Ο Τάσος Χατζηβασιλείου δηλώνει ότι «Η Ελλάδα στηρίζει έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, προς όφελος των πολιτών της ΕΕ», στη συνέντευξή του προς τον δημοσιογράφο Σπύρο Καπράλο για το Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων. Ο υφυπουργός Εξωτερικών, ο οποίος είναι αρμόδιος για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, αναφέρεται στις διαπραγματεύσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της περιόδου 2028-2034. Όπως επισημαίνει, η χώρα διαδραματίζει πρωταγωνιστικό ρόλο, με επιδίωξη να υπάρξει η κατάλληλη προετοιμασία ώστε το ζήτημα να τεθεί προς συζήτηση από τους ηγέτες στις επόμενες Συνόδους Κορυφής.
Για την Ελληνική Προεδρία της ΕΕ κατά το δεύτερο μισό του 2027, ο υφυπουργός Εξωτερικών επισημαίνει πως πρόκειται για σημαντική ευκαιρία, μέσα από την οποία η Ελλάδα μπορεί να αποτυπώσει τη δική της συμβολή στο ευρωπαϊκό εγχείρημα.
Μιλώντας για την ενίσχυση των ακραίων κομμάτων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σημειώνει ότι τόσο η Ευρώπη όσο και οι δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις πρέπει να κατανοήσουν τα μηνύματα και να προσφέρουν πειστικές λύσεις στα ζητήματα που απασχολούν κάθε πολίτη της Ευρώπης.
Για τις εθνικές εκλογές του 2027, ο κ. Χατζηβασιλείου εκφράζει αισιοδοξία ως προς το αποτέλεσμά τους, υπογραμμίζοντας ότι η αυτοδυναμία συνιστά εφικτό στόχο, τον οποίο θα επιδιώξει η Νέα Δημοκρατία.
Η πλήρης συνέντευξη του Τάσου Χατζηβασιλείου
Παρατίθεται αναλυτικά η συνέντευξη που έδωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου στον Σπύρο Καπράλο και στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Ερ.: Έχετε, ως αρμόδιος υπουργός για τις Ευρωπαϊκές Υποθέσεις, το κύριο βάρος της προετοιμασίας ενόψει της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Ποια σημασία αποκτά για την Ελλάδα η Προεδρία, σε μια περίοδο τόσο καθοριστική για το σύνολο της Ευρώπης, και ποιες προτεραιότητες σχεδιάζετε να αναδείξετε;
Απ.: Μέσω της Ελληνικής Προεδρίας, η χώρα μας αποκτά μια σημαντική δυνατότητα να αφήσει το δικό της αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή πορεία. Η προετοιμασία έχει ήδη αρχίσει, ενώ έχει πλέον καταρτιστεί το κοινό πρόγραμμα διάρκειας 18 μηνών για την τριάδα που συγκροτούν η Ιρλανδία, η Λιθουανία και η Ελλάδα.
Σε ό,τι αφορά την ελληνική ατζέντα, σε υψηλή θέση θα βρεθούν η άμυνα και η ασφάλεια της Ευρώπης, μέσα από οπτική 360 μοιρών. Αντίστοιχη βαρύτητα έχουν η ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας και η ενεργειακή ασφάλεια, όπως επίσης η διεύρυνση με επίκεντρο τα Δυτικά Βαλκάνια και η αντιμετώπιση του μεταναστευτικού. Στις προτεραιότητες περιλαμβάνεται ακόμη η πολιτική της Ευρώπης για τη θαλάσσια ασφάλεια, με ειδική έμφαση στην εφαρμογή του Διεθνούς Δικαίου και στην ανάδειξη της νησιωτικότητας. Πρόκειται για εθνικό στοίχημα, πέρα από κομματικές και παραταξιακές διαχωριστικές γραμμές. Η Προεδρία προσφέρει τη δυνατότητα να επαναβεβαιώσουμε τη δέσμευσή μας στην ευρωπαϊκή ιδέα και να συμβάλουμε επωφελώς στα πεδία όπου συμπίπτουν οι εθνικοί με τους ευρωπαϊκούς στόχους.
