Για πρώτη φορά, λιγότεροι από 1.000 ανήλικοι φιλοξενούνται σε Μονάδες Παιδικής Προστασίας. Όπως αναφέρει το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, το 2019 «η πολιτεία δεν γνώριζε καν με ακρίβεια πόσα παιδιά ζούσαν στα ιδρύματα, ποια ήταν και ποιες ήταν οι ανάγκες τους».
«Η συστηματική καταγραφή τους ήταν το πρώτο βήμα μιας πολιτικής που είχε από την αρχή έναν ξεκάθαρο στόχο: τα παιδιά να ζουν σε οικογένειες και όχι σε δομές», επισημαίνει.
Η πρώτη ολοκληρωμένη αποτύπωση, το 2020, ανέδειξε περίπου 2.200 παιδιά. Σήμερα, τα δεδομένα του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΕΚΚΑ), που υπάγεται στο υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, δείχνουν ότι οι ανήλικοι στις Μονάδες Παιδικής Προστασίας έχουν μειωθεί σε 965.
Βασικά μέσα για την πολιτική αποϊδρυματοποίησης, όπως τονίζεται, ήταν η καταγραφή των παιδιών και η επιτάχυνση των διαδικασιών, μαζί με την ενίσχυση της αναδοχής και της τεκνοθεσίας. Δημιουργήθηκαν, επίσης, νέες δυνατότητες για παιδιά με αναπηρία και μεγαλύτερους εφήβους.
«Όταν αναλάβαμε το 2019, δεν γνωρίζαμε καν πόσα παιδιά ζούσαν στα ιδρύματα. Αυτό ήταν το πρώτο που αλλάξαμε. Καταγράψαμε τα παιδιά, μάθαμε τις ανάγκες τους και βάλαμε έναν ξεκάθαρο στόχο: τα παιδιά να ζουν σε οικογένειες, όχι σε δομές. Από τότε προχωρήσαμε με πείσμα και επιμονή και αλλάξαμε διαδικασίες, ενισχύσαμε την αναδοχή και την τεκνοθεσία, δημιουργήσαμε νέες δυνατότητες για παιδιά με αναπηρία και για μεγαλύτερους εφήβους», δηλώνει η υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, κυρία Δόμνα Μιχαηλίδου.
Συνεχίζει λέγοντας: «Η πρώτη πλήρης καταγραφή είχε δείξει περίπου 2.200 παιδιά. Σήμερα έχουμε φτάσει στα 965. Πίσω από αυτή τη μείωση βρίσκονται παιδιά που σήμερα μπορούν να ελπίζουν σε μια ζωή έξω από το ίδρυμα, με ασφάλεια και σταθερή φροντίδα».
Ταυτόχρονα, το υπουργείο διεύρυνε τις επιλογές φροντίδας σε οικογενειακό περιβάλλον. Με την επείγουσα αναδοχή, ένα παιδί που χρειάζεται να απομακρυνθεί άμεσα από την οικογένειά του μπορεί να τοποθετηθεί χωρίς καθυστέρηση σε ασφαλές οικογενειακό πλαίσιο. Η επαγγελματική αναδοχή προσφέρει αντίστοιχη δυνατότητα σε παιδιά με αναπηρία, τα οποία έχουν ανάγκη από ενισχυμένη φροντίδα και υποστήριξη.
Οι ανάδοχοι έχουν, επίσης, ουσιαστικό ρόλο στην εξάπλωση του θεσμού. Ενδεικτικά, στην Εύβοια και στην Κρήτη η παρουσία τους στις τοπικές κοινωνίες και η ανταλλαγή εμπειριών βοήθησαν να προσελκυστούν νέοι υποψήφιοι ανάδοχοι.
Σήμερα, 168 μεγαλύτεροι έφηβοι και νέοι μένουν σε 57 διαμερίσματα ημιαυτόνομης διαβίωσης, προετοιμάζοντας σταδιακά την ανεξάρτητη πορεία τους.
Όπως επισημαίνεται, στην ίδια πολιτική συμβάλλουν τα συστήματα καταγραφής και έγκαιρης παρέμβασης. Το Anynet, το Πληροφοριακό Σύστημα Αναδοχής και Υιοθεσίας, επιτρέπει τη συστηματική παρακολούθηση της πορείας των παιδιών. Παράλληλα, η γραμμή 1107 του ΕΚΚΑ και το Εθνικό Σύστημα Καταγραφής και Παρακολούθησης Αναφορών Κακοποίησης Ανηλίκων ενδυναμώνουν τον συντονισμό των αρμόδιων υπηρεσιών όταν κινδυνεύει ένα παιδί.
Όπως υπογραμμίζεται, επιδίωξη παραμένει κάθε παιδί να περνά τον λιγότερο δυνατό χρόνο σε δομή και, εφόσον είναι εφικτό, να μεγαλώνει σε ασφαλές περιβάλλον με σταθερή οικογενειακή φροντίδα.
