελαφράς Ταξιαρχίας του βρετανικού ιππικού, ένα γεγονός που έμεινε στην ιστορία και αποτέλεσε έμπνευση για το ομώνυμο ποίημα του Άλφρεντ Τένισον.

1917: Στη Ρωσία, οι Μπολσεβίκοι υπό τον Λένιν ανατρέπουν την Προσωρινή Κυβέρνηση και αναλαμβάνουν την εξουσία. Η Οκτωβριανή Επανάσταση έγινε στις 25 Οκτωβρίου με το τότε ισχύον ημερολόγιο, δηλαδή στις 7 Νοεμβρίου με το σημερινό, και άνοιξε τον δρόμο για την ίδρυση της Σοβιετικής Ένωσης.

1922: Η Ανακριτική Επιτροπή υπό τον Θεόδωρο Πάγκαλο παραπέμπει για εσχάτη προδοσία πολιτικούς και στρατιωτικούς που θεωρούνται υπεύθυνοι για τη Μικρασιατική Καταστροφή. Ακολουθεί η Δίκη των Έξι, που καταλήγει στην εκτέλεση έξι καταδικασθέντων στο Γουδή.

1936: Βάσεις για τον Άξονα Ρώμης–Βερολίνου θέτουν η ναζιστική Γερμανία και η φασιστική Ιταλία, συμφωνώντας να εμβαθύνουν την πολιτική συνεργασία τους. Η προσέγγιση ανάμεσα στον Χίτλερ και τον Μουσολίνι προλειαίνει το έδαφος για τη συμμαχία τους στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.

1959: Με 16 ομάδες αρχίζει το πρώτο πρωτάθλημα της ελληνικής Α΄ Εθνικής Κατηγορίας στο ποδόσφαιρο. Στην πρώτη αγωνιστική, ο Παγκορινθιακός επικρατεί με 1-0 του Ολυμπιακού, ενώ ο Παναθηναϊκός νικά τον Παναιγιάλειο με 2-1.

1962: Γίνεται γνωστό ότι το Νόμπελ Λογοτεχνίας απονέμεται στον Αμερικανό συγγραφέα Τζον Στάινμπεκ, δημιουργό των έργων «Τα Σταφύλια της Οργής» και «Άνθρωποι και Ποντίκια». Μέσα από τη γραφή του ανέδειξε τη φτώχεια, τις κοινωνικές ανισότητες και τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε η εργατική τάξη.

1983: Με εντολή του προέδρου Ρόναλντ Ρίγκαν, οι ΗΠΑ πραγματοποιούν εισβολή στη Γρενάδα, μετά το αιματηρό πραξικόπημα που έχει προηγηθεί στη χώρα. Η στρατιωτική επέμβαση των Αμερικανών ανατρέπει το νέο στρατιωτικό καθεστώς και προκαλεί αντιδράσεις διεθνώς.

2001: Η Microsoft κυκλοφορεί τα Windows XP, ένα από τα δημοφιλέστερα λειτουργικά συστήματα στην ιστορία των υπολογιστών. Η χαρακτηριστική φωτογραφία με τον καταπράσινο λόφο γίνεται μία από τις πιο αναγνωρίσιμες εικόνες της ψηφιακής εποχής.

Γεννήσεις

1881 – Πάμπλο Πικάσο (Pablo Picasso), Ισπανός ζωγράφος, γλύπτης και θεμελιωτής του κυβισμού, μία από τις εμβληματικότερες μορφές της τέχνης του 20ού αιώνα. Γεννημένος στη Μάλαγα, υπήρξε παιδί-θαύμα της ζωγραφικής και στη διάρκεια της μακράς του καριέρας πειραματίστηκε με κάθε μορφή τέχνης — από τη ζωγραφική και τη γλυπτική έως τη σκηνογραφία και τη χαρακτική. Μαζί με τον Ζορζ Μπρακ ανέτρεψε τα δεδομένα της απεικόνισης με έργα όπως το «Δεσποινίδες της Αβινιόν» (1907), ενώ η «Γκερνίκα» (1937) έγινε παγκόσμιο σύμβολο ενάντια στη βία και τον πόλεμο. Με περισσότερα από 20.000 έργα, ο Πικάσο παραμένει αξεπέραστο σύμβολο δημιουργικότητας, επανάστασης και καλλιτεχνικής ελευθερίας.

1975 – Γιώργος Τσαλίκης, Έλληνας τραγουδιστής, συνθέτης και επιχειρηματίας, γνωστός για τις επιτυχίες του στη σύγχρονη λαϊκή μουσική σκηνή. Γεννημένος στη Στυλίδα, ξεκίνησε την καριέρα του στα τέλη της δεκαετίας του ’90 και έγινε γρήγορα δημοφιλής χάρη στην εκρηκτική σκηνική παρουσία και τα ερωτικά του τραγούδια. Έχει κυκλοφορήσει επιτυχίες όπως «Δεν είσαι εδώ», «Αν ήσουν αγάπη» και «Στο σφυρίζω», ενώ έχει συνεργαστεί με μεγάλα ονόματα του ελληνικού πενταγράμμου. Παράλληλα έχει ασχοληθεί με την τηλεόραση και τη δημοτική πολιτική.

