Η κυβέρνηση άρχισε τις διαδοχικές συναντήσεις με τις μεγάλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, μετά την ψήφιση του νόμου που θέτει ηλικιακό όριο 15 ετών για την πρόσβαση στα social media.
Στις επαφές ζητείται από τις πλατφόρμες να καταρτίσουν και να παρουσιάσουν αξιόπιστους τρόπους επαλήθευσης ηλικίας, έτοιμους για εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2027, ημερομηνία έναρξης ισχύος του νέου ορίου. Σήμερα συναντήθηκαν με εκπροσώπους του TikTok ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος και ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου. Στη συνάντηση συμμετείχαν οι James Brunger, Head of Regulatory Strategy and Engagement, Camilla Giannecchini, Lead EU Regulatory Counsel, και Francesco Cacciapuoti, Public Policy and Government Relations Manager Greece, Italy, Malta & Cyprus.
Ο υπουργός Επικρατείας υπογράμμισε ότι προτεραιότητα είναι το νέο ηλικιακό όριο να εφαρμόζεται ουσιαστικά από την πρώτη ημέρα ισχύος του. «Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε ότι, από την 1η Ιανουαρίου 2027, το ηλικιακό όριο που θέσπισε η Ελλάδα θα εφαρμόζεται στην πράξη. Ο νόμος 5350/2026 έχει ψηφιστεί. Αναμένουμε πλέον από κάθε πλατφόρμα να εξηγήσει πώς θα συμμορφωθεί», δήλωσε ο κ. Σκέρτσος. Τόνισε ακόμη πως τα παιδιά πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο και ότι η προστασία της υγείας, της ιδιωτικότητας και της ανάπτυξής τους συνιστά κοινή ευθύνη για κυβερνήσεις και τεχνολογικές εταιρείες. «Οι πλατφόρμες οφείλουν να αναλάβουν την ευθύνη για τις υπηρεσίες που σχεδιάζουν και λειτουργούν. Επιδιώκουμε την υπεύθυνη λειτουργία και την ουσιαστική συμμόρφωσή σας. Είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε εποικοδομητικά, να εξασφαλίσουμε τεχνικό συντονισμό και να επιλύσουμε πρακτικά ζητήματα εφαρμογής. Αναμένουμε την ίδια δέσμευση από τη δική σας πλευρά», σημείωσε. Στη συζήτηση εξετάστηκε ειδικά και ο τρόπος υπολογισμού της ηλικίας. Βάσει του κανόνα ημερολογιακού έτους που προβλέπει ο νόμος, για την εφαρμογή του πλαισίου όλοι οι γεννημένοι την ίδια χρονιά λογίζονται ότι έχουν γεννηθεί την 1η Ιανουαρίου. Επομένως, το 2027 το όριο αφορά παιδιά που γεννήθηκαν το 2013 ή αργότερα, τα οποία θεωρούνται κάτω από την προβλεπόμενη ηλικία. Οι πλατφόρμες οφείλουν να ενσωματώσουν ορθά και αυτόν τον κανόνα στα συστήματά τους.
Όπως σημείωσε ο κ. Σκέρτσος, έχει ολοκληρωθεί η ευρωπαϊκή διαδικασία κοινοποίησης από την Ελλάδα και το πλαίσιο έχει καταρτιστεί με τρόπο συμβατό με τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), αξιοποιώντας τους ήδη ισχύοντες μηχανισμούς εποπτείας και επιβολής. Για τον καθορισμό των υπηρεσιών που καλύπτονται ακολουθείται ο ευρωπαϊκός ορισμός των επιγραμμικών υπηρεσιών κοινωνικής δικτύωσης. Διευκρινίστηκε επίσης ότι μια υπηρεσία δεν απαλλάσσεται αυτομάτως από αυτόν τον ορισμό επειδή δεν βρίσκεται στον κατάλογο των ρυθμιστών πρόσβασης του DMA. Κατά την ελληνική πλευρά, η προοπτική κοινών κανόνων σε ευρωπαϊκό επίπεδο καθιστά ακόμη πιο σημαντική την έγκαιρη προετοιμασία των εταιρειών, ώστε να είναι επιχειρησιακά έτοιμες την 1η Ιανουαρίου 2027.
