Ο χάρτης της ΕΛΣΤΑΤ μπορεί να είναι η πρώτη στάση όταν ψάχνουμε σε ποιον δήμο ανήκει μια γειτονιά ή ένας οικισμός. Η απάντηση, όμως, είναι σαφής: ένας απογραφικός χάρτης δεν αποτελεί από μόνος του επίσημη απόδειξη διοικητικής υπαγωγής.
Η ίδια η Ελληνική Στατιστική Αρχή διευκρινίζει ότι τα ψηφιακά χαρτογραφικά όρια που διαθέτει έχουν καταρτιστεί για τις δικές της ανάγκες και δεν διατίθενται ως αποδεικτικά διοικητικών ορίων. Για επίσημη επιβεβαίωση, χρειάζεται αναζήτηση στα αρχεία που τηρούν οι αρμόδιες διοικητικές υπηρεσίες.
Τι δείχνει ο χάρτης της ΕΛΣΤΑΤ;
Ο χάρτης εξυπηρετεί έναν συγκεκριμένο σκοπό: την αποτύπωση και παρουσίαση στατιστικών στοιχείων. Οι γεωγραφικές εφαρμογές που συνοδεύουν τα αποτελέσματα των Απογραφών 2011 και 2021, για παράδειγμα, έχουν στατιστικό και ερευνητικό χαρακτήρα.
Η απογραφή οργανώνει πληροφορίες για πληθυσμιακά και άλλα χαρακτηριστικά. Τα ψηφιακά χαρτογραφικά υπόβαθρα της ΕΛΣΤΑΤ διακρίνονται, μεταξύ άλλων, σε Καποδιστριακά Όρια της Απογραφής 2001 και Καλλικρατικά Όρια των Απογραφών 2011 και 2021. Γι’ αυτό έχει σημασία να γνωρίζουμε ποιο υπόβαθρο κοιτάζουμε και σε ποια απογραφή αναφέρεται.
Η διάκριση δεν είναι μόνο θέμα χρονολογίας ή ονομασίας. Άλλο η χαρτογραφική απεικόνιση που χρησιμοποιείται για την παρουσίαση δεδομένων και άλλο το διοικητικό έγγραφο που τεκμηριώνει την υπαγωγή μιας περιοχής.
Μα ο χάρτης δεν είναι αρκετά λεπτομερής;
Τα χαρτογραφικά υπόβαθρα της Απογραφής 2021 έχουν κλίμακα 1:5.000 και καλύπτουν 1.687 οικισμούς. Με αυτή την κλίμακα, ένα εκατοστό στον χάρτη αντιστοιχεί σε 50 μέτρα στο έδαφος.
Η λεπτομέρεια του χάρτη δεν τον κάνει επίσημο αποδεικτικό. Είναι χρήσιμη για να εντοπίσουμε μια περιοχή και να διαβάσουμε τα απογραφικά στοιχεία της, όχι για να κρίνουμε από μόνη της σε ποιον δήμο υπάγεται.
Αν εξετάζουμε έναν οικισμό κοντά στα όρια δύο δήμων, ο χάρτης μπορεί να βοηθήσει να εντοπίσουμε το σημείο. Για την υπαγωγή του, όμως, χρειάζεται να ελεγχθεί το σχετικό διοικητικό έγγραφο.
Πού ζητάμε επίσημη επιβεβαίωση;
Πρακτική αφετηρία είναι η Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών του δήμου. Μπορούμε να απευθυνθούμε γραπτώς και να περιγράψουμε με ακρίβεια το σημείο: με διεύθυνση, οικισμό ή συντεταγμένες. Έτσι διευκολύνεται η αναζήτηση της συγκεκριμένης περιοχής στα διοικητικά αρχεία.
Στο αίτημα είναι χρήσιμο να ζητήσουμε να μας υποδειχθεί το αρχείο ή η πράξη που τεκμηριώνει σε ποιον δήμο ανήκει το σημείο. Πρόκειται για αίτημα ελέγχου της υφιστάμενης τεκμηρίωσης, όχι για αίτημα να καθοριστούν εκ νέου τα όρια.
Τα αρχεία διοικητικών ορίων τηρούνται στους δήμους, στις Αποκεντρωμένες Διοικήσεις και στο Υπουργείο Εσωτερικών. Μπορεί να περιλαμβάνουν εκθέσεις Επιτροπών Ορίων και αποφάσεις αρμόδιων διοικητικών δικαστηρίων. Αν υπάρχει αμφιβολία ή διαφωνία, μπορούμε να ζητήσουμε από την υπηρεσία να ελέγξει αυτά τα αρχεία και όχι μόνο την απεικόνιση στον χάρτη.
Πότε μιλάμε για νέο καθορισμό ορίων;
Ο νέος καθορισμός είναι διαφορετική διαδικασία από την αναζήτηση της ήδη υπάρχουσας τεκμηρίωσης. Σύμφωνα με το Εθνικό Μητρώο Διοικητικών Διαδικασιών, αίτημα για καθορισμό υποβάλλει ο ενδιαφερόμενος δήμος ή ο Συντονιστής της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης· δεν περιγράφεται ως αίτηση ιδιώτη για να καθοριστούν εκ νέου τα όρια.
Η διαδικασία προβλέπει έκθεση Επιτροπής Ορίων και απόφαση του Συντονιστή της Αποκεντρωμένης Διοίκησης βάσει της έκθεσης. Η απόφαση αναρτάται στη Διαύγεια. Το Μητρώο αναφέρει επίσης ότι δεν γίνεται νέος καθορισμός όταν τα όρια έχουν ήδη καθοριστεί με έκθεση που δεν υπόκειται σε ένδικο μέσο ή με αμετάκλητη δικαστική απόφαση, με τις προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Ο νόμος προβλέπει ότι οι διοικητικές διαφορές που προκύπτουν από την εφαρμογή της σχετικής νομοθεσίας υπάγονται στα τακτικά διοικητικά δικαστήρια. Αν υπάρχει ουσιαστική διαφωνία ή πιθανές νομικές συνέπειες, χρειάζεται επικοινωνία με την αρμόδια υπηρεσία και, όπου απαιτείται, συμβουλή νομικού.
Ένας χάρτης μπορεί να μας δείξει πού βρισκόμαστε· για το πού ανήκουμε διοικητικά, τον λόγο έχουν τα αρμόδια έγγραφα.
