Συναντάμε μια λακκούβα στον δρόμο, θέλουμε να την αναφέρουμε και κολλάμε στην πρώτη ερώτηση: στον δήμο ή στην περιφέρεια; Αν δεν γνωρίζουμε ποιος έχει την ευθύνη, απευθυνόμαστε στον δήμο όπου βρίσκεται, ζητώντας να καταχωριστεί η αναφορά και, εφόσον χρειάζεται, να διαβιβαστεί στην αρμόδια υπηρεσία.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο δήμος είναι υποχρεωτικά και ο φορέας συντήρησης. Ούτε το γεγονός ότι ο δρόμος περνά ανάμεσα σε σπίτια αρκεί για να βρούμε ποιος έχει την αρμοδιότητα.

Το ζητούμενο είναι διπλό: να αναγνωριστεί σωστά το συγκεκριμένο οδικό τμήμα και να φτάσει στην υπηρεσία μια αναφορά αρκετά σαφής ώστε να εντοπίσει τη φθορά.

Μέσα στην πόλη δεν σημαίνει πάντα ευθύνη του δήμου

Η βασική διάκριση είναι ανάμεσα στους δημοτικούς ή τοπικούς δρόμους, για τους οποίους ευθύνονται οι δήμοι, και στο εθνικό και επαρχιακό δίκτυο εκτός οικισμών, όπου έχουν ευθύνη οι περιφέρειες. Υπάρχουν όμως εξαιρέσεις, όπως οι αυτοκινητόδρομοι παραχώρησης, και η αρμοδιότητα χρειάζεται έλεγχο για το συγκεκριμένο σημείο.

Δύο παραδείγματα από έκθεση του Διεθνούς Φόρουμ Μεταφορών του ΟΟΣΑ δείχνουν γιατί η εικόνα του δρόμου μπορεί να μας παραπλανήσει: η οδός Πειραιώς στην Αθήνα αναφέρεται ως ευθύνη της Περιφέρειας Αττικής, ενώ η οδός Εγνατία στη Θεσσαλονίκη ως ευθύνη του Δήμου Θεσσαλονίκης.

Επομένως, το «είναι κεντρικός δρόμος» δεν αποτελεί ασφαλή απάντηση. Το ίδιο ισχύει για το «βρίσκεται στα όρια του δήμου μας».

Πού φαίνεται ποιος συντηρεί το συγκεκριμένο τμήμα;

Ένα πρώτο σημείο ελέγχου είναι οι επίσημοι χάρτες κατανομής αρμοδιοτήτων συντήρησης του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας. Διατίθενται ανά Περιφερειακή Ενότητα και ανά Περιφέρεια και αποτυπώνουν δίκτυα ευθύνης δήμων, περιφερειών, του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και εταιρειών παραχώρησης.

Εντοπίζουμε την οδό και εξετάζουμε το χρώμα ή τη σήμανση του τμήματος όπου βρίσκεται η λακκούβα. Για την Αττική υπάρχει επίσης δημοσιευμένος χάρτης των οδικών δικτύων αρμοδιότητας συντήρησης των υπηρεσιών της Περιφέρειας, με δυνατότητα προεπισκόπησης και λήψης.

Ο χάρτης, πάντως, βοηθά στον προσανατολισμό· δεν υποκαθιστά τον επίσημο χαρακτηρισμό του δρόμου. Ειδικά κοντά σε όρια δήμων, αυτοκινητοδρόμους ή παράπλευρες οδούς, ζητάμε επιβεβαίωση από την τεχνική υπηρεσία αντί να θεωρήσουμε ότι η ένδειξη αρκεί.

Πώς αναφέρετε μια λακκούβα στον δρόμο χωρίς να ξέρετε τον φορέα;

Η πρακτική αφετηρία είναι το κεντρικό πρωτόκολλο ή η ηλεκτρονική φόρμα αναφοράς προβλημάτων του δήμου. Στο αίτημα ζητάμε τόσο την καταχώριση όσο και τη διευκρίνιση της αρμοδιότητας, ώστε η επικοινωνία να μη μείνει σε μια απλή περιγραφή της ζημιάς.