Ερ.: Οι διαβουλεύσεις γύρω από το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο για τα έτη 2028-2034 εξελίσσονται με εντατικούς ρυθμούς, ενώ είναι δεδομένο ότι τα κράτη-μέλη διατυπώνουν διαφορετικές προσεγγίσεις. Θα ήθελα να σας ρωτήσω: α) μπορεί να διαμορφωθεί εγκαίρως κοινό έδαφος ώστε να επιτευχθεί συμφωνία; β) ποια είναι η ελληνική θέση επί του ζητήματος;
Απ.: Η ελληνική θέση δεν επιδέχεται αμφιβολία: τασσόμαστε υπέρ ενός φιλόδοξου προϋπολογισμού της Ευρώπης, ο οποίος θα λειτουργεί προς όφελος των πολιτών της Ένωσης. Εκτιμούμε ότι η ΕΕ χρειάζεται σημαντικά περισσότερους πόρους, τόσο για να ανταποκριθεί σε καινούργιες προκλήσεις, μεταξύ των οποίων η ασφάλεια και η άμυνα, όσο και για να υποστηρίξει αποτελεσματικά τις καθιερωμένες πολιτικές που θεμελιώνονται στις Συνθήκες. Επί δεκαετίες, η κοινή αγροτική και αλιευτική πολιτική, μαζί με την πολιτική συνοχής, αποτελούν στήριγμα για την ευρωπαϊκή κοινωνία. Η Ευρώπη πρέπει να εξακολουθήσει να τις ενισχύει με την ίδια ένταση και αποτελεσματικότητα. Για την Ελλάδα, η διασφάλιση επαρκούς χρηματοδότησης αυτών των πολιτικών είναι προτεραιότητα.
Για να προχωρήσει η διαπραγμάτευση, χρειάζονται πολιτική βούληση και συντονισμένη δράση με τους εταίρους. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στους «Φίλους της Συνοχής» και προβάλλει ξεκάθαρα τις θέσεις της. Παρότι οι συζητήσεις παρουσιάζουν δυσκολίες, η χώρα μας συμμετέχει σε αυτές με πρωταγωνιστικό ρόλο. Πριν από λίγες ημέρες, είχα τη δυνατότητα να οργανώσω στις Βρυξέλλες συζήτηση με ομοϊδεάτες ομολόγους μου. Παράλληλα, η Ελλάδα έχει καταθέσει πρόταση για τη δημιουργία νέου ίδιου πόρου, ο οποίος θα προκύπτει από τη δημοπράτηση συχνοτήτων του φάσματος 5G και 6G. Επιδίωξή μας είναι να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις, ώστε οι ηγέτες να εξετάσουν το ζήτημα κατά τις προσεχείς Συνόδους Κορυφής. Βάσει του ευρωπαϊκού προγραμματισμού, οι κύριες συζητήσεις πρέπει να έχουν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του έτους και εργαζόμαστε προς αυτή την κατεύθυνση. Σε κάθε περίπτωση, ο προϋπολογισμός της Ευρώπης αφορά ουσιαστικά το σύνολο των Ευρωπαίων πολιτών.
Ερ.: Η πρόσφατη εκλογική διαδικασία στη Γερμανία ανέδειξε την άνοδο της ακροδεξιάς και του AfD. Αντίστοιχα κόμματα καταγράφουν, σε αρκετές ακόμη ευρωπαϊκές χώρες, εκλογικές επιδόσεις αλλά και δημοσκοπική ενίσχυση. Με ποιον τρόπο εκτιμάτε ότι οφείλουν να αντιδράσουν οι παραδοσιακές πολιτικές δυνάμεις σε αυτή την εξέλιξη; Και πόσο βαριά είναι η ευθύνη της ευρωπαϊκής κεντροδεξιάς, η οποία σήμερα είναι η ισχυρότερη πολιτική οικογένεια στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο;
Απ.: Η ενίσχυση του AfD συνιστά βαθιά τομή στην πολιτική ιστορία της Γερμανίας. Όπως επισημαίνετε ορθά, η άκρα δεξιά ανεβαίνει και σε άλλες χώρες, σε ένα φαινόμενο που δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Τα άκρα δεν είναι ζήτημα για χαμόγελα ή χαλαρές προσεγγίσεις.
Η Ευρώπη, όπως και οι δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις, πρέπει να αφουγκραστούν τις αγωνίες κάθε Ευρωπαίου πολίτη, να κατανοήσουν τα μηνύματα και να προσφέρουν πειστικές απαντήσεις στα προβλήματα που τον ταλανίζουν. Χρειάζεται να εξακολουθήσουν να διαμορφώνουν λύσεις και καλύτερες προϋποθέσεις για το αύριο. Οι εύκολες κορώνες δεν αποτελούν αληθινή απάντηση στα σύνθετα προβλήματα.