Η αξιοπιστία του ελέγχου ηλικίας βρίσκεται στο επίκεντρο των συζητήσεων. Η κυβέρνηση επισήμανε στις πλατφόρμες πως δεν αρκεί να δηλώνει ο χρήστης την ημερομηνία γέννησής του, εφόσον μπορεί να καταχωρίσει ψευδή στοιχεία. Οι προτεινόμενες λύσεις οφείλουν να αφορούν τόσο τις νέες εγγραφές όσο και όσους έχουν ήδη λογαριασμό. Οι εταιρείες καλούνται να περιγράψουν πώς θα αναγνωρίζουν και θα αποκλείουν την πρόσβαση σε χρήστες μικρότερους από το όριο, ακόμη κι όταν εκείνοι έχουν δηλώσει λανθασμένη ημερομηνία γέννησης. Θα πρέπει επίσης να εξετάσουν ενδεχόμενες παρακάμψεις των ελέγχων και λάθη κατά την επαλήθευση, καθώς και να διασφαλίσουν προσβάσιμες εναλλακτικές διαδικασίες για όσους έχουν δικαίωμα πρόσβασης. Παράλληλα, ζητούνται στοιχεία που να τεκμηριώνουν πόσο αποτελεσματική είναι η επιλεγμένη λύση. Για την εφαρμογή, η Ελλάδα μπορεί να αξιοποιήσει τις λειτουργίες επαλήθευσης ηλικίας του Kids Wallet και του Gov.gr Wallet, ενώ κυβερνητικές τεχνικές ομάδες είναι διαθέσιμες να συνεργαστούν με τις ομάδες των εταιρειών για τη διερεύνηση της διασύνδεσης και των αναγκαίων δοκιμών. Οι πλατφόρμες έχουν, πάντως, τη δυνατότητα να επιλέξουν διαφορετική αξιόπιστη λύση. Το πλαίσιο δεν επιβάλλει συγκεκριμένη τεχνολογία, αρκεί να τηρούνται οι όροι αποτελεσματικότητας, αναλογικότητας και προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
Η αρχή είναι να διαβιβάζονται στις πλατφόρμες αποκλειστικά τα στοιχεία που είναι απολύτως απαραίτητα. Τα ψηφιακά αποδεικτικά ηλικίας επιτρέπουν να εξακριβώνεται αν κάποιος χρήστης καλύπτει το απαιτούμενο ηλικιακό όριο, χωρίς να κοινοποιούνται το ονοματεπώνυμο και η ακριβής ημερομηνία γέννησής του. Η κυβέρνηση ζήτησε να οριστεί νέα συνάντηση για τις αρχές Δεκεμβρίου 2026. Ως τότε, κάθε πλατφόρμα οφείλει να έχει ετοιμάσει σαφές σχέδιο εφαρμογής και να μπορεί να επιδείξει την πρόταση που θα καταθέσει. Στις συναντήσεις του Δεκεμβρίου θα πρέπει να λάβουν μέρος στελέχη με εξουσιοδότηση να αναλάβουν δεσμεύσεις για λογαριασμό των εταιρειών, καθώς και οι τεχνικές ομάδες και οι ομάδες συμμόρφωσης που θα αναλάβουν την υλοποίηση. Οι παρουσιάσεις θα περιλαμβάνουν τη διαδικασία επαλήθευσης της ηλικίας και την εφαρμογή του κανόνα ημερολογιακού έτους, την πιθανή χρήση του Kids Wallet ή του Gov.gr Wallet ή την υιοθέτηση άλλης λύσης, αλλά και τον τρόπο διαχείρισης των ήδη ενεργών λογαριασμών, των νέων εγγραφών και των υπόλοιπων τρόπων πρόσβασης. Επιπλέον, θα πρέπει να εξηγούνται οι δικλίδες προστασίας της ιδιωτικότητας, οι κανόνες διατήρησης δεδομένων και οι διαδικασίες διόρθωσης λαθών, μαζί με τα ευρήματα των δοκιμών, τις προϋποθέσεις που απομένουν και τα ορόσημα για την εφαρμογή.
Κάθε εταιρεία θα πρέπει, παράλληλα, να κατονομάσει ανώτερο στέλεχος το οποίο θα λογοδοτεί για την ετοιμότητά της έως την 1η Ιανουαρίου 2027. Τυχόν εμπόδια που προϋποθέτουν ενέργειες των ελληνικών αρχών χρειάζεται να αναδειχθούν εγκαίρως, με σαφή περιγραφή και συγκεκριμένη πρόταση αντιμετώπισης. Έτσι, μετά τη συνάντηση του Δεκεμβρίου θα απομένει αρκετός χρόνος για να διευθετηθούν οι εκκρεμότητες.
Ο κ. Σκέρτσος αναφέρθηκε επίσης στον συμβιβασμό της Meta στις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντάς τον σημαντική εξέλιξη. Όπως σημείωσε, συνδυάζει ουσιαστικές οικονομικές συνέπειες με δεσμεύσεις για επαλήθευση ηλικίας και προστασία των νεότερων χρηστών, εξέλιξη που, κατά την ελληνική πλευρά, μεταβάλλει τις προσδοκίες για το σύνολο του κλάδου. «Κάθε πλατφόρμα πρέπει να προετοιμαστεί για αυστηρότερο έλεγχο ως προς τις επιπτώσεις των υπηρεσιών της στα παιδιά και την αποτελεσματικότητα των δικλίδων προστασίας της», ανέφερε. Η κυβέρνηση θεωρεί πως η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει ευρωπαϊκό πεδίο για την πρώτη εφαρμογή ενός συστήματος προστασίας των ανηλίκων που συνδυάζει αποτελεσματικό έλεγχο ηλικίας και διαφύλαξη της ιδιωτικότητας, χάρη στο συγκεκριμένο νομοθετικό πλαίσιο και τη δημόσια ψηφιακή υποδομή που διαθέτει.