Μια σαφής διατύπωση είναι: «Παρακαλώ να καταχωριστεί η αναφορά και να ενημερωθώ ποια υπηρεσία έχει την ευθύνη συντήρησης του συγκεκριμένου σημείου. Αν δεν είναι αρμοδιότητα του δήμου, παρακαλώ να διαβιβαστεί στον αρμόδιο φορέα».

Υπάρχουν ήδη δημοτικές υπηρεσίες για τέτοια αιτήματα. Στη Θεσσαλονίκη, το «Βελτιώνω την πόλη μου» περιλαμβάνει ρητά τις λακκούβες και επιτρέπει ενημέρωση για την εξέλιξη της αναφοράς. Στις Σπέτσες, η φόρμα προβλημάτων προβλέπει καταχώριση και προώθηση στην αρμόδια δημοτική υπηρεσία.

Κρατάμε αντίγραφο και τον αριθμό πρωτοκόλλου ή επιβεβαίωσης, ώστε η επόμενη ερώτηση να αφορά συγκεκριμένη αναφορά.

Ποια στοιχεία βοηθούν την υπηρεσία να εντοπίσει το σημείο;

Το «στη μεγάλη στροφή» μπορεί να είναι σαφές για όσους περνούν καθημερινά, όχι όμως για την υπηρεσία που παραλαμβάνει το αίτημα. Η περιγραφή πρέπει να επιτρέπει τον εντοπισμό χωρίς εικασίες.

  1. Γράψτε δήμο, οδό και αριθμό ή την πλησιέστερη διασταύρωση. Αν δεν υπάρχει σαφής διεύθυνση, προσθέστε αναγνωρίσιμο σημείο αναφοράς.
  2. Διευκρινίστε την κατεύθυνση κυκλοφορίας και προσθέστε στίγμα ή σύνδεσμο χάρτη.
  3. Περιγράψτε τη φθορά και, μόνο εφόσον είναι ασφαλές, επισυνάψτε μία φωτογραφία του περιβάλλοντος και μία κοντινή της λακκούβας.

Η φόρμα των Σπετσών, για παράδειγμα, επιτρέπει προαιρετικά φωτογραφίες και τοποθεσία. Δεν αξίζει να διακινδυνεύσουμε την ασφάλειά μας για να τραβήξουμε φωτογραφία.

Και αν το πρόβλημα απαιτεί άμεση παρέμβαση;

Για ζητήματα του οδικού δικτύου αρμοδιότητας της Περιφέρειας Αττικής και οδικής ασφάλειας, το Κέντρο Διαχείρισης Κυκλοφορίας δέχεται αναφορές στο 1544, όλο το 24ωρο. Η χρέωση εξαρτάται από τον τρόπο κλήσης και την τιμολογιακή πολιτική του παρόχου. Για επισημάνσεις επικίνδυνων σημείων στις υποδομές, στη σηματοδότηση και στις διαγραμμίσεις, η Περιφέρεια δημοσιεύει επίσης το email [email protected].

Άλλο, όμως, η αναφορά για συντήρηση και άλλο η έκτακτη ανάγκη. Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος ή ατύχημα που απαιτεί άμεση βοήθεια, προέχει το 112, το οποίο λειτουργεί δωρεάν, σε 24ωρη βάση. Η αναφορά για επισκευή ακολουθεί ως ξεχωριστό βήμα.

Δεν χρειάζεται να γνωρίζουμε εκ των προτέρων ποιος φορέας είναι αρμόδιος για το σημείο. Περιγράφουμε καθαρά πού βρίσκεται η φθορά και ζητάμε από τον δήμο να μας ενημερώσει για την αρμοδιότητα ή να διαβιβάσει την αναφορά εκεί όπου πρέπει.