Παράλληλα, οι πολίτες χρειάζεται να επιδεικνύουν επιφύλαξη και κριτική σκέψη απέναντι στις πολιτικές δυνάμεις που επενδύουν στον λαϊκισμό. Ακόμη κι όταν νιώθουν οργή για τα παραδοσιακά κόμματα, λύση στα ζητήματα που τους απασχολούν δεν μπορούν να δώσουν οι λαϊκιστές, οι οποίοι αναπαράγουν απλώς εύηχα συνθήματα, απευθυνόμενοι στο θυμικό και όχι στα πραγματικά προβλήματα.
Ακριβώς επειδή είναι η μεγαλύτερη πολιτική οικογένεια της Ευρώπης, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα φέρει αυξημένη ευθύνη. Δεν μετακινείται ιδεολογικά προς άλλες κατευθύνσεις ούτε καθιστά ασαφές το πολιτικό του μήνυμα. Ως κληρονόμος των ιδεών του Σουμάν, του Αντενάουερ και του Καραμανλή, το ΕΛΚ εργάζεται με συνέπεια για το συμφέρον των πολιτών της Ευρώπης.
Ερ.: Ο πόλεμος στην Ουκρανία βρίσκεται πλέον στο πέμπτο έτος του, χωρίς να διαφαίνονται ούτε κάποιες ενδείξεις για σύντομη κατάπαυση του πυρός. Συμφωνείτε με Ευρωπαίους πολιτικούς που εκφράζουν ανησυχία για πιθανή επέκτασή του στην υπόλοιπη Ευρώπη; Και σε ποιο σημείο βρίσκεται ο σχεδιασμός της Ε.Ε. για μεγαλύτερη αυτονομία στα ζητήματα άμυνας και ασφάλειας;
Απ.: Όπως αναφέραμε και προηγουμένως, η ασφάλεια και η άμυνα δεν αποτελούν πια μια επιμέρους πολιτική, αλλά θεμελιώδη διάσταση της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η θέση μας ως προς την Ουκρανία δεν μεταβάλλεται: βιώσιμη ειρήνη δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την ενεργό συμμετοχή της Ουκρανίας και της ΕΕ στην ειρηνευτική διαδικασία.
Η στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποτελεί πλέον αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Εμανουέλ Μακρόν ήταν οι πρώτοι που έφεραν το ζήτημα στον δημόσιο διάλογο, σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ δεν ήταν ακόμη έτοιμη για αυτή τη συζήτηση. Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις επιβεβαίωσαν το όραμα του Έλληνα Πρωθυπουργού και του Γάλλου Προέδρου και σήμερα η Ευρώπη κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, ώστε να σταθεί στα δικά της πόδια. Προσωπικά θεωρώ ότι η Ευρώπη χρειάζεται έναν αμυντικό βραχίονα, ο οποίος θα ενισχύσει το γεωπολιτικό της αποτύπωμα συμπληρωματικά, και όχι ανταγωνιστικά, προς το ΝΑΤΟ. Το τελευταίο διάστημα η πορεία προς τη στρατηγική αυτονομία επιταχύνθηκε. Με τη Λευκή Βίβλο για την Ευρωπαϊκή Αμυντική Ετοιμότητα 2030, το SAFE και τις πρωτοβουλίες για την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, η κοινή ευρωπαϊκή άμυνα δεν είναι πλέον ταμπού.
Ερ.: Ποια είναι η στάση της Ελλάδας απέναντι στη διεύρυνση της ΕΕ προς τα Δυτικά Βαλκάνια; Το Μαυροβούνιο φαίνεται να βρίσκεται πολύ κοντά στην ένταξη. Μπορούν άλλες χώρες, όπως η Αλβανία, να καλύψουν τις προϋποθέσεις ώστε να ενταχθούν στην ευρωπαϊκή οικογένεια τα επόμενα χρόνια;
Απ.: Η Ελλάδα υποστηρίζει διαχρονικά την ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς τα κράτη της περιοχής ανήκουν στην Ευρώπη από γεωγραφική, ιστορική και πολιτική άποψη. Η διεύρυνση είναι στρατηγική επένδυση για τη σταθερότητα και την ασφάλεια της ηπείρου μας. Την ίδια στιγμή, πρόκειται για αξιοκρατική διαδικασία, η οποία διέπεται από τις καθιερωμένες αρχές και μεθοδολογία. Η αξιολόγηση κάθε υποψήφιας χώρας γίνεται με βάση τις μεταρρυθμιστικές επιδόσεις της, χωρίς καμία έκπτωση στα κριτήρια.
