Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου δήλωσε ότι η Ελλάδα διατηρεί ακέραια τα δικαιώματά της και θα λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο απέναντι σε οποιαδήποτε προσπάθεια εφαρμογής του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου που θα έθιγε τα κυριαρχικά της δικαιώματα. Απάντησε νωρίτερα σήμερα στη Βουλή, σε επίκαιρη ερώτηση του Αλέξανδρου Καζαμία, βουλευτή της Πλεύσης Ελευθερίας.
«Εμείς δεν πρόκειται να αποδεχθούμε τη δημιουργία παράνομων τετελεσμένων στην ανατολική Μεσόγειο. Η χώρα έχει και την αποτρεπτική ισχύ και το διπλωματικό κεφάλαιο και διεθνείς συμμαχίες για να αποτρέψει κάθε αρνητικό προηγούμενο. Δεν υποτιμούμε τις εξελίξεις ούτε εφησυχάζουμε. Αντιθέτως, αξιοποιούμε τη διεθνή θέση της χώρας, τις πολύ σοβαρές και στέρεες συμμαχίες που έχει χτίσει, τις συνεργασίες που έχουμε, και κάθε διαθέσιμο μέσο για να υπερασπιστούμε αποτελεσματικά το εθνικό συμφέρον», υπογράμμισε ο υφυπουργός Εξωτερικών.
Ο βουλευτής της Πλεύσης Ελευθερίας Αλέξανδρος Καζαμίας ζήτησε από τον υφυπουργό που ήταν παρών να εξηγήσει «γιατί η κυβέρνηση υποβαθμίζει τη σημασία της αναγνώρισης του παράνομου τουρκο-λιβυικού μνημονίου από την Εθνοσυνέλευση της Βεγγάζης και γιατί δεν έλαβε προληπτικά μέτρα για να αποτρέψει την εξέλιξη αυτή». Ρώτησε ακόμη πότε η κυβέρνηση αντιλήφθηκε ότι η Βουλή της Βεγγάζης επρόκειτο να αλλάξει στάση, καθώς και ποια μέτρα είχε προετοιμάσει και λάβει προληπτικά έναντι της κυβέρνησης Χάφταρ, ώστε να αποτρέψει μια αρνητική εξέλιξη για τα εθνικά συμφέροντα της Ελλάδας.
Οι ερωτήσεις Καζαμία για τη στάση της κυβέρνησης
Ο Αλέξανδρος Καζαμίας ζήτησε ακόμη να διευκρινιστεί γιατί, παρά τις λεκτικές καταδίκες της Αθήνας και της ΕΕ και τα διαβήματα προς τον ΟΗΕ, η κυβέρνηση δεν χαρακτηρίζει την εξέλιξη προκλητική ενέργεια σε βάρος των εθνικών συμφερόντων της Ελλάδας, αλλά και της ασφάλειας και της ειρήνης στην περιοχή. Κατά τον ίδιο, απαιτούνται αποφασιστικά μέτρα επί του πεδίου για την αντιμετώπισή της.
Ο βουλευτής υπενθύμισε ότι στις 9 Σεπτεμβρίου 2025, τον περασμένο χρόνο, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε δηλώσει πως ο ίδιος και η κυβέρνηση Μητσοτάκη ήταν η μόνη κυβέρνηση που συνομιλούσε και με τις δύο λιβυκές κυβερνήσεις. «Να σας πω κάτι; Δεν ήταν η ελληνική κυβέρνηση η μόνη που συνομιλούσε και με τις δύο κυβερνήσεις της Λιβύης. Από τον Απρίλιο του 2025 ο Χάφταρ υιός είχε βρεθεί στην Τουρκία και είχε συνομιλίες και το ξέρατε. Και παραμυθιάζατε τον κόσμο. Και κάνατε πως δήθεν ελέγχετε την κατάσταση ενώ είχε ξεφύγει από τον έλεγχο», είπε ο Αλέξανδρος Καζαμίας. Πρόσθεσε ότι πριν από την αλλαγή του προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων της Βεγγάζης, τον Οκτώβριο, ο Χακάν Φιντάν είχε επισκεφθεί την περιοχή και αναφερόταν στο παλαιστινιακό και στον εναγκαλισμό της κυβέρνησης με τον Νετανιάχου εν μέσω γενοκτονίας.
«Η θέση της κυβέρνησης έναντι της πρόσφατης απόφασης του λιβυκού κοινοβουλίου είναι ξεκάθαρη και αδιαπραγμάτευτη. Προφανώς αποτελεί αρνητική πολιτική εξέλιξη η οποία εγείρει σοβαρές ανησυχίες, για την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια στη γειτονιά μας. Η κύρωση αυτή δεν μεταβάλλει στο παραμικρό τη νομική πραγματικότητα. Το τουρκο-λιβυκό μνημόνιο ήταν και είναι παράνομο, άκυρο και πλήρως ανυπόστατο. Αντιβαίνει στο διεθνές δίκαιο, παραγνωρίζει τη γεωγραφία της περιοχής και θίγει ξεκάθαρα τα κυριαρχικά δικαιώματα όλων των παρακτίων κρατών στην περιοχή και φυσικά των δικαιωμάτων των νησιών. Εμείς επαναλαμβάνουμε ότι η κύρωση αυτή από την ανατολική Λιβύη δεν θα θεραπεύει τον παράνομο χαρακτήρα του μνημονίου, δεν του προσδίδει απολύτως καμία νομιμότητα και δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα σε βάρος της Ελλάδας», απάντησε ο Τάσος Χατζηβασιλείου.
