Την Τρίτη θα αρχίσει στην κοινοβουλευτική επιτροπή Παραγωγής και Εμπορίου η επεξεργασία του νομοσχεδίου που κατέθεσε το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Τίτλος του είναι: «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις».
Η αιτιολογική έκθεση αναφέρει ότι το νομοσχέδιο, το οποίο κατατέθηκε σήμερα στη Βουλή, ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο την Οδηγία (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, της 13ης Ιουνίου 2024. Η οδηγία τροποποιεί τις (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944, με σκοπό τη βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας της Ένωσης (L 26.6.2024).
Η Έκθεση επισημαίνει ότι οι τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας παρουσιάζουν έντονες μεταβολές, ενώ το κόστος για πολίτες και επιχειρήσεις είναι υψηλό, κυρίως εξαιτίας της ανόδου των τιμών του φυσικού αερίου και της ενεργειακής κρίσης. Για τον λόγο αυτό θεωρείται αναγκαίος ο ανασχεδιασμός της αγοράς, ώστε να περιοριστεί αποτελεσματικά η έκθεση των καταναλωτών στις διακυμάνσεις, να προστατευθούν με διαφάνεια και δικαιοσύνη και να ενισχυθεί η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η ενεργειακή κρίση, η οποία εκδηλώθηκε το 2021, κατέδειξε στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας πόσο ευμετάβλητες είναι οι τιμές, πόσο εξαρτάται από το φυσικό αέριο και πόσο ανεπαρκής είναι η προστασία των καταναλωτών από τις μεταβολές της χονδρεμπορικής αγοράς. Η διεύρυνση των δυνατοτήτων αυτοκατανάλωσης, η πλήρης ενημέρωση των καταναλωτών και η ευέλικτη διαχείριση των δικτύων θα περιορίσουν περισσότερο την έκθεση καταναλωτών και επιχειρήσεων στις διακυμάνσεις των τιμών, θα μειώσουν τις καθυστερήσεις στις συνδέσεις και θα απομακρύνουν εμπόδια από την ενεργειακή μετάβαση.
Στα μη διασυνδεδεμένα νησιά, η ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο προκαλεί υψηλό ενεργειακό κόστος, περιβαλλοντική επιβάρυνση και χαμηλή ενεργειακή αυτονομία, δυσχεραίνοντας την απανθρακοποίηση. Παράλληλα, η απουσία συντονισμένου χρηματοδοτικού μηχανισμού καθιστά δυσκολότερες τις απαιτούμενες επενδύσεις, συνολικού ύψους δύο δισεκατομμυρίων τριακοσίων εκατομμυρίων ευρώ (2.300.000.000 ευρώ).
Εάν δεν υπάρξει νομοθετική παρέμβαση, τα νησιά θα εξακολουθήσουν να εξαρτώνται από συμβατικά καύσιμα, ενώ θα παραμείνουν τόσο το υψηλό κόστος ηλεκτροδότησης όσο και οι καθυστερήσεις στην απανθρακοποίηση.
Στις λοιπές ενεργειακές ρυθμίσεις περιλαμβάνονται ζητήματα που αφορούν διοικητικά εμπόδια για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (Α.Π.Ε.) από οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και την αποζημίωση αγροτών από τέτοια έργα. Προβλέπονται επίσης πρόσθετα μέτρα για τον έλεγχο και τη συντήρηση ιδιωτικών δικτύων, ρυθμίσεις αποζημίωσης σταθμών Α.Π.Ε. που συνδέονται μέσω ιδιωτικών δικτύων, καθώς και νέα κίνητρα για την υπογειοποίηση εναέριων δικτύων και τη ριζική ανανέωση υφιστάμενων σταθμών Α.Π.Ε. που βρίσκονται σε λειτουργία.
Οι οικιακοί αυτοκαταναλωτές
Οι αρνητικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας μπορεί να έχουν οικονομικές συνέπειες για τους οικιακούς αυτοκαταναλωτές, σε χρονικές περιόδους κατά τις οποίες οι σταθμοί τους παράγουν και η ενέργεια διοχετεύεται στο δίκτυο αντί να καταναλώνεται. Ταυτόχρονα, η ανάπτυξη κέντρων δεδομένων ασκεί μεγαλύτερη πίεση στον διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο. Εξακολουθεί, επιπλέον, να μην έχει καταστεί δυνατή η απαλλαγή των νοικοκυριών από τις επιβαρύνσεις των χρεώσεων υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (Υ.Κ.Ω.).
Η απουσία νομοθετικής παρέμβασης θα αφήσει σε εκκρεμότητα τις καθυστερήσεις των επενδύσεων, τους κινδύνους για τις υποδομές και τις οικονομικές επιβαρύνσεις.
Στο πεδίο των χωροταξικών, πολεοδομικών και περιβαλλοντικών διατάξεων, ο οικισμός Μεταμόρφωση Καρδίτσας αριθμεί τριακόσιους είκοσι τέσσερις (324) κατοίκους και περίπου εκατόν ογδόντα (180) ιδιοκτησίες, ενώ αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες πλημμύρες και σοβαρούς κινδύνους για την ασφάλεια. Επιπρόσθετα, πολεοδομικοί περιορισμοί δυσχεραίνουν την αναβάθμιση αθλητικών και κοινωνικών υποδομών.
Η ολοκληρωμένη περιβαλλοντική διαχείριση στον Θερμαϊκό Κόλπο δυσχεραίνεται από τον κατακερματισμό των αρμοδιοτήτων. Στο Δέλτα ‘Εβρου, εξάλλου, εξακολουθεί να εκκρεμεί η επίλυση του νομικού καθεστώτος για εκατόν εξήντα οκτώ (168) καλύβες, από τις οποίες έχουν καταγραφεί εκατόν οκτώ (108).
Χωρίς τη νομοθετική παρέμβαση θα εξακολουθούν να υπάρχουν κίνδυνοι για τους κατοίκους, διοικητικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά και δυσκολίες στην προστασία του περιβάλλοντος.
Η Αιτιολογική Έκθεση αναφέρει ότι το σχέδιο νόμου παρεμβαίνει για την εξάλειψη υφιστάμενων οικονομικών, τεχνικών, διοικητικών και περιβαλλοντικών δυσλειτουργιών. Αυτές επιβαρύνουν τους καταναλωτές, επιβραδύνουν τις επενδύσεις και περιορίζουν την ενεργειακή ασφάλεια, την κοινωνική προστασία και την περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
