Τουρκία και Καστελόριζο: Το μήνυμα Μητσοτάκη στην Άγκυρα και η σημασία της επίσκεψης

Είναι ίσως η πρώτη φορά που Έλληνας πρωθυπουργός θα μείνει σχεδόν τρεις ημέρες στο Καστελόριζο σε επίσημη επίσκεψη στέλνοντας το μήνυμα ότι το Καστελόριζο «δεν κείται μακράν» και αποτελεί αδιαμφβίτητο κομμάτι της ελληνικής επικράτειας.

Δεν είναι τυχαίο ότι από χθες τον Κυριάκο Μητσοτάκη συνοδεύει και ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ ενώ λίγο πριν προσγειωθούν αρχικά στη Ρόδο σημειώθηκαν 10 παραβιάσεις τουρκικών μαχητικών και 2 εμπλοκές στο Ανατολικό Αιγαίο.

Τι ακριβώς αμφισβητεί όμως η Τουρκία; Ο πρώην υπουργός εξωτερικών Αμχετ Νταβούτογλου το 2011 δήλωνε ότι το Καστελόριζο δεν ανήκει στο Αιγαίο αλλά στην Μεσόγειο και είχε θέσει επισήμως στον τότε υπουργό Εξωτερικών Δημήτρη Δρούτσα την εξαίρεση του Καστελόριζου από τις διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπιδας ζητώντας να υπάρξουν δυο παράλληλες διαπραγματεύσεις μεταξύ των δυο χωρών , η μια στο Αιγαίο και η άλλη στην Ανατολική Μεσόγειο. Πρόταση φυσικά που είχε απορριφθεί κατηγορηματικά.

Η Τουρκία παγίως από όταν ξεκίνησαν οι διερευνητικές Επαφές για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας το 2002 έθετε ακριβώς αυτό το θέμα θεωρώντας ότι με τον διαχωρισμό της διαπραγμάτευσης η πρώτη για το Αιγαίο και η δεύτερη για την Ανατολική Μεσόγειο ,η Τουρκία απλώς θέλει να κερδίσει ,στην μια υποστηρίζοντας την μη εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας και στην άλλη ακριβώς ζητώντας την εφαρμογή του.

Η Ελλάδα παγίως υποστηρίζει ότι η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών με την Τουρκία πρέπει να γίνει σε όλο το μήκος των μεταξύ τους θαλασσίων συνόρων , από τις εκβολές του Έβρου έως και το Καστελόριζο και δεν νοείται να υπάρξει αποσπασματική συμφωνία για τμήματα μόνον των θαλασσίων συνόρων. Η Αγκυρα δεν αποδέχεται την πλήρη επήρεια του νησιού. Όμως τόσο η Συνθήκη της Λωζάνης όσο και η Συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων είναι σαφείς για το καθεστώς του Καστελόριζου, όπως επίσης και για το ότι ιστορικά και πολιτικά το Καστελόριζο συνδέονταν πάντοτε με την Δωδεκάνησο, ενώ και διοικητικά από την ενσωμάτωση του στο Ελληνικό κράτος ανήκει στην Δωδεκάνησο

Συγκεκριμένα η Συνθήκη Λωζάνης στο άρθρο 15 λέει επί λέξη:

«Η Τουρκία παραιτείται υπέρ της Ιταλίας παντός δικαιώματος και τίτλου επί των κάτωθι απαριθμουμένων νήσων, τουτέστι της Αστυπαλαίας, Ρόδου, Χάλκης, Καρπάθου, Κάσσου, Τήλου, Νισύρου, Καλύμνου ,Λέρου , Πάτμου, Λειψούς, Σύμης και Κω, των κατεχομένων νυν υπό της Ιταλίας και των νησίδων των εξ αυτών εξαρτώμενων ,ως και της νήσου Καστελόρίζου»

Ο καθορισμός του καθεστώτος των νησίδων στην περιοχή έγινε βάσει της δεύτερης παραγράφου του άρθρου 16 της Συνθήκης της Λωζάννης με την Συμφωνία που υπέγραψαν η Ιταλία και η Τουρκία στις 4 Ιανουαρίου 1932 οπου οροθετήθηκαν και τα σύνορα στην περιοχή του Καστελόριζου.

Στην Ιταλική κυριαρχία παραχωρήθηκαν οι «ακόλουθες νησίδες που περιλαμβάνονται μέσα στην περιφέρεια που διαγράφεται με κέντρο τον θόλο της εκκλησίας της πόλης του Καστελόριζου και με ακτίνα από το σημείο αυτό μέχρι το ακρωτήρι του Αγίου Στεφάνου (άρθρο 3): Ψωράδια, Πολυφάδος, Αγ. Γεώργιος ,Ψωμί,οι ύφαλοι Κουτσουμπόρας, Μαύρο Ποϊνάκι ,Μαύρο Ποΐνης. Και εκτός αυτών αποφασίστηκε να δοθούν στην Ιταλία και οι ακόλουθες εκτός περιφέρειας νησίδες (τέλος του άρθρου 3): Ρω (Αγ. Γεώργιος) Δρακονέρα, Ρως και Υψηλή (Στρογγύλη). Η συνθήκη Ειρήνης των Παρισίων του 1947 στο άρθρο 14 λέει τα εξής:

«1. Η Ιταλία εκχωρεί εις την Ελλάδα εν πλήρει κυριαρχία τας νήσους της Δωδεκανήσου τας κατωτέρω απαριθμουμένας, ήτοι: Αστυπάλαιαν, Ρόδον, Χάλκην, Κάρπαθον, Κάσον, Τήλον, Νίσυρον, Κάλυμνον, Λέρον , Πάτμον, Λιψόν, Σύμην , Κω και Καστελόριζον ,ως και τας παρακειμένας νησίδας».

Η σημασία του Καστελόριζου στη χάραξη της ελληνικής ΑΟΖ είναι τεράστια καθώς επιτρέπει τη διασύνδεση της ελληνικής με την κυπριακή ΑΟΖ. Απλά και μόνο βλέποντας τον χάρτη, παρατηρούμε ότι υπάρχει ένα τόξο από την Κρήτη μέχρι το Καστελλόριζο. Και αυτό δεν αλλάζει όσες παραβιάσεις και αν κάνει η Τουρκία και όσες δηλώσεις κάνει ο Ταγίπ Ερντογάν.