Το άρθρο υπογραμμίζει ότι η πρόσφατη τουρκική προκλητικότητα απέναντι στην Ελλάδα ακολουθεί μια πάγια και αμετάβλητη τακτική δεκαετιών, με την Άγκυρα να επαναφέρει γνωστές διεκδικήσεις στο Αιγαίο και να δημιουργεί κλίμα έντασης. Μέσα από ιστορική αναδρομή από το 1974 έως τα Ίμια, αναδεικνύεται πως η Τουρκία επιδιώκει διαρκώς να διευρύνει την ατζέντα των διαφορών, ενώ η Ελλάδα επιμένει ότι μοναδικό ζήτημα προς συζήτηση είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, με τα κυριαρχικά της δικαιώματα να είναι ξεκάθαρα και αδιαπραγμάτευτα.
Πιο αναλυτικά
Σε επανάληψη των γνωστών της τακτικών ξεκίνησε η Άγκυρα δημιουργώντας κλίμα που θα μπορούσε να εξελιχθεί και σε «θερμό επεισόδιο». Για την Ελλάδα, όμως, η τακτική της γειτονικής χώρας είναι γνωστή από το παρελθόν, γι’ αυτό και όλα τα σενάρια έχουν εξεταστεί. «Το καθεστώς κυριαρχίας στο Αιγαίο είναι απολύτως ξεκάθαρο», αναφέρει η χθεσινή -σε υψηλούς τόνους- ανακοίνωση από το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, προσθέτοντας ότι η ελληνική κυριαρχία έχει καθοριστεί «σαφώς και οριστικώς» από διεθνή συμβατικά κείμενα και δεν επιδέχεται αμφισβήτηση.
Πηγαίνοντας πίσω στην Ιστορία, το 1974, και πριν από την τουρκική εισβολή, εξελισσόταν σειρά διπλωματικών επαφών μεταξύ αξιωματούχων των δύο χωρών. Τότε συμφωνήθηκε οι δύο χώρες να ανταλλάξουν πίνακες με τα εκκρεμή θέματα, επί των οποίων θα ακολουθούσε διαπραγμάτευση. Τον Μάιο του ίδιου χρόνου, η Άγκυρα έστειλε κατάλογο με τα εκκρεμή θέματα για τα οποία συζητούσε διαπραγμάτευση και σε αυτά συμπεριλαμβανόταν η Κύπρος, η οποία πάντα παρέμενε το πιο σημαντικό πρόβλημα ανάμεσα στις δύο χώρες, όπως έλεγε, αλλά για την οποία ήταν ήδη δρομολογημένες ξεχωριστές διαδικασίες διαπραγμάτευσης. Η Τουρκία επίσης θεωρούσε ότι τα θέματα προς διαπραγμάτευση είναι: πρώτον, η τουρκική, όπως ονόμαζε τη μουσουλμανική μειονότητα της Δυτικής Θράκης, την «τουρκική» μειονότητα των Δωδεκανήσων, την αποστρατικοποίηση κάποιων ελληνικών νησιών, την υφαλοκρηπίδα και τα δικαιώματα των Τούρκων ιππικών που εργάζονταν στην Ελλάδα.
Η ελληνική πλευρά απάντησε εγγράφως στα τέλη του Μαΐου. Δεν δεχόταν να συζητηθεί σε θέματα της «τουρκικής» μειονότητας στα Δωδεκάνησα και ούτε να συζητήσει το θέμα της αποστρατικοποίησης των ελληνικών νησιών. Αλλά υπέβαλε δικό της κατάλογο, αναφερόμενο κυρίως σε μειονοτικά θέματα, ενώ περιελάμβανε μεταξύ άλλων την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αλλά και θέματα σχετικά με το Οικουμενικό Πατριαρχείο.
Ήταν ακριβώς αυτά τα θέματα τα οποία η Τουρκία αρνήθηκε να συζητήσει. Για να επιβεβαιώσει τη σοβαρότητα των προθέσεών της, προχώρησε εκείνη την εποχή σε επίδειξη στρατιωτικής ισχύος. Σεισμογραφικό σκάφος βγήκε για έρευνες στο Αιγαίο, συνοδεία 32 τουρκικών πολεμικών πλοίων. Το Τσανταλί, όπως λεγόταν, ήταν ένα μικρό βοηθητικό σκάφος του τουρκικού πολεμικού ναυτικού το οποίο δεν είχε τη δυνατότητα να εκτελέσει σοβαρές υποθαλάσσιες έρευνες. Κατά την έξοδό του, λοιπόν, στο Αιγαίο, κινήθηκε σε περιοχές εντός των τουρκικών χωρικών υδάτων, δεν έκανε έρευνες σε διεθνή ύδατα, αλλά το γεγονός αυτό προκάλεσε μεγάλη ένταση.
Ακολούθησε συνάντηση των πρωθυπουργών στις Βρυξέλλες. Ο Ετσεβίτ συζήτησε ευθέως συνομιλίες που θα αντιμετώπιζαν συνολικά όλες τις διαφορές. Το αποτέλεσμα ήταν ότι η συνάντηση κατέληξε σε ανοιχτή διαφωνία, σε σημείο ώστε να μην μπορεί να συνταχθεί καν κοινό ανακοινωθέν. Η Τουρκία επέμενε ότι ήθελε να ξεκινήσουν άμεσα διαπραγματεύσεις μεταξύ των δύο πλευρών, διότι πίστευε ότι έτσι θα απέτρεπε ελληνικά τετελεσμένα στο Αιγαίο. Η Άγκυρα πρόβαλε για πρώτη φορά την άποψη ότι θα έπρεπε να υπάρξει συνολική συμφωνία επίλυσης όλων των εκκρεμοτήτων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Έκτοτε, η επιδίωξη για συνολική συμφωνία αποτελεί βασική θέση της τουρκικής πολιτικής. Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο ήταν και παραμένει το μοναδικό θέμα που η Ελλάδα αναγνωρίζει ως διαφορά μεταξύ τους.
Το 1976 και το 1987, οι δύο χώρες έφτασαν στο χείλος του πολέμου εξαιτίας τέτοιων επεισοδίων. Η πρακτική κατάληξη αυτών των επεισοδίων ήταν ότι η Ελλάδα απέφευγε να προχωρήσει σε έρευνες επί της υφαλοκρηπίδας της για να μην προκαλέσει εντάσεις με την Τουρκία. Το 1996, με την κρίση των Ιμίων, προστέθηκε στον κατάλογο των θεμάτων η αμφισβήτηση της ελληνικής κυριαρχίας επί κυριαρχίας και άλλων μικρών νησιών στο Αιγαίο. Επρόκειτο για τις λεγόμενες γκρίζες ζώνες.
Όλα όσα λέει και πράττει η Τουρκία τις τελευταίες ημέρες παραπέμπουν σε γεγονότα του παρελθόντος, που σημαίνει ότι η τουρκική εξωτερική πολιτική δεν έχει αλλάξει 52 χρόνια μετά.