Όπως έχει αναφέρει ο ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης, επιδίωξη της Ελληνικής Προεδρίας θα ήταν να υποδεχθεί η ΕΕ τουλάχιστον ένα νέο κράτος μέλος. Το Μαυροβούνιο δείχνει να διατηρεί προβάδισμα στη διαδικασία, καθώς έχει προχωρήσει σε σημαντικά βήματα στην ενταξιακή του προσπάθεια.
Η Αλβανία έχει σημειώσει πρόοδο, αλλά χρειάζεται να προχωρήσει σε επιπλέον βήματα. Η Ελλάδα θέλει να δει μια ευρωπαϊκή, δημοκρατική και ευημερούσα χώρα, ενώ θεωρεί απαραίτητο για την ευρωπαϊκή πορεία των Τιράνων να διασφαλίζεται πλήρως ο σεβασμός των δικαιωμάτων της ελληνικής εθνικής μειονότητας. Για κάθε υποψήφιο κράτος, άλλωστε, η πρόοδος κρίνεται από την εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων στην πράξη, την ισχύ του κράτους δικαίου και την υιοθέτηση του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Ερ.: Θα ήθελα να κλείσουμε με μία ερώτηση που αφορά την εσωτερική πολιτική. Καθώς ο χρόνος έως τις εθνικές εκλογές του 2027 περιορίζεται, ποιο θα είναι το βασικό διακύβευμα της εκλογικής αναμέτρησης και τι προσδοκίες μπορεί να έχει η Νέα Δημοκρατία για το αποτέλεσμα, λαμβάνοντας υπόψη τις σημερινές δημοσκοπήσεις;
Απ.: Οι δημοσκοπήσεις προσφέρουν στοιχεία για ανάλυση, αποτυπώνοντας κάθε φορά μια συγκεκριμένη χρονική συγκυρία. Η Νέα Δημοκρατία, ωστόσο, δεν χαράσσει την πολιτική της με κριτήριο τις επιδόσεις στις μετρήσεις. Το σημαντικό είναι πως, ύστερα από επτά χρόνια διακυβέρνησης, εξακολουθεί να βρίσκεται στην πρώτη θέση και μάλιστα με μεγάλη απόσταση από το δεύτερο κόμμα. Αυτό δείχνει ότι αποτελεί τη μόνη πολιτική δύναμη με αξιόπιστο σχέδιο διακυβέρνησης για τη χώρα και σαφή προσανατολισμό στην αντιμετώπιση των προβλημάτων των πολιτών.
Η επίτευξη αυτοδυναμίας αποτελεί, κατά την άποψή μου, έναν ρεαλιστικό στόχο και προς αυτή την κατεύθυνση θα κινηθούμε στις εκλογές. Η αποτίμηση της κυβέρνησης θα γίνει στο τέλος της τετραετίας, με βάση το έργο που παρήγαγε, τις δεσμεύσεις που τήρησε και το σχέδιό της για την Ελλάδα του 2030. Στο επίκεντρο των κυβερνητικών επιλογών βρίσκεται κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνας.
Στην εκλογική αναμέτρηση θα κριθεί η σταθερότητα της χώρας, σε μια συγκυρία έντονης διεθνούς αβεβαιότητας. Επιδίωξή μας είναι να συνεχιστεί η προσπάθεια για καλύτερη ποιότητα ζωής για όλους τους Έλληνες, καθώς δεν υπάρχει περιθώριο για οπισθοδρόμηση. Γι’ αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία ποιος θα αναλάβει τη διακυβέρνηση. Σημαντικό είναι επίσης ποια κυβέρνηση θα κληθεί ενδεχομένως να διαπραγματευτεί την οριστική συμφωνία για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό και ποια θα έχει την ευθύνη της Ελληνικής Προεδρίας της ΕΕ. Η Νέα Δημοκρατία θα ζητήσει την αυτοδυναμία, έχοντας ως «όπλο» το κυβερνητικό έργο και τη συνέπεια στις πολιτικές της.