1984 – Κέιτι Πέρι (Katy Perry / Κάθριν Ελίζαμπεθ Χάντσον), Αμερικανίδα τραγουδίστρια, τραγουδοποιός και τηλεοπτική περσόνα, μία από τις πιο επιτυχημένες ποπ καλλιτέχνιδες του 21ου αιώνα. Γεννημένη στην Καλιφόρνια, γνώρισε παγκόσμια επιτυχία με το single «I Kissed a Girl» (2008) και καθιερώθηκε με άλμπουμ όπως «Teenage Dream» και «Prism», που περιλαμβάνουν επιτυχίες όπως «Firework», «Roar» και «Dark Horse». Ξεχωρίζει για το εκρηκτικό της στυλ, τα θεατρικά της live shows και την ποπ αισθητική που συνδυάζει χιούμορ και ενδυνάμωση. Έχει βραβευτεί με δεκάδες διακρίσεις και θεωρείται σύμβολο αυτοέκφρασης και θηλυκής δύναμης στη σύγχρονη μουσική βιομηχανία.

Θάνατοι

1920 – Αλέξανδρος Α’, βασιλιάς των Ελλήνων, γιος του Κωνσταντίνου Α’ και της Σοφίας. Ανήλθε στον θρόνο το 1917, όταν ο πατέρας και ο αδελφός του εξαναγκάστηκαν σε εξορία λόγω της παρέμβασης των Συμμάχων κατά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η βασιλεία του συνέπεσε με την περίοδο της Μεγάλης Ελλάδας και της Μικρασιατικής Εκστρατείας, ενώ ο ίδιος κράτησε αποστάσεις από τα πολιτικά πάθη της εποχής. Ο θάνατός του, το 1920, σε ηλικία μόλις 27 ετών, προήλθε από σήψη ύστερα από δάγκωμα μαϊμούς στα βασιλικά ανάκτορα του Τατοΐου — γεγονός που έμεινε γνωστό ως η «κρίση του μοιραίου δαγκώματος». Η απροσδόκητη απώλειά του πυροδότησε πολιτικές ανακατατάξεις που άλλαξαν τη ροή της ελληνικής ιστορίας.

1955 – Σαντάκο Σασάκι (Sadako Sasaki), Ιαπωνέζα μαθήτρια και σύμβολο των αθώων θυμάτων του πολέμου, που ενέπνευσε παγκοσμίως το κίνημα ειρήνης. Γεννημένη στη Χιροσίμα το 1943, ήταν μόλις δύο ετών όταν επέζησε της πυρηνικής επίθεσης στην πόλη. Λίγα χρόνια αργότερα διαγνώστηκε με λευχαιμία, αποτέλεσμα της ραδιενέργειας. Σύμφωνα με την ιαπωνική παράδοση, άρχισε να διπλώνει χιλιάδες χάρτινους γερανούς ελπίζοντας να γίνει καλά· κατάφερε να φτιάξει πάνω από 1.000 πριν πεθάνει σε ηλικία 12 ετών. Η ιστορία της συγκίνησε τον κόσμο και οδήγησε στη δημιουργία του Μνημείου Ειρήνης για τα Παιδιά στη Χιροσίμα. Η Σαντάκο παραμένει αιώνιο σύμβολο ελπίδας, ειρήνης και ανθρωπιάς.

2021 – Φώφη Γεννηματά, Ελληνίδα πολιτικός, από τις πιο σημαντικές και σεβαστές γυναίκες στη σύγχρονη πολιτική ζωή της Ελλάδας. Γεννημένη στην Αθήνα το 1964, κόρη του αγωνιστή και υπουργού Γιώργου Γεννηματά, υπηρέτησε τη δημόσια ζωή με ήθος, συνέπεια και ανθρωπιά. Διετέλεσε βουλευτής, υφυπουργός, αναπληρώτρια υπουργός Εσωτερικών και από το 2015 υπήρξε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ και επικεφαλής του ΚΙΝΑΛ, αναλαμβάνοντας την ανασυγκρότηση της κεντροαριστεράς. Πάλεψε με γενναιότητα ενάντια στον καρκίνο, παραμένοντας ενεργή μέχρι το τέλος. Ο θάνατός της προκάλεσε πανελλήνια συγκίνηση, καθώς η Γεννηματά έμεινε στη μνήμη των Ελλήνων ως σύμβολο δύναμης, αξιοπρέπειας και πολιτικού πολιτισμού.

Εορτολόγιο

Ταβιθά, Χρυσάφιος, Χρυσαφία

Εθνικές γιορτές και επέτειοι

Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικαιοσύνης
Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικηγόρων
Παγκόσμια Ημέρα Ζυμαρικών
Παγκόσμια Ημέρα των Τεχνών του Δρόμου και της Ελεύθερης Έκφρασης στο Δημόσιο Χώρο