«Θέλουμε μετρήσιμα αποτελέσματα: αξιόπιστη επαλήθευση, περιορισμό της πρόσβασης παιδιών κάτω από το όριο, προστασία των προσωπικών δεδομένων και σαφή λογοδοσία», υπογράμμισε ο υπουργός Επικρατείας. Η συνεργασία με τις εταιρείες παραμένει η προτεραιότητα, διευκρίνισε. Αν, όμως, διαπιστωθεί ότι η συμμόρφωση δεν επαρκεί, οι αρμόδιες αρχές θα προσφεύγουν στις προβλεπόμενες εθνικές και ευρωπαϊκές διαδικασίες, τηρώντας την κατανομή αρμοδιοτήτων που ορίζει ο DSA. «Έχετε ευελιξία στην επιλογή της τεχνολογίας. Έχετε σαφή ευθύνη να συμμορφωθείτε με τον νόμο. Η Ελλάδα είναι έτοιμη να βοηθήσει ώστε η εφαρμογή να πετύχει και αναμένουμε από κάθε πλατφόρμα να είναι έτοιμη την 1η Ιανουαρίου 2027», κατέληξε ο κ. Σκέρτσος.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης Δημήτρης Παπαστεργίου ανέλυσε την τεχνική διαδικασία επαλήθευσης ηλικίας με τη χρήση του Kids Wallet και του Gov.gr Wallet. Μέσω των ψηφιακών αποδεικτικών ηλικίας, οι πλατφόρμες θα διαπιστώνουν αν ένας χρήστης πληροί το όριο πρόσβασης, χωρίς να αποκτούν το ονοματεπώνυμό του ή την ακριβή ημερομηνία γέννησής του. Παρουσίασε ακόμη τον τρόπο σύνδεσης των εφαρμογών με τα συστήματα των εταιρειών, ώστε να διαβιβάζεται μόνο η πληροφορία που χρειάζεται για την επιβεβαίωση της ηλικίας. Όπως ανέφερε, τα δύο ψηφιακά πορτοφόλια έχουν σχεδιαστεί ώστε να ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του ευρωπαϊκού πλαισίου για αποτελεσματικότητα, αξιοπιστία, αναλογικότητα και προστασία της ιδιωτικότητας.
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι οι προτεινόμενες λύσεις είναι διαθέσιμες επιλογές και πως οι εταιρείες μπορούν να εφαρμόσουν διαφορετικές, εφόσον καλύπτουν τις ίδιες προϋποθέσεις. Ο κ. Παπαστεργίου σημείωσε ακόμη ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην ευρωπαϊκή τεχνική λύση για την επαλήθευση ηλικίας, ενώ υπάρχει προοπτική διαλειτουργικότητάς της με το Ευρωπαϊκό Πορτοφόλι Ψηφιακής Ταυτότητας (EUDI Wallet). Επισήμανε ότι το νέο πλαίσιο δίνει στις πλατφόρμες την ευκαιρία να χρησιμοποιήσουν την Ελλάδα ως πρώτο πεδίο εφαρμογής αξιόπιστων συστημάτων επαλήθευσης ηλικίας. Όπως ανέφερε, ο καθορισμός ηλικιακού ορίου και η διαθεσιμότητα ψηφιακών εργαλείων δημιουργούν τις προϋποθέσεις για συνεργασία, η οποία μπορεί να ενισχύσει τη συνολική ευρωπαϊκή προσπάθεια προστασίας των ανηλίκων στο διαδίκτυο. Ζήτησε, τέλος, από τις εταιρείες να ενημερώσουν έγκαιρα τους χρήστες στην Ελλάδα για τις αλλαγές που θα ισχύσουν από την 1η Ιανουαρίου 2027, καθώς και για τον τρόπο επαλήθευσης της ηλικίας.
Οι συμμετέχοντες συμφώνησαν να ξεκινήσει άμεσα συνεργασία μεταξύ ομάδων εργασίας και να πραγματοποιηθούν τεχνικές συναντήσεις στελεχών του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων και των πλατφορμών. Στις επαφές θα παρουσιαστεί αναλυτικά ο τρόπος λειτουργίας του μηχανισμού επαλήθευσης ηλικίας και θα εξεταστούν οι τεχνικές προϋποθέσεις διασύνδεσής του με τα συστήματα των εταιρειών.
Στη σημερινή συνάντηση έλαβαν επίσης μέρος ο ειδικός γραμματέας Τεχνητής Νοημοσύνης και Διακυβέρνησης Δεδομένων, Βασίλης Καρκατζούνης, η νομική σύμβουλος του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Ελίτα Σφακιωτάκη, καθώς και η Ιωάννα Χουδαλάκη, εκπροσωπώντας την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων. Μετά την επαφή με το TikTok, οι συναντήσεις θα συνεχιστούν με εκπροσώπους της Meta, του Snapchat, της Google και της Microsoft.