Ο υφυπουργός Εξωτερικών ανέφερε ότι η κυβέρνηση έχει αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, ιδίως ως προς την άσκηση κυριαρχικών δικαιωμάτων. Ανάμεσά τους, σημείωσε «την υποδειγματική συμφωνία οριοθέτησης που έχει υπογραφεί με την Ιταλία, για την ΑΟΖ», αλλά και την «υποδειγματική συμφωνία για μερική οριοθέτηση με την Αίγυπτο, πριν από μερικά χρόνια, με την οποία διεμβολίσαμε το ανυπόστατο αυτό μνημόνιο». Η κυβέρνηση, όπως είπε, δεν περιορίστηκε σε αυτές τις συμφωνίες: παρουσίασε σχεδιασμό για την αξιοποίηση και οργάνωση του ελληνικού θαλάσσιου χώρου, προκήρυξε θαλάσσια οικόπεδα νότια της Κρήτης για την αναζήτηση υδρογονανθράκων και σε λίγους μήνες αρχίζει η διαδικασία σεισμικών ερευνών. Παράλληλα, η Ελλάδα ενισχύει τις συνεργασίες της με κράτη της περιοχής και αξιοποιεί τις τριμερείς συνεργασίες.
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου ανέφερε ότι «Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες δείχνουν ότι η Ελλάδα δεν παρακολουθεί παθητικά όλες αυτές τις εξελίξεις στη γειτονιά μας». Απαντώντας στις αιτιάσεις ότι δεν έχουν ληφθεί αποφασιστικά μέτρα, τόνισε πως «η αντίδραση της χώρας δεν εξαντλείται σε λεκτικές καταδίκες. Η χώρα ήδη έχει ενεργοποιήσει ένα ευρύ πλέγμα πρωτοβουλιών, σε διμερές, ευρωπαϊκό και σε πολυμερές επίπεδο και μάλιστα με αποτελέσματα τα οποία είναι απολύτως συγκεκριμένα». Στο ίδιο πλαίσιο, ο υφυπουργός Εξωτερικών «υπενθύμισε» στον βουλευτή την ανανέωση της στρατηγικής σχέσης Ελλάδας και Αιγύπτου, καθώς και τις απερίφραστες καταδίκες της απόφασης της λιβυκής Βουλής από την Αίγυπτο, την Κύπρο, το Ισραήλ και τη Γερμανία. Αναφέρθηκε ακόμη στην κοινή καταδίκη από τους προέδρους του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, αλλά και στη δήλωση της Ύπατης Εκπροσώπου, κας Κάλλας, εξ ονόματος των 27 κρατών μελών κατά του τουρκολιβυκού μνημονίου. Στις ενέργειες αυτές πρόσθεσε την αντίδραση της μόνιμης αντιπροσώπου στον ΟΗΕ, ενώ σημείωσε ότι και χθες ο πρωθυπουργός ανέδειξε το ζήτημα στο υψηλότερο διεθνές επίπεδο, ξεκαθαρίζοντας στον ΟΗΕ πως παράνομες συμφωνίες όπως αυτή δεν συνιστούν διεθνή κανονικότητα.
Ο Τάσος Χατζηβασιλείου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε συνεννόηση με κομβικά κράτη της περιοχής και παρέπεμψε στις πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών, οι οποίες έγιναν εκ μέρους διαφόρων χωρών. «Άρα λοιπόν η Ελλάδα δεν είναι μόνη, απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις, και δεν είναι διπλωματικά μόνη, απέναντι στο παράνομο μνημόνιο. Η ΕΕ αλλά και σημαντικές χώρες της περιοχής στηρίζουν τις ελληνικές θέσεις. Η άσκηση της εξωτερικής πολιτικής απαιτεί στρατηγική και όχι κινήσεις εντυπωσιασμού ή επικοινωνίας. Η αποφασιστικότητα σε καμία περίπτωση δεν ταυτίζεται με την κλιμάκωση», ανέφερε επίσης ο Τάσος Χατζηβασιλείου.
Παράλληλα, σημείωσε ότι η πρόσφατη απόφαση της Βουλής στη Βεγγάζη συνδέεται προφανώς με την αλλαγή των πολιτικών ισορροπιών στη βορειοαφρικανική χώρα και δεν οφείλεται προφανώς στην απουσία ελληνικών διπλωματικών πρωτοβουλιών. Όπως είπε, τα τελευταία χρόνια η χώρα επέλεξε συνειδητά να διατηρεί ανοικτούς διαύλους με όλες τις πλευρές στη Λιβύη, επιδιώκοντας πολύ ισχυρό πολιτικό, διπλωματικό και οικονομικό αποτύπωμα, καθώς και συνεργασία σε επίπεδο ακτοφυλακών. Ο Τάσος Χατζηβασιλείου τόνισε ότι η Ελλάδα δεν χρειάζεται την έγκριση τρίτων για να ασκήσει τα δικαιώματα που απορρέουν από το διεθνές δίκαιο, αλλά τα ασκεί με τον τρόπο και στον χρόνο που η ίδια επιλέγει, με βάση τον εθνικό σχεδιασμό και το εθνικό συμφέρον. Το ίδιο, πρόσθεσε, ισχύει και για το αναφαίρετο δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